به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، دادستانهای آلمانی اعلام کردهاند که یک مرد ۱۰۵ ساله به ظن معاونت در چندین فقره قتل در یکی از اردوگاههای اسرای جنگیِ متعلق به نازیها، تحت بازجویی و تحقیق قرار دارد.
این پرونده که از سوی دادستانی کل دورتموند پیگیری میشود، بر اردوگاه «استالاگ ۳۲۶ وی کِی» در غرب آلمان، واقع در ایالت کنونی نوردراین-وستفالن، تمرکز دارد.
دادستانها در بیانیهای اظهار داشتند: «گمان میرود این مظنون ۱۰۵ ساله نگهبان اردوگاه اسرای جنگی استالاگ ۳۲۶ وی کِی در منطقه زنه در غرب آلمان بوده باشد.» آنان افزودند که این مرد «به سبب فعالیتهایش در آن مکان، به معاونت در چندین فقره قتل متهم شده است.»
اردوگاه زنه در فاصله سالهای ۱۹۴۱ تا آوریل ۱۹۴۵ (زمانی که به دست نیروهای آمریکایی آزاد شد)، بین ۱۸۰ هزار تا ۲۰۰ هزار اسیر جنگی شوروی را در خود جای داده بود.
این تحقیقات، حاصل واپسین تکاپوی شتابان دستگاه قضایی برای پیگرد قانونی افرادی است که گمان میرود در ماشین کشتار نازیها مشارکت داشتهاند، پیش از آنکه به علت کهولت سن درگذرند. این تلاشهای قضایی تا حدی ناشی از این اذعان است که بسیاری از مظنونانی که طی هشت دهه پس از پایان جنگ جهانی دوم با این استدلال که نقشی کماهمیت داشتهاند از پیگرد گریخته بودند، درواقع در تحقق اهداف مرگبار رژیم هیتلر نقشی محوری و جداییناپذیر ایفا کردهاند.
رویه قضاییِ این موضوع با پرونده جان دمیانیوک رقم خورد؛ نگهبان سابق اردوگاه مرگ سوبیبور نازیها در لهستان اشغالی که در سال ۲۰۱۱ به جرم معاونت در قتل بیش از ۲۸ هزار یهودی در دوران فعالیتش در آن اردوگاه محکوم شد.
دادستانها سالها به دنبال استرداد دمیانیوکِ متولد اوکراین از محل سکونتش در اوهایو به آلمان بودند و استدلال میکردند که او با وجود نبود شواهدی دال بر قتل مستقیم توسط خودش، در جنایات انجامشده در سوبیبور همدست بوده است.
دمیانیوک در مارس ۲۰۱۲ در ۹۱ سالگی و در حالی که به دلیل کهولت سن و ضعف جسمانی در انتظار نتیجه دادگاه تجدیدنظر بود درگذشت؛ موضوعی که مانع از رفتن او به زندان شد.
عکس: دیوید روبینگر / گتی ایماژ (Getty Images)
پرونده دمیانیوک آستانه و معیار لازم برای اثبات همدستی در جرم را کاهش داد و راه را برای محاکمه دیگر متهمان نودساله و اخیراً صدساله هموار کرد.
برجستهترین محاکمه سالهای اخیر، و نمونه بارز آنچه هانا آرنت، نظریهپرداز سیاسی، آن را «جنایتکار پشتمیزنشین» (یا واسطه دیوانسالار) نامید، محاکمه ایرمگارد فورشنر بود؛ زنی که بین سالهای ۱۹۴۳ تا ۱۹۴۵ در اردوگاه کار اجباری اشتوتهوف به عنوان منشی فرمانده اردوگاه فعالیت میکرد. او به دلیل نقشش در معاونت در قتل، به دو سال حبس تعلیقی محکوم شد.
جلسات دادگاه او، برخلاف مقررات معمول، با اهداف تاریخی فیلمبرداری شد. فورشنر پس از آنکه در روز مقرر برای آغاز محاکمهاش از خانه سالمندان گریخت، به تیتر نخست رسانهها تبدیل شد.
یوزف شوتس، نگهبان سابق اردوگاه کار اجباری زاخسنهاوزن در شمال برلین، در ژوئن ۲۰۲۲ به جرم همدستی در قتل به پنج سال زندان محکوم شد. او سال بعد در سن ۱۰۲ سالگی درگذشت.
در آوریل سال گذشته نیز یکی از نگهبانان سابق و مظنون در زاخسنهاوزن، پیش از آنکه بتواند به اتهام همدستی در قتل بیش از ۳۳۰۰ نفر در دادگاه حاضر شود، درگذشت.
سال گذشته، دادستانهای دورتموند تحقیقات جداگانهای را درباره یک نگهبان سابق و ۱۰۰ ساله در اردوگاه اسرای جنگی در همر واقع در نوردراین-وستفالن آغاز کردند؛ اردوگاهی که آن هم عمدتاً محل نگهداری اسرای شوروی بود. گمان میرود او در فاصله دسامبر ۱۹۴۳ تا سپتامبر ۱۹۴۴ در اعدام زندانیان مشارکت داشته است.
تحقیقات جدید از سوی «دفتر مرکزی تحقیق درباره جنایات سوسیالیسم ملی» در لودویگزوبورگ، واقع در ایالت جنوبی بادن-وورتمبرگ کلید خورد؛ نهادی که نتایج تحقیقات مقدماتی خود درباره این فرد را به همراه پرونده یک نگهبان سابق دیگر به دادستانهای عمومی تحویل داد. به گزارش رسانههای آلمانی، مظنون دیگر از آن زمان تاکنون درگذشته است.
چنانچه این محاکمه برگزار شود، انتظار میرود همانند دیگر پروندههای اخیر، با فراخواندن بازماندگان و تاریخنگاران برای ارائه شواهد، به روشنگری درباره کل ساختار اردوگاههای استالاگ و به طور ویژه اردوگاه زنه کمک کند. تا ۵.۷ میلیون اسیر جنگی شوروی در آلمان در اسارت به سر میبردند که بیش از نیمی از آنها جان به در نبردند.
منبع: گاردین - منتشرشده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۲ مهر ۱۴۰۵
۲۵۹
نظر شما