اتحاد جماهیر شوروی
-
عکس/ شگفتی یک مقام عالیرتبه شوروی از یک سوپرمارکت آمریکایی؛ ۳۷ سال پیش
تاریخ جهاندر سال ۱۹۸۹، بوریس یلتسین، بعدا رئیسجمهور روسیه، از یک فروشگاه مواد غذایی در هیوستون بازدید کرد و از فراوانی کالاها شگفتزده شد. (عکس درون متن)
-
عکس/ نمادِ افتاده داس و چکش شوروی در خیابانی در مسکو؛ ۳۵ سال پیش
تاریخ جهاندر این تصویر زنی در حال جستوجو در کیفش است که بر روی نماد افتاده داس و چکش شوروی در خیابانی در مسکو در سال ۱۹۹۱ قرار دارد. (عکس درون متن)
-
جمهوری اسلامی که من میشناسم
دیپلماسیبرای جوانانی که در دستگاه آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران پرورش یافتهاند، مفهوم جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک انقلاب برای مقابله با استکبار و نظام سلطه تعریف شدهاست. اما برای بخشی از بانفوذترین و قدرتمندترین نیروهای نزدیک به مراکز قدرت در جمهوری اسلامی، تعریف کاملا متفاوتی از آرمانهای انقلاب وجود دارد.
-
نقطه شروع؛ توافق آلمان و شوروی
۱۰ تصمیمی که مسیر جنگ جهانی دوم را تغییر دادند
تاریخ جهانهمه آنها روند جنگ را دگرگون کردند. برخی نیز مسیر جهان را تغییر دادند.
-
تخریب کلیسای «منجی مقدس» با دینامیت
تلاش مذبوحانه کمونیستها برای دینزدایی از شوروی/ روحانیان ارتدوکس شورویها را با «دجّال» یکی میدانستند
تاریخ جهاندر اتحاد جماهیر شوروی، روحانیون مسیحی ارتدوکس که تحت تعقیب بودند، صومعههای زیرزمینی اداره میکردند و با وجود تبلیغات، سرکوب و اعدامهای دستهجمعی، سنتهای خود را حفظ کردند.
-
حمله خروشچف به آیزنهاور و فروپاشی نشست سران آمریکا و شوروی؛ اردیبهشت ۱۳۳۹
تاریخ جهانفروپاشی نشست سران در مه ۱۹۶۰ ضربهای سخت به کسانی در اتحاد شوروی و ایالات متحده بود که معتقد بودند دورهای از «همزیستی مسالمتآمیز» میان دو ابرقدرت در پیش است.
-
به بهانه هفتادویکمین سال تشکیل
پیمان ورشو؛ اتحاد ضدناتو که از درون فرو ریخت
تاریخ جهانرهبری شوروی همچنین متوجه شد که نارضایتی مدنی در کشورهای اروپایی شرقی در حال افزایش است و تشخیص داد که یک اتحادیه سیاسی و نظامی متحد و چندجانبه، پایتختهای اروپایی شرقی را محکمتر به مسکو پیوند میدهد.
-
نقش دانشمندان پروژه منهتن چه بود؟
رد پای جاسوس آلمانی در ساخت اولین بمب اتمی شوروی
تاریخ جهانکمتر از پنج سال پس از آنکه ایالات متحده یک سلاح اتمی را بر هیروشیما و ناگازاکی انداخت، اتحاد جماهیر شوروی نیز بمب هستهای خود را توسعه داد.
-
مادربزرگ جاسوسهای بریتانیا
تاریخ جهانتودور هارت در کنار فعالیتهای عکاسی، نقشی آرام اما مهم در جاسوسی شوروی در بریتانیا داشت؛ او پیامها را منتقل میکرد و زمینه آشنایی مأموران شوروی با افراد مختلف را فراهم میساخت.
-
هواپیمای جاسوسی آمریکا بر فراز شوروی سرنگون شد؛ ۱۱ اردیبهشت ۱۳۳۹/ بدترین ناکامی آیزنهاور
تاریخ جهانهواپیمای جاسوسی U-۲ ایده و ابتکار سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) بود و یک شاهکار پیشرفته فناوری به شمار میرفت. این هواپیما در ارتفاعی تا حدود ۷۰ هزار پا پرواز میکرد و به پیشرفتهترین تجهیزات عکاسی مجهز بود؛ تجهیزاتی که سیا ادعا میکرد میتوانست هنگام پرواز بر فراز شوروی، تصاویر بسیار باکیفیتی حتی از تیترهای روزنامههای روسی ثبت کند.
-
سرگذشتی که شبیه هیچکس نیست
دختر سرکش استالین
تاریخ جهانوقتی سوتلانا در ۱۶ سالگی برای نخستین بار عاشق الکسی کاپلر (فیلمساز شوروی که بیش از دو برابر او سن داشت) شد، استالین کاپلر را به مدت پنج سال از اتحاد شوروی تبعید کرد.
-
رهبر شوروی برای یک دانشآموز آمریکایی نامه نوشت؛ ۶ اردیبهشت ۱۳۶۲
تاریخ جهانبله، سامانتا، ما در اتحاد شوروی تلاش میکنیم و هر کاری انجام میدهیم تا میان دو کشور ما جنگی رخ ندهد و اساساً هیچ جنگی در جهان به وقوع نپیوندد.
-
ششم اردیبهشت ۱۳۶۵
چرنوبیل، یک انفجار هستهای و تیر خلاص بر پیکر اتحاد جماهیر شوروی
تاریخ جهانمقامهای محلی و مرکزی در آغاز کوشیدند ابعاد حادثه را کوچک جلوه دهند. تخلیه مردم با تأخیر انجام شد و بسیاری از ساکنان پریپیات تا ساعتها پس از انفجار در بیاطلاعی کامل بهسر میبردند.
-
ببینید | افسر سابق نیروهوایی ارتش شوروی: شرایط فعلی آمریکا شبیه به سالهای پایانی اتحاد جماهیر شوروی است
فیلمویکتور بوت افسر سابق نیروهوایی ارتش شوروی گفت: شرایط فعلی ایالات متحده شبیه به سالهای پایانی اتحاد جماهیر شوروی است. ابهام در سیاستگذاری و ارتباطات سیاسی میتواند نشانهای از بیثباتی ساختاری باشد که که در راست جمهوری گورباچوف و ترامپ دیده میشود که در نهایت به فروپاشی این اتحاد منجر شد./دانشجو
-
آخرین عکس از ولادیمیر لنین، ۱۳۰۲ خورشیدی
تاریخ جهاناو در کنار خواهرش آنا ایلیینیچنا یلیزارووا-اولیانوا و پزشکش آ. م. کوژِونیکوف در گورکی در ماه مه ۱۹۲۳ دیده میشود. (عکس درون متن)
-
عکس/ اسیر جنگی شوروی، ۱۳۱۸ خورشیدی
تاریخ جهاندر این عکس یک اسیر جنگی مجروح شوروی را با لباسهای نو، در نزدیکی مدار قطب شمال در رووانیمی فنلاند، در جریان جنگ زمستانی در ۶ ژانویه ۱۹۴۰ [۱۵ دی ۱۳۱۸] تماشا میکنید. (عکس درون متن)
-
اپوزیسیون شوروی؛ دل بستن به هیتلر برای رهایی میهن از استالین!
تاریخ جهانجالب اینکه مهاجران در تبعید روس بهخوبی از نظرات نژادپرستانه نازیها نسبت به روسها آگاه بودند، میدانستند که از نظر هیتلر آنها «مادون انسان» محسوب میشوند و قرار است سرزمینشان «فضای زندگی» آلمانیها شود. با این حال دل به هیتلر بستند.
-
از شعار تا شکست؛ فرقه دموکرات آذربایجان در آیینه اسناد و روایتها
تاریخ ایراناز دید پسیان فرقه درنهایت قصد انتزاع آذربایجان را داشته است. اما عجیب است که او نقش شوروی در این زمینه را بسیار ناچیز میدانسته و در این باره در کتاب خود نوشته: «اگر به علت مداخله مامورین دولت شوروی در مسئله آذربایجان توجه کنیم، میبینیم که در حقیقت، دولت شوروی مسئولیت زیادی در این حادثه نداشته و این فاجعه به تحریک عدهای از افراد خائن که شاید عامل دیگران بوده و میخواستند به وجاهت و محبوبیت مامورین نظامی و سیاسی دولت شوروی در ایران لطمه بزنند به وجود آمده بود.»
-
مروری بر سومین موج دموکراسی؛ پیشرفت یا رکود (بخش نخست)
از واتیکان تا کاخ سفید؛ موتورهای محرکِ ققنوسِ دموکراسی در قرن بیستم / جزر و مدِ آزادی؛ آیا «موج سوم» در ساحلِ اقتدارگرایی جدید در هم خواهد شکست؟
اخبار اندیشههانتینگتون هشدار میدهد که دموکراسی لزوماً فرآیندی همیشگی و خطی نیست. او معتقد است اگر مشروعیت عملکردی دموکراسیهای نوپا (در تأمین امنیت و رفاه) شکست بخورد یا قدرتهای بزرگی مثل روسیه یا چین به سمت اقتدارگرایی بازگردند، یک «اثر گلوله برفی معکوس» رخ خواهد داد. او همچنین از اشکال جدیدی از استبداد مثل «دیکتاتوری الکترونیک» یا «ناسیونالیسم اقتدارگرا» سخن میگوید که ممکن است دموکراسی را در آینده تهدید کنند.
-
خیزش سرخ؛ داستانی واقعی از نبرد کارگران و سرمایهداران
تاریخ ایرانسوسیالیسم در سال ۱۹۱۷ مفهوم جدیدی نبود، این مفهوم در تحولات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی قرن نوزدهم شکل گرفته بود. در آن زمان قوانین کمی برای حمایت از حقوق کارگران وجود داشت. حداقل دستمزد کارگران مشخص نبود و نرخ دستمزد را کارفرمایان به میل خود تعیین میکردند.
-
ماجرای شکلگیری قدرتمندترین ائتلاف نظامی جهان
چرا ناتو تشکیل شد؟
تاریخ جهانافزایش اختلافات میان ایالات متحده و اتحاد شوروی بر سر گسترش کمونیسم، سیاستهای رقیب مانند «طرح مارشال» آمریکا و «کمینفورم» شوروی، و همچنین افزایش تنشها بر سر آلمان - ازجمله محاصره برلین - کشورهای غربی را متقاعد کرد که امنیت جمعی ضروری است.
-
مذاکراتی که سرانجام نتیجه داد
نیمهشب سرنوشتساز تهران؛ توافق قوام با شوروی برای خروج ارتش سرخ از ایران
تاریخ ایرانقسمتهای ارتش سرخ از تاریخ ۲۴ مارس ۱۹۴۶ یعنی یکشبه چهارم فروردین ۱۳۲۵ در ظرف یک ماه و نیم تمام خاک ایران را تخلیه مینمایند.
-
دلایل گرایش و ضدیت روشنفکران به و با انقلاب اکتبر روسیه / کتابی درس آموز؛خردکشی روشنفکران و انقلاب اکتبر
اخبار اندیشهروشنفکران همواره در تحولات بزرگ جهان از جمله انقلاب اکتبر روسیه، نقش برجسته داشته اند. از کتاب هایی که به این نقش برجسته می پردازد، کتاب «خردکشی روشنفکران و انقلاب اکتبر» نوشته خسرو ناقد، است که توسط نشرنی با موضوع تاریخ, تاریخ جهان, روشنفکران غیرکمونیست در غرب و دیگر نقاط جهان, هنرمندان و روشنفکران و شخصیتهای نامدار منتشر شده. این کتاب نشان می دهد که انقلاب برای پیشرفت خود، روشنفکران داخلی و اروپایی را به خود جذب می کند.
-
توسعه - تجربه ققنوس وار برخاستن از خاکستر در تجربه ۱۲ کشور توسعه یافته
کشوری که از دام و دامان کمونیسم گریخت! / لهستان و داستان موفقیت شرق اروپا / انتخابات نیمه آزاد راه را بر آینده روشن باز کرد
اخبار اندیشهقانون اساسی جدید در سال ۱۹۹۷ تصویب شد و نظام پارلمانی با تفکیک قوا نهادینه شد. حقوق زنان، اقلیتها، و آزادی مطبوعات تضمین شد. حزبهای مختلف در انتخابات رقابتی حضور داشتند. کلیسای کاتولیک نقش مهمی در ثبات اجتماعی ایفا کرد...در سال ۱۹۸۹، گفتوگوهای تاریخی «میز گرد» بین دولت کمونیستی و اپوزیسیون، به برگزاری انتخابات نیمهآزاد و پیروزی کامل نامزدهای جنبش همبستگی در مجلس سنا انجامید. این نخستین شکاف در دیوار کمونیسم در اروپای شرقی بود. در سال ۱۹۹۰، لخ والسا به عنوان رئیسجمهور انتخاب شد و کشور به سمت دموکراسی چندحزبی حرکت کرد.
-
روایت متفکر فرانسوی از «مرگ پروتستانتیسم و فروپاشی فرهنگی آمریکا» / کتاب «شکست غرب» / تحول بزرگ در جنوب جهانی از غرب به سوی روسیه
اخبار اندیشهکتاب «شکست غرب؛ جنگ اوکراین و بحران تمدنی دموکراسیهای لیبرال»، نوشته ایمانوئل تاد و ترجمه شاهین اشکان که از سوی نشر طرح نو منتشر و روانه بازار کتاب شده، از کتب بسیار مهمی است که روند افول آمریکا و غرب را به تصویر کشیده است.
-
شکلهای زندگی: به مناسبت انتشار «دیالکتیک و امید» چند مقاله از ارنست بلوخ
جهان هنوز تمام نشده است / امید چگونه به آینده راه باز می کند؟
اخبار اندیشهامید در هر حال واژهای گنگ و مبهم است که نمیتوان مصداقهای عینیاش را مشاهده کرد، اما گویا «نبود» آن را بهتر از «بودش» میتوان دریافت و آن هم هنگامی است که امید در هستی آدمی حذف میشود. به نظر بلوخ هنگامی که امید در سیاست حذف شود، سیاست به سازگاری، ناچاری و سرکوب رؤیاها منتهی میشود. در این صورت ادامه سیاست بدون تصور یا تخیلی از افقهای پیشرو ناممکن است.
-
یکی از دلایل اهمیت این معاهده بحث رژیم حقوقی دریای خزر است
عهدنامه بدون تاریخِ ایران و روسیه ۱۰۵ ساله شد/ کوروش احمدی: این عهدنامه همچنان برقرار و معتبر است
تاریخ ایرانمهمترین مواد این عهدنامه، شامل تعهد دولت جدید شوروی به عدول از مطامع استعماری دولت تزاری در قبال ایران، لغو قراردادهای ناعادلانه و امتیازات اقتصادی و ارضی، چشمپوشی از بدهیهای ایران و شناسایی حقوق برابر برای ایران در کشتیرانی در دریای خزر بود.
-
جاسوس چندجانبه شوروی در تهران بازداشت شد؛ بهمن ۱۳۳۴ + عکس
تاریخ ایران۷۰ سال پیش ماموران امنیتی ایران، یک نظامی وابسته به سفارت اتحاد جماهیر شوروی سابق را به جرم جاسوسی در تهران دستگیر کردند.
-
روایت پیشکار ویژه هیتلر
من جسد هیتلر و زنش را در پتو پیچیدم و آتش زدم
تاریخ جهانهیتلر به من گفت: «مایل نیستم ذرهای از خاکستر من به دست آنها [روسها] بیفتد، زیرا اگر آنها مرا زنده یا مرده به چنگ آورند، به مسکو انتقالم میدهند، سپس مرا مثل جسد ماموتی که از اعماق یخهای سیبری کشف کرده باشند در معرض تماشای مردم قرار میدهند.»
-
از پشت درهای آهنین
عجایب زندگی روزمره در اتحاد جماهیر شوروی/ «جلوی چشمهای من، انسانی به خاطر چند قوطی شیر جانش را از دست داد»
تاریخ جهانکامیونی میرسد و سرعتش را کم میکند. هیچکس نمیداند قرار است چه چیزی بفروشند - شاید کنسرو گوشت، شاید هم چکمه. جمعیت فشرده به دنبالش میدود؛ سمجترها مستقیم به کامیون میچسبند تا بعداً نفرات اول باشند، و بقیه سعی میکنند آنها را از کامیون بکنند تا خودشان جایشان را بگیرند.