اتحاد جماهیر شوروی
-
جنگ یوم کیپور، آمریکا و شوروی را تا آستانه رویارویی کشاند؛ ۱۴ مهر ۱۳۵۲
تاریخ جهانحمله غافلگیرکننده مصر و سوریه به اسرائیل در اکتبر ۱۹۷۳، نه تنها موازنه نظامی در خاورمیانه را دگرگون کرد، بلکه به بحرانی دیپلماتیک بدل شد که سیاست «تنش‌زدایی» میان دو ابرقدرت دوران جنگ سرد را به بن‌بست کشاند و زمینه‌ساز شکل‌گیری «دیپلماسی رفت‌وبرگشتی» هنری کیسینجر شد.
-
اسپوتنیک به فضا پرتاب شد؛ ۱۲ مهر ۱۳۳۶
تاریخ جهاندر ۴ اکتبر ۱۹۵۷، اتحاد جماهیر شوروی با پرتاب موفقیت‌آمیز «اسپوتنیک» به عنوان نخستین ماهوارهٔ مصنوعی جهان، عصر فضا را آغاز کرد؛ رخدادی که با شوک به جامعه علمی و نظامی آمریکا، آغازگر رقابت تاریخی فتح فضا شد.
-
نگاهی به کتاب آشپزخانه کرملین
فریب بزرگ در شام آخر شوروی
تاریخ جهان«تاریخ را نباید فقط در اسناد محرمانه جست؛ گاهی حقیقت از درِ آشپزخانه وارد می‌شود.» در این گزارش با نگاهی به کتاب «آشپزخانه کرملین» اثر ویتولد شابوفسکی، به سراغ ناگفته‌های «شام آخر شوروی» رفته‌ایم؛ روایتی از ضیافتی در یک کلبه شکار در بلاروس که در آن، سرنوشت بزرگ‌ترین ابرقدرت قرن بیستم در کنار ظرف گولاش گراز وحشی تعیین شد.
-
سرنوشت پیشوای نازی‌ها
آیا هیتلر از پناهگاهش گریخت و پس از جنگ جهانی دوم در آرژانتین زندگی کرد؟
تاریخ جهانآیا آدولف هیتلر در پایان جنگ جهانی دوم خودکشی کرد یا واقعاً از برلین گریخت و به آمریکای جنوبی فرار کرد؟ این پرسش دهه‌هاست که نظریه‌پردازان توطئه را مجذوب خود کرده است.
-
روزولت، چرچیل، استالین؛ ائتلافی که پس از جنگ بزرگ دوام نیاورد
تاریخ جهاندر جنگ جهانی دوم، سه قدرت بزرگ متفقین—بریتانیای کبیر، ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی—«ائتلاف بزرگ» را تشکیل دادند که کلید پیروزی بود. با این حال، شرکای این ائتلاف اهداف سیاسی مشترکی نداشتند و همواره نیز بر سر نحوهٔ پیشبرد جنگ با یکدیگر هم‌نظر نبودند.
-
مصاحبه‌های استالین با خبرنگاران خارجی منتشر شد
تاریخ جهانکتاب «استالین؛ کتاب بزرگ مصاحبه‌ها» با گردآوری گفتگوهای مطبوعاتی و مراسلات شخصی این رهبر پیشین شوروی، تلاشی برای کنار زدن نقاب سیاست از چهره‌ی واقعی او و دسترسی به ابعاد ناگفته‌ی زندگی‌اش است.
-
هیتلر و استالین لهستان را میان خود تقسیم کردند؛ ۶ مهر ۱۳۱۸
تاریخ جهاندر ۲۹ سپتامبر ۱۹۳۹، آلمان نازی و اتحاد جماهیر شوروی با امضای پیمانی، رسماً لهستان را میان خود تقسیم کردند. این توافق که در ادامه پیمان عدم‌تعرض هیتلر-استالین صورت گرفت، نه‌تنها سرنوشت لهستان را رقم زد، بلکه راه را برای سلطه شوروی بر کشورهای بالتیک و ایجاد مناطق حائل در غرب این قدرت کمونیستی هموار کرد.
-
جنگ ۸ ساله به روایت سردار بلالی؛ عراق موشک «اسکاد بی» با برد ۳۰۰ کیلومتر داشت، شوروی داده بود/ شاه اصلا موشک برد بلند نداشت، فقط یک کاتیوشا داشت
نظامیمشاور عالی فرمانده نیروی هوافضای سپاه تصریح کرد: در حالی که عراق به موشک «اسکاد بی» با برد ۳۰۰ کیلومتر دسترسی داشت و شوروی این امکانات را به کشورهای عراق، یمن، سوریه، لیبی و کشورهای بلوک شرق داده بود، اما شاه که اصلا موشک برد بلند نداشت و تنها یک کاتیوشا داشت که مثلا ۱۷ تا ۱۸ کیلومتر می‌زد. حداکثر برد ما در توپخانه حدود ۲۷ کیلومتر بود.
-
علیرضا مرادی و تبیین نقش مارکسیسم ایرانی؛ از آکادمی تا سنگر
«خوانش روسی» اندیشه چپ ایران را مصادره کرد/ انقلاب شکست‌خورده یا تئوری ناکام؟/ شکست واقعیت مارکسیسم در ایران
اخبار اندیشهدر تاریخ چپ ایران ساده‌سازی مناسبات اجتماعی و باور به رویکرد شکل‌دهی به جامعه با تکیه بر شماری نقل قول و سخنان از مارکس و لنین رواج داشته است و هر گونه خوانش خلاف آن به منزله خروج از مارکسیسم قلمداد می‌شده است. مصطفی شعاعیان از جمله افرادی است که در باره این بیماری به طور مفصل توضیح داده است.
-
لنین در جریان دومین کنگره انترناسیونال کمونیست در مسکو؛ سال ۱۲۹۸ / عکس
تاریخ جهانتصویری از ولادیمیر لنین را در جریان دومین کنگره انترناسیونال کمونیست در مسکو و در سال ۱۹۲۰ مشاهده می‌کنید.
-
تحلیلی بر زوال ساختارها و چگونگی شروع جنگ‌های داخلی و چگونگی توقف آن ها(قسمت اول)
جناح گرایی عامل اصلی جنگ داخلی/ قطبی‌سازی قومی و نخبگان سیاسی آتش خشونت را شعله‌ور می‌کنند/ چگونه ساختارهای سیاسی از درون فرو می‌پاشند؟
اخبار اندیشهمونتی مارشال، یکی از رهبران نیروی ویژه‌ی بی‌ثباتی سیاسی، همراه با بنجامین کول، صدها کشور را بررسی کردند و میزان جناح‌گرایی در آن ها را طی یک دوره‌ی هفتادساله سنجیدند. آنها دریافتند که پس از آنکه یک کشور وارد منطقه‌ی آنوکراسی می‌شود، ظهور یک جناح سیاسی مهم‌ترین نشانه‌ی هشداردهنده‌ی جنگ داخلی است. مارشال می‌گوید: «ما تمام موارد جناح‌گرایی را مطالعه کردیم و کاملاً متقاعد شده‌ام که [این عامل]، در خارج از آنوکراسی، نیرومندترین متغیر است.» دو متغیر ــ آنوکراسی و جناح‌گرایی ــ بهتر از هر عامل دیگری پیش‌بینی می‌کردند که جنگ‌های داخلی احتمالاً در کجا و چه زمانی آغاز خواهند شد.
-
آغاز تحقیقات آلمان از نگهبان ۱۰۵ ساله اردوگاه نازی
تاریخ جهانمردی در بحبوحه تکاپو برای محاکمه مظنونان پیش از مرگ، به معاونت در قتل در اردوگاه «استالاگ ۳۲۶ وی کِی» متهم شد.
-
دیدار تاریخی آیزنهاور و خروشچف در اوج جنگ سرد؛ دوم مهر ۱۳۳۸
تاریخ جهاندر پاییز سال ۱۳۳۸ (سپتامبر ۱۹۵۹)، نیکیتا خروشچف و دوایت آیزنهاور در کمپ دیوید گردهم آمدند تا با مذاکراتی دوروزه پیرامون مسائل جنگ سرد، روزنه‌ای برای خلع سلاح و صلح پایدار بگشایند؛ تلاشی امیدبخش که چند ماه بعد با بحران سرنگونی هواپیمای جاسوسی یو-۲ به بن‌بست رسید.
-
جاسوسان شوروی در شانگهای؛ روایتی از یک پرونده جنجالی در دهه ۱۹۳۰
تاریخ جهان«مأموران شانگهای» نوشته هدر سالتر، داستان یک زوج جاسوس شوروی و شبکه مخفی کمونیستی آنها در چینِ دهه ۱۹۳۰ را روایت می‌کند
-
هشت مخالف سرسخت شوروی که در برابر رژیم ایستادند
تاریخ جهاناتحاد جماهیر شوروی مخالفانی را که از رژیم انتقاد می‌کردند به‌شدت سرکوب می‌کرد. با این حال، چند فرد شجاع در برابر کرملین ایستادند. در اینجا داستان‌های آنها را می‌خوانید.
-
سگ‌های ضدتانک شوروی؛ طرحی که به فاجعه تبدیل شد
تاریخ جهاندر جریان جنگ جهانی دوم، ارتش شوروی برای مقابله با زره‌پوش‌های آلمانی از سلاحی عجیب و بحث‌برانگیز استفاده کرد: سگ‌های ضدتانک که برای حمل مواد منفجره به زیر خودروهای دشمن آموزش دیده بودند. این برنامه نظامی که به دلیل نقص‌های آموزشی و اشتباه در تشخیص بوی سوخت تانک‌ها به فاجعه‌ای برای نیروهای خودی بدل شد، اکنون به‌عنوان یکی از تجربه‌های ناکام و تبلیغاتی تاریخ جنگ شناخته می‌شود.
-
بهره‌برداری از میراث جنگ سرد در قطب شمال/ رویترز: آمریکا دو پایگاه نظامی جدید در گرینلند ایجاد می‌کند
اروپابر اساس اظهارات سه فرد مطلع، آمریکا در چارچوب توافقی که قرار است روز سه‌شنبه با دانمارک و گرینلند امضا شود، قصد دارد یک پایگاه نظامی متعلق به دوران جنگ سرد را در جنوب گرینلند دوباره فعال کند و پایگاه دیگری نیز در ساحل شرقی این منطقه ایجاد کند؛ محلی که هم‌اکنون مورد استفاده گشت سورتمه‌سگ دانمارک قرار دارد.
-
کندی پیشنهاد مأموریت مشترک آمریکا و شوروی به ماه را مطرح کرد؛ ۲۹ شهریور ۱۳۴۲
تاریخ جهاندر سپتامبر ۱۹۶۳، جان اف. کندی در چرخشی دیپلماتیک پیشنهاد کرد که دو رقیب اصلی جنگ سرد، یعنی ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی، مأموریتی مشترک به ماه انجام دهند. این پیشنهاد که با هدف کاهش هزینه‌ها و تنش‌ها مطرح شد، همزمان با استقبال و تردیدهای جدی در هر دو کشور روبه‌رو شد.
-
وقتی گورباچف مدل لویی ویتون شد
تاریخ جهانگورباچف، دیوار برلین و یک کیف لویی ویتون؛ نگاهی به تبلیغ مشهور سال ۲۰۰۷ که هنوز هم یکی از متفاوت‌ترین کمپین های جهان محسوب می‌شود.
-
روایت یکی از گسترده‌ترین موج‌های سرکوب سیاسی در جهان
پاکسازی بزرگ استالین؛گولاگ‌ها، محاکمه‌های نمایشی و وحشت
تاریخ جهانپاکسازی بزرگ استالین در اواخر دهه ۱۹۳۰ تنها به اعدام و زندانی کردن مخالفان سیاسی محدود نشد، بلکه ارتش، روشنفکران و بخش‌های مختلف جامعه شوروی را نیز دربر گرفت. گزارشی در وب‌سایت کالکتور (The Collector) به بررسی ابعاد این سرکوب، محاکمه‌های نمایشی، گولاگ‌ها و پیامدهای آن برای اتحاد جماهیر شوروی پرداخته است.
-
تداوم فرهنگ مقاومت و سندیت تاریخی یمن
روایت مهاجرانی از هویت مقاومت یمنی ها با دمپایی در برابر عربستان و آمریکا / ارزیابی اصالت معرفتی یک جامعه/ پایداری و بازتولید هویت زیدی
اخبار اندیشهیمن، در ادبیات فارسی و عربی سرزمین عاشقان است. داستان‌های عاشقانه لیلی و مجنون، وامق و عذرای عنصری، بهرام نامه یا هفت پیکر نظامی در یمن اتفاق افتاده است. در تاریخ اسلام بویژه در تاریخ شیعه، یمن مثل ستاره می‌درخشد. پیامبر، خالد بن ولید را برای دعوت اهل یمن به یمن فرستاده بود. خالد نتوانست با مردم ارتباط برقرار کند. بی‌توفیق به مدینه بازگشت. پیامبر(ص) امام علی(ع) را فرستاد. استقبال قبایل یمن شگفت انگیز بود.
-
عملیات مخفی سیا در اروپای شرقی؛ چگونه آمریکا بلوک شرق را از درون تضعیف کرد؟
تاریخ جهانچگونه سیا از عملیات مخفی برای دستیابی به اهداف راهبردی آمریکا در شرق اروپا در دوران جنگ سرد استفاده کرد؟
-
وقتی نجات کشتی جرم می‌شود؛ راز روان‌شناختی طرد قهرمانانِ عاصی در سازمان‌ها و سیستم ها
قهرمانان می میرند؛ دردناکی حذف نجات دهنده / چرا کسی که جهان را از جنگ هسته ای نجات داد تشویق نشد و ناشناخته باقی ماند؟
اخبار اندیشهمیشل کروزیه، جامعه‌شناس فرانسوی، در تحلیل خود از قدرت در سازمان‌ها (در کتاب پدیده‌ی بورکراتیک) نکته‌ای دارد که اینجا دقیقاً به کار می‌آید. قدرت واقعی در سازمان، از جایگاه رسمی نمی‌آید؛ از کنترل عدم‌قطعیت می‌آید. هرکس بتواند مشکلی را حل کند که هیچ‌کس دیگر نمی‌تواند، همان لحظه قدرت دارد؛ حالا چارت سازمانی هرچه می‌خواهد بگوید.
-
به مناسبت پنجاه‌وپنجمین سالمرگ
مردی که استالین را رسوا کرد؛ فراز و فرود نیکیتا خروشچف
تاریخ جهاننیکیتا خروشچف یکی از متناقض‌ترین رهبران اتحاد شوروی بود؛ سیاستمداری که پس از مرگ استالین از جنایت‌های او پرده برداشت و فضای جامعه شوروی را تا حدی گشود، اما خود همچنان به انحصار حزب کمونیست پایبند ماند. کارنامه او از «ذوب خروشچفی» تا بحران موشکی کوبا، تصویری پیچیده از اصلاح‌طلبی، اقتدارگرایی و رقابت در اوج جنگ سرد به دست می‌دهد.
-
از خوردن چسب کاغذدیواری تا سمفونی زیر باران بمب؛ راز بقای لنینگراد در چنگال محاصره هیتلر
تاریخ جهانهنگامی که نیروهای آلمانی در سپتامبر ۱۹۴۱ حلقه محاصره را بر گردن شهر شوروی لنینگراد تنگ‌تر کردند، محاصره‌ای آغاز شد که نزدیک به ۹۰۰ روز به طول انجامید و جان ۸۰۰ هزار غیرنظامی را گرفت.
-
عکس/ تابوت ماکسیم گورکی روی دوش استالین
تاریخ جهانتصویری از مراسم تشییع جنازه ماکسیم گورکی، نویسنده مشهور شوروی، را در مسکو ۱۹۳۶ تماشا می‌کنید در حالی که استالین زیر تابوت او را گرفته است.
-
از مرگ ایدئولوژی تا تولد جبهه زندگی؛ درس شوروی
اخبار اندیشهزندگی با کرامت، امنیت، آزادی، عدالت، رفاه و امید.اینجاست که معنای «جبهه» تغییر می‌کند. جبهه واقعی با جلسه نخبگان و بیانیه متولد نمی‌شود؛ از دل جامعه و از دل یک زبان مشترک متولد می‌شود...جبهه آینده، اگر شکل بگیرد، باید بر حداقل‌هایی روشن استوار باشد:ایران، تمامیت ارضی، کرامت انسان، حاکمیت قانون، آزادی، عدالت، اقتصاد مولد، مبارزه با فساد، گفت‌وگوی ملی و تنش‌زدایی.
-
چرا فنلاند دموکراتیک در کنار آلمان نازی در جنگ جهانی دوم جنگید؟
تاریخ جهاندر دهه ۱۹۳۰، کشور شمال اروپایی فنلاند خود را در موقعیت جغرافیایی و سیاسی نامطلوبی یافت – میان روسیه شوروی و آلمان نازی.
-
نامه منتسب به لنین برای تجزیه هند جعلی است؟
تاریخ جهاندر شبکه‌های اجتماعی تصویری به عنوان «نامه لنین به مونتباتن برای تجزیه هند» منتشر شده، اما این نامه واقعیت دارد؟
-
به مناسبت هشتادوهفتمین سالروز آغاز
جنگ جهانی دوم قرار بود با حمله مشترک آلمان و لهستان به شوروی آغاز شود!/ جزئیات طرح‌های محرمانه فاش شد
تاریخ جهان۸۷ سال از آغاز جنگ جهانی دوم می‌گذرد. در چنین روزی، آلمان به لهستان حمله کرد. اما همان‌طور که مشخص شده است، خودِ لهستان در دهه ۱۹۳۰ میلادی، به مدت پنج سال با آلمانِ تحت سلطه هیتلر درباره چگونگی حمله به اتحاد جماهیر شوروی بحث و تبادل نظر کرده بود.