جمعه 30 شهریور 1397
جمعه 27 بهمن 1396 - 20:44:55 چاپ

نقدی بر سخنرانی دکتر گلشنی درباره سقوط دانشگاه‌ها

رییس پیشین دانشگاه علوم پزشکی تهران: شاخص افت کیفیت دانشگاه‌ها چیست؟

جامعه > آموزش - دکتر علی جعفریان، رئیس بخش پیوند کبد بیمارستان امام خمینی و رئیس سابق دانشگاه علوم پزشکی تهران در یادداشتی برای خبرآنلاین پاسخ دکتر گلشنی درباره وضعیت فعلی دانشگاه‌ها در ایران را داده است.

سایت خبرآنلاین در روز جمعه 27 بهمن ماه مطالبی را از سخنرانی جناب آقای دکتر گلشنی، استاد برجسته دانشگاه شریف در رشته فلسفه علم، منتشر کرد که قابل تأمل است. من به عنوان کسی که در 12 سال گذشته از نزدیک در جریان اداره آموزش عالی در علوم پزشکی بوده‌ام، ضمن استقبال از بیان شدن مطالبی که طرح آنها برای بازنگری روند آموزش عالی و پیدا کردن راهکار مناسب ضروری است، هفت موضوع مهم را نیازمند توضیح می‌دانم.

۱- نقد به نقص توانمندی‌های دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها به نظر درست می‌رسد؛ یکی از مدل‌های تهیه برنامه آموزشی (Curriculum) روش مبتنی بر توانمندی (competency based) است که در آن ابتدای توانمندیهای مورد انتظار برای یک رشته تحصیلی تعیین می‌شود و بعد برنامه بر اساس آن تهیه می‌گردد. تجربه‌ای از این کار در دانشگاه علوم پزشکی تهران در بازنگری دوره پزشکی عمومی (برنامه پزشکی 90) وجود دارد. به نظر می‌رسد توجه به توانمندیها که بدون شک در زمان فعلی متفاوت با دهه‌های گذشته است، یکی از الزامات پیشرفت آموزش عالی است.

۲- عبارت "فراردهی مغزها" بجای "فرار مغزها" از مهمترین نکاتی است که آقای دکتر گلشنی مطرح کردند. به نظر می‌رسد شواهد کافی وجود داشته باشد که اغلب دانش‌آموختگان دانشگاهی تمایل یه کار در ایران دارند ولی آنچه باعث خروج عده‌ای از آنها از کشور می‌شود موانع و مشکلات زیادی است که در این مسیر با آن روبرو می‌شوند. بخش خصوصی ضعیف، بخش دولتی محدود با برخی محدودیت‌های اضافه و غیرضروری، سهمیه‌ها و ظرفیت‌های ویژه برای بکارگیری و شاید مهم‌تر از همه مشکل امید به آینده از جهات مختلف، عواملی هستند که دانش‌آموختگان توانمند را به فکر مهاجرت می‌اندازند. این مشکل زمانی حل خواهد شد که ما همه افراد توانمندی را که علاقمند به خدمت به کشور هستند با هر طرز فکر و سلیقه‌ای با روی گشاده پذیرا باشیم. کسانی که تجربه حضور و زندگی در کشورهای مقصد بسیاری از جوانان ما را دارند نیک می‌دانند که زندگی در آنجا علیرغم رفاه سهل‌الوصول‌تر مشکلات ویژه خود را دارد و در شرایط فعلی به هیچ وجه قابل مقایسه با چند دهه گذشته نیست.

۳- نگرانی استاد درباره روند جذب هیأت علمی بسیار مهم و قابل تأمل است. ما باید اول روشن کنیم انتظار از دانشگاه و به تبع آن هیأت علمی چیست؟ آیا غیر از این است که دانشگاه محل تولید و آموزش علم و در دنیای امروز کارآفرینی و ایفای نقش ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی است؟ اینکه چه افرادی با چه قابلیت‌هایی می‌توانند این وظایف را انجام دهند خیلی امر پیچیده‌ای نیست. انتخاب اعضای هیأت علمی جدید بر اساس مقالات منتشره قبلی بدون شک روش درستی نیست؛ همانطور که توجه نکردن به نظر گروه‌های آموزشی و مسئولان دانشکده درست نیست. ما فقط باید تصمیم بگیریم که جای کسی در دانشگاه است که تفکر علمی داشته باشد و بپذیریم که دانش قابل جهت‌دهی نیست بلکه این فراد هستند که باید در جهت درست حرکت کنند. در سال 92 و زمان شروع به کار در مسئولیت ریاست دانشگاه در ملاقاتی با گروهی از دلسوزان چنین گفتم: "فرد ارزشی، انسان متدینی است که در چارچوب قانون، در فکر پیشرفت کشور باشد." اگر ما به دنبال حضور اساتیدی در دانشگاه هستیم که طرز فکر خاص متمایل به این یا به آن داشته باشند به همان اندازه در اشتباه هستیم که افراد دارای رزومه حجیم و کم محتوا را انتخاب کنیم. محور حرکت دانشگاه هیأت علمی است و معیارهای انتخاب هیأت علمی مهم‌ترین مقوله‌ای است که سیاست‌گزاران باید به آن توجه کنند.

۴- جذب دانشجوی شهریه‌ای در پردیس‌هایی که به نام بین الملل آغاز بکارکردند مقوله دیگری است که برای ایجاد منابع مالی بیشتر به وضع کنونی درآمد. دانشگاه علوم پزشکی تهران جزء اولین دانشگاه‌هایی بود که نسبت به ایجاد پردیس بین‌الملل در جزیره کیش اقدام کرد و بسیار خوشحالم که اکنون با توقف جذب دانشجوی شهریه‌ای ایرانی در رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی، با جذب بیش از 800 دانشجوی خارجی توانسته به این هدف ارزشمند دست یابد. آخرین گروه دانشجویان خارجی 57 نفر بودند که در هفته گذشته وارد کیش شدند، عده زیادی نیز در تهران مشغول به تحصیل هستند از جمله ما اکنون در بخش پیوند کبد بیمارستان امام خمینی یک فلوی جراحی کبد و مجاری صفراوی و پیوند کبد از پاکستان داریم. اما واقعیت این است که در این مقوله نیز مانند بسیاری موارد دیگر ما از نام‌گذاری غیرواقعی استفاده کردیم و بجای تعریف روشن جذب دانشجوی شهریه‌ای ایرانی، عنوان بین‌الملل را به غلط بکاربردیم. روند غالب در اکثر دانشگاه‌ها درآمدزایی است و افق بین‌المللی در آن دیده نمی‌شود. شاید اصل این کار ایرادی نداشته باشد اما آیا برای اشتغال این تعداد دانش‌آموخته در رشته‌های مختلف هم برنامه‌ای داریم و اصولا توسعه کمی آموزش عالی در کشور ما بر کدام مبانی استوار است؟

۵- بازنشستگی اساتید موضوعی غیرقابل اجتناب است و بالاخره در زمانی باید انجام شود. اگرچه به لحاظ ضوابط قانونی سن و سابقه ملاک‌های زمان بازنشستگی هستند اما راه‌های مختلفی برای ادامه فعالیت اساتید برجسته بعد از دوران خدمت رسمی وجود دارد ضمن آنکه واقعیت این است که ادامه خدمت همه اساتید پیش کسوت نه لازم است و نه درست. کم نیستند افراد با سابقه‌ای که انگیزه یا توان کافی را ندارند و نیز برخی افراد که حضورشان نه تنها حمایت‌‌گر و کمک ‌کننده نیست بلکه مانع رشد افراد جوان‌تر هم هستند. از طرف مقابل هستند افراد ‌شاخصی که تا کهن‌سالی همچنان پرتوان و به‌روز هستند و حضورشان همواره غنیمت است. بنابراین بازنشستگی به خودی خود نه خوب است و نه بد، اما اجتناب ناپذیر و در موارد خاص قابل به تعویق افتادن مانند استاد ممتازی که روندی شناخته شده و معمول است.

۶- توجه به رتبه‌بندی‌ها و به دنبال آن ارتباطات بین‌المللی موضوع دیگر مورد اشاره جناب دکتر گلشنی است که اگر به معنای شیفتگی اغیار باشد، همان‌طور که نوشته‌اند قابل نقد است. اما از نگاه دیگر ما زمانی می‌توانیم در عرصه بین‌المللی جایگاه خود را پیدا کنیم که خود را در معرض استانداردهای بین‌المللی قرار دهیم. من هم کاملا موافقم که ما نباید تحت تأثیر و به دنبال رتبه‌بندی‌ها حرکت کنیم اما همانطور که در بند اول عرایضم آمد بالاخره ما نیاز به شاخص‌هایی داریم که بر اساس آن خود را بسنجیم. این خوب است که ما شاخص‌های جدید و مورد نیاز خود را تعریف کنیم، به عنوان نمونه حل مسئله مبتلابه کشور می‌تواند یک شاخص بسیار معتبر برای نظام دانشگاهی باشد اگر به ارائه رهنمود و بحث نظری محدود نشود؛ ارائه خدمت جدید مورد نیاز مردم می‌تواند شاخص بسیار ارزشمندی برای توانمندی جامعه دانشگاهی باشد؛ همچنان که کارآفرینی و ایجاد زمینه‌های جدید اشتغال می‌تواند شاخص ارزشمندی تلقی شود.

۷- افت کیفیت دانشگاه‌ها موضوعی است که باید بر اساس شاخص درباره آن صحبت کرد. مقوله کیفیت اصولا گسترده و دارای ابعاد مختلف است و به همین دلیل باید ابتدا کیفیت مطلوب را تعریف و سپس درباره وضعیت موجود قضاوت کرد. من هم نگران کیفیت آموزش در دانشگاه هستم و به همین دلیل در دوره 4 ساله مسئولیت ریاست دانشگاه علوم پزشکی تهران هرگونه توسعه کمی را مشروط به تضمین کیفیت آموزش پذیرفتیم اما نمی‌توانم بدون شاخص درباره بهبود کیفیت یا افت آن اظهار نظر کنم. بدون شک استاد گلشنی معیارهایی از کیفیت در ذهن خود دارند اما این باید برای دیگران نیز تبیین شود.

در خاتمه تکرار می‌کنم بیان نظرات این‌چنین از طرف اساتید پرسابقه و ارزشمند کشور، لازمه ارتقاء جامعه دانشگاهی و بازنگری در نقش دانشگاه نسبت به جامعه است. در عین حال طرح دیدگاه‌های مختلف و نگاه به موضوع از زوایای متفاوت برای ارزیابی و قضاوت صحیح و در نهایت پیشنهاد راهکار درست اجتناب ‌ناپذیر است. دانشگاه مهم‌ترین مکان برای تربیت آینده‌سازان این کشور است و نگاه درست به آن تضمین کننده ایران سرفراز خواهد بود.

۴۷۴۷

21 دیدگاه
  • بی نام
    جمعه 27 بهمن 1396 - 21:48:50
    پاسخ
    39 3

    دانشگاهها تبدیل به مغازه شده اند اساتید عملاً دنبال کاسبی هستند علم تعطیل

    • بی نام
      شنبه 28 بهمن 1396 - 09:13:03
      5 3

      تازه با یازده ساعت تدریس تو هفته حقوق ده ملیونی هم می گیرند.

    • بی نام
      شنبه 28 بهمن 1396 - 14:37:17
      0 0

      زمانی که رییس دانشگاه علوم پزشکی قبلی تمام همتش در بیمارستان آتیه مطب خصوصی بیمارستان دی و مهر صرف شود نه توانی می ماند و نه علاقه ای برای ارتقا دانشگاه این نقد گونه های حضرت آقا فقط و فقط برای مطرح کردن خود و نشان دادن میزان تفکر و تعقل ایشان می باشد

  • بی نام
    جمعه 27 بهمن 1396 - 21:51:42
    پاسخ
    13 0

    "دانشگاه مهم‌ترین مکان برای تربیت آینده‌سازان این کشور است و نگاه درست به آن تضمین کننده ایران سرفراز خواهد بود" .... یکی از دلایل اصلی افت کیفیت در دانشگاه های کشور حضور همین رشته های پزشکی پولساز در جامعه است. افرادی که فقط با یک امتحان ورودی وارد رشته های پولساز میشوند و دیگر سوار بر خر مراد میتازند و بعد از گرفتن تخصص یک شبه بار خود را می بندند بدون اینکه ارزیابی درستی از میزان سازندگی آنها در کشور داشته باشید. غافل از اینکه سایر افراد با شکست در همان امتحان ورودی و ورود به رشته دیگری بدون انگیزه درس خواندن و اساتید آنها باید بروند دنبال آینده سازی خودشان آقای گلشنی هیچ حرف مهمی را بر زبان نیاورند ... ایشان فقط خواستند بگویند که ما نسبت به این موضوع حرف خود را زدیم

  • بی نام
    جمعه 27 بهمن 1396 - 23:19:19
    پاسخ
    45 4

    فقط کافیه سهمیه داشته باشی همه چی حله

  • بی نام
    جمعه 27 بهمن 1396 - 23:48:12
    پاسخ
    18 0

    این که نقد بود همه اش تائید بود

  • بی نام
    جمعه 27 بهمن 1396 - 23:55:58
    پاسخ
    21 3

    از استاد گلشنی استفاده کردید و خودتون رو مطرح کردید ؟ معلومه که حرفشون درسته و شما هم قاطی حرفاتون باز از خودتون تعریف کردید که قاطی ۸۰۰ خارجی یه مجار و یه پاکستانی دارید ؟؟؟ خدا رحم کنه به بقیه ... لازم نیست در مورد هرچی نظر بدید مخاطبان ایشون فهم کافی داشتند . ممنون

    • بی نام
      شنبه 28 بهمن 1396 - 12:55:39
      7 0

      از نتایج متد مدیریتی دکتر جعفریان کاهش خدمت رسانی بیمارستان ها به مردم ، بی انگیزه نمودن روسای بیمارستان ها برای خدمت ، بکارگیری سلیقه ای مدیران میانی بدون هرگونه معیار و ضابطه ، دخالت در گروه های آموزشی با شعار انتخابات ، ایجاد تسهیلات ویژه برای دوستان و... می باشد

  • بی نام
    شنبه 28 بهمن 1396 - 00:24:48
    پاسخ
    24 0

    تا سهمیه نداشته باشی بهت کار و مجوز نمیدن

  • بی نام
    شنبه 28 بهمن 1396 - 01:06:37
    پاسخ
    29 0

    نقد جالبی بود ولی اساتید گرامی شما در دو تا از بهترین دانشگاههای کشور تدریس میکنید و دم از بی کیفیتی میزنید. تشریف ببرید به واحدهای آزاد و پیام نور و علمی کاربردی و ... شهرستانهای کوچک که برخی حتی اندازه یک دبیرستان در تهران هم نیستند سری بزنید انوقت معنی بی کیفیتی را بهتر درک میکنید.

    • بی نام
      شنبه 28 بهمن 1396 - 09:24:18
      1 1

      بحث بر سر دانشگاه های دولتی مهم کشور مثل تهران ،شیراز. اصفهانو... است اونهایی که شما نام بردین که اصولا دانشگاه نیستند اموزشگاه هاب سطح پایین هستن

  • بی نام
    شنبه 28 بهمن 1396 - 08:50:18
    پاسخ
    10 0

    به عنوان يك همكار دانشگاهي به ايشان توصيه مي كنم اگر بار ديگري رئيس شدند در سيستم آموزش هيچ رشته اي دست نبرند و الان هم به تغيير در آموزش رشته پزشكي افتخار نكنند و بگذارند تا در آينده ثمرات آزمون و خطايشان بيرون بزند. سالهاست در دانشگاه ها و در طرح رشته ها به هر چه دست برده اند آن را بدتر از قبل كرده اند چون حد توانشان همين قدر است. ايشان در دوره رياست بد نيود نگاهي به آموزش داروسازي در دانشكده كنار دستشان مي انداختند كه باعث شده كه دانشجويان فارغ التحصيل از آنجا در مقايسه با بيست يا سي سال قبل توان حضور در بسياري از عرصه هاي داروسازي را نداشته باشند. به بهانه نقد مي خواهند خود را تبرئه كنند.

  • بی نام
    شنبه 28 بهمن 1396 - 09:09:15
    پاسخ
    8 0

    دکتر جعفریان :ما فقط باید تصمیم بگیریم که جای کسی در دانشگاه است که تفکر علمی داشته باشد و بپذیریم که دانش قابل جهت‌دهی نیست بلکه این فراد هستند که باید در جهت درست حرکت کنند جناب دکتر جعفریان وجدان بهترین محکمه الهی است آیا خودتان به مطلبی که در خصوص جذب هیئت علمی فرمودید عمل کردید ؟؟؟؟؟ پس چگونه است بنده که فوق تخصص جراحی مفز و اعصاب و دارای رتبه قابل قبول برد می باشم جذب نشدم ولی اعوان و انصار و مدیران شما بدون شرکت در فراخوان جذب هیئت علمی بطور پنهانی جذب و مشغول بکارند ؟؟؟؟؟ این قبیل کارها موجب عقب رفت دانشگاهها از رسالتشان می گردد

  • بی نام
    شنبه 28 بهمن 1396 - 09:11:13
    پاسخ
    8 0

    ایشان با این بظاهر نقد که در اصل تایید 100 درصدی فرمایشات دکتر گلشنی است بیشتر خودشان را مطرح و به مسئولین یادآوری نمودند

  • دانشجو / کارمند علوم پزشکی تهران
    شنبه 28 بهمن 1396 - 09:40:51
    پاسخ
    8 0

    سلام. به عقیده من این متن بیشتر مطرح شدن بعد از ریاست بود. حضرتعالی هم خوب می دانید نقدی هم بر سخن دکتر گلشنی وارد نیست. دانشگاه های ایران وارد قهرایی از غرور بیجا، فناوری های وابسته، نمایش هایی از پیشرفتهای ما فقط نمایش، منم منم های بی مورد و ... شده است. کلاهمان را قاضی کنیم کدامین فناوری را ما به دنیا معرفی کرده ایم؟ ایا ما جز نشخوارکنندگان غرب نیستیم؟فراموش کرده اید دوران اوج علم را در زمان رازی و ابوعلی سینا و ...؟مگر ما از آنها نیستیم؟ مگر آنها از ما نبودند؟ خودمان را فریب ندهیم دانشگاه ما شده آقای فلان "دکتر" و خانم فلان "مهندس". همه پوچ و تو خالی علم در این کشور جز یک سری واحدهای تکراری چیزی نیست و بقیه فقط فناوری را تکرار کرده و پول به جیب می زنند

  • بی نام
    شنبه 28 بهمن 1396 - 12:46:52
    پاسخ
    1 0

    دکتر جعفریان بنده بعنوان استاد تمام دانشگاه علو پزشکی تهران اعلام می نمایم هیچ یک از موارد انتقادی جنابعالی به مطالب دکتر گلشنی در زمان ریاست شما بر دانشگاه رعایت نگردیده و تنها با عملکردی یکسویه موجبات دلسردی اعضا هیات علمی و بی انگیزه نمودن کارکنان را فراهم آورده اید پس بهتر است به نقد خود مدیریت یکسویه و سلیقه ای را نیز اضافه نمایید

  • بی نام
    شنبه 28 بهمن 1396 - 15:13:51
    پاسخ
    0 0

    جناب دکتر جعفریان بهتر نبود دغدغه شما رفع مشکلات اعضا هیات علمی دانشگاه در زمان ریاستتان می بود نه سرویس دهی در بخش خصوصی و رها سازی دانشگاهی با این پتانسیل آموزشی به امان چند نفر بی تدبیر ؟

  • بی نام
    شنبه 28 بهمن 1396 - 18:47:09
    پاسخ
    0 0

    این که جوابیه نیست توجیه نامه است

  • نادر
    شنبه 28 بهمن 1396 - 18:49:34
    پاسخ
    0 0

    واقعا سطح علمی این آقا را با استاد گلشنی یکی می دانید ؟ خبر آنلاین عزیز از شما توقع نمی رود به این بهانه ها به افراد وزن کاذب بدهید

  • بی نام
    یکشنبه 29 بهمن 1396 - 15:26:07
    پاسخ
    0 0

    فرهیخته گرامی آقای دکتر جعفریان عرض شود که اگر هدایت و راهبری دانشگاهها به همین سادگی که فرمودید بود جنابعالی 4 سال رییس دانشگاه تیپ 1 کشور بودید پس چرا به هیچ یک از افاضات خود عمل ننمودید و دانشگاهی که همواره بالنده بود بقدری با قوانین من درآوردی به بی راهه بردید که می توان گفت مشکل دارترین دانشگاه به چشم می آید که نه انگیزه ای برای خدمت اساتید و نه علاقه ای برای خدمت در آن وجود ندارد

  • بی نام
    سه شنبه 8 خرداد 1397 - 00:12:09
    پاسخ
    0 0

    منظور استاد از سقوط کیفیت علمی در رشته های پزشکی نبوده است زیرا در این رشته ها قطعا افراد باسوادتر وکیفیتری نسبت به گذشته جذب میشوند.

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

پربیننده‌ترین
وبگردی