به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در آبان ۱۳۵۷، سه ماه پیش از سقوط سلطنت پهلوی؛ در بحبوحه اعتصابات سراسری—از پالایشگاه‌های نفت تا دانشگاه‌ها و مطبوعات—و اعتراضات مردم ایران در خیابان‌ها، کانون تصمیم‌گیری‌های سیاسی به حومه پاریس و نوفل‌لوشاتو منتقل شده و چهره‌های برجسته اپوزیسیون برای همگرایی با آیت‌الله خمینی راهی فرانسه شده بودند. کریم سنجابی رهبر وقت جبهه ملی ایران نیز ازجمله آنان بود. روزنامه «اطلاعات» در شماره سه‌شنبه ۹ آبان ۱۳۵۷، گفت‌وگویی تلفنی با دکتر کریم سنجابی، رهبر جبهه ملی ایران، که در پاریس به سر می‌برد ترتیب داد؛ مصاحبه‌ای که مواضع این جریان ملی‌گرا را درباره پیوند با آیت‌الله خمینی، مفهوم حکومت اسلامی و نفی مبارزه مسلحانه روشن می‌کرد. متن گزارش اطلاعات را از این گفت‌وگو در ادامه می‌خوانید:
***
دکتر کریم سنجابی رهبر جبهه ملی ایران امروز صبح [سه‌شنبه ۹ آبان ۱۳۵۷] در یک تماس تلفنی با خبرنگار سیاسی روزنامه اطلاعات گفت:
همان‌گونه که دیروز در گفت‌وگو با شما عنوان کردم، جبهه ملی ایران هیچ‌گونه اختلافی با حضرت آیت‌الله العظمی خمینی و سایر نهضت‌ها و احزاب و گروه‌های ملی ندارد. ولی در مورد اعلامیه شش‌ماده‌ای ایشان صحبتی نکرده است، و مسائلی وجود دارد که با مراجعت مهندس بازرگان رهبر «نهضت آزادی» از لندن به پاریس، مشترک مورد بحث قرار خواهد گرفت.
دیروز از صبح تمام رادیو تلویزیون‌های فرانسه، روزنامه‌های این کشور، نمایندگان حزب سوسیالیست و معاون دبیرکل این حزب با ما دیدار و گفت‌وگو داشتند و این ملاقات‌ها تا پاسی از شب ادامه داشت. دیروز همچنین ما با نمایندگان سازمان عفو بین‌الملل که از آلمان به پاریس آمده بودند ملاقات کردیم. جلسه‌ای نیز با شرکت دانشجویان، استادان و دوستان مبارز ما در آلمان، ایتالیا، سوییس و انگلستان داشتیم. این گروه به پاریس آمده بودند تا در بحث‌های ما شرکت کنند تا درباره آینده مبارزات جبهه ملی در خارج بتوانیم تصمیماتی اتخاذ کنیم.
دکتر سنجابی در پاسخ سوال خبرنگار اطلاعات که دباره محتوای گفته‌های ایشان به خبرنگاران خارجی بود گفت:
آقایان از من درباره حکومت اسلامی سوال کردند. به آن‌ها گفتم نخست آن‌که من صلاحیت بحث درباره حکومت اسلامی را ندارم و با حضور حضرت آیت‌الله خمینی در پاریس ایشان بهترین مرجع برای سوال کردن در مورد حکومت اسلامی هستند. اما ما به عنوان یک جبهه سیاسی و به نام کلیه نیروهای مترقی ملی تصور می‌کنیم در جامعه‌ای که ۹۹ درصد آن مسلمان است اگر یک انتخابات ملی صورت بگیرد و نمایندگان ملت در یک انتخابات واقعا آزاد به پارلمان بروند، چنین نظام و حکومتی، یک حکومت اسلامی است چون نمایندگان مبعوث ملت هستند و گمان نمی‌کنم این نظر با نظر حضرت آیت‌الله خمینی در مورد حکومت اسلامی تفاوت داشته باشد.
به اسلحه معتقد نیستم
دکتر کریم سنجابی درباره خشن‌تر شدن موضع جبهه ملی و احتمالا توصیه به طرفداران‌شان برای متوسل شدن به اسلحه در مبارزات گفت:
من با یک راه‌حل نظامی به هر شکل و صورت مخالفم و اصولا معتقد نیستم که لازم است با اسلحه کاری کرد. ما معتقد به ایجاد یک تحول بنیانی در فضای سیاسی کشور هستیم. این راه‌حل از طریق دموکراسی و از راه مراجعه به مردم و نیروهای مترقی و دموکراتیک عملی می‌شود و هر نوع پیشامد نظامی یک راه‌حل موقت است که پس از گذشت مدت کوتاهی به زهر تبدیل خواهد شد.
دکتر سنجابی در پایان گفت‌وگوی خود اشاره کرد که در حال حاضر بازگشت مهندس بازرگان به پاریس و مذاکره با ایشان یکی از مهم‌ترین اقدامات ما در پاریس است.
پی‌نوشت:
۱- روزنامه اطلاعات به تاریخ دوشنبه ۸ آبان ۱۳۵۷ در صفحه ۴ خود راجع به این اعلامیه شش ماده‌ای به نقل از آسوشیتدپرس در پاریس چنین نوشت: حضرت آیت‌الله خمینی دیروز [یکشنبه ۷ آبان ۱۳۵۷] در بیانیه‌ای از مردم ایران خواست که در مخالفت خود با رژیم پایدار بمانند. در یک بیانیه‌ای شش‌ماده‌ای که توسط نمایندگان ایشان در پاریس توزیع شد گفته شده است که مردم ایران نباید از پشتیبانی ایالات متحده، انگلستان و شوروی از حکومت ایران واهمه‌ای داشته باشند. ایشان همچنین از رهبران نظامی ایران خواستند که با مردم ایران متحد شوند. بیانیه شش‌ماده‌ای حضرت آیت‌الله العظمی خمینی خطاب به دانشجویان، نویسندگان، نیروهای نظامی، زندانیان سیاسی، کارگران، کارمندان، معلمان و دانش‌آموزان و سایر گروه‌های اجتماعی است. براساس اعلامیه رهبر شیعیان جهان مردم ایران دست در دست نیروهای نظامی باید استعمار را سرکوب کرده و مظاهر استعمار جدید را نیز محو نمایند. در قسمت دیگری از این بیانیه آمده است: «شما نظامیان، فرهنگیان، دانشجویان، کارگران و همه کسانی که به نحوی استثمار شده‌اید باید دست به مبارزه زده و به استثمار ثروت ایران به وسیله هیأت حاکمه و غارتگران جهانی پایان دهید.» ایشان همچنین از زندانیان آزادشده اخیر خواستند تا آزادی کلیه زندانیان سیاسی دست از مبارزه برندارند. حضرت آیت‌الله العظمی خمینی برای سومین بار تقاضای دولت فرانسه را که از فعالیت‌های سیاسی در فرانسه خودداری کنند نادیده گرفته‌اند. اما هنوز عکس‌العمل مشخص از جانب دولت فرانسه مشاهده نشده است.
۲۵۹
نظر شما