نخست آنکه در ترم دانشگاهی من اعتقادی به استاد- شاگردی ندارم. این روشی است که به تجربه دریافته ام. با احترام به تمامی دانشجویانی که بنده افتخار آشنایی با آنها را در کلاس درس داشتهام، میخواهم بگویم به معنایی که شما مد نظرتان است من اعتقادی به استاد- شاگردی در ترم دانشگاهی ندارم.
در فضای حوزوی شما میتوانید بگویید فلانی شاگرد فلان آیت الله است، چرا که این دانشجو علاوه بر حق انتخاب آزادانهتر استاد، سالها در محضر او تلمذ کرده است. حال دانشجوی روزنامهنگاری را در نظر بگیرید که یک یا دو ترم نصف و نیمه میخواهد در یک نظام آموزشی کهنه و فشل درسش را پاس کند. لذا به عقیده من نمیتوان کارکرد او را - خوب یا بد - خیلی به استاد و دانشگاه ربط داد.
از طرف دیگر کار روزنامهنگاری ذوقی است و علاقهمندی و استعداد در آن حرف اول را میزند. البته بستر مناسب هم که همان محیط تحریریه باشد لازم است. جامعه و فرهنگ عمومی را هم به آن اضافه کنید. من فکر میکنم دانشجویان را باید به دو گروه تقسیم کنیم دانشجویی که قبل از شروع به آموزش فی النفسه روزنامهنگار است و دانشجویی که نیست. ممکن است اکنون سوال این باشد که پس نقش معلم چیست؟ نقش معلم این است که به آن دانشجوی اولی بگویم چگونه میتواند سریعتر به جمع حرفهایها بپویندد و به دومی هم نمرهای بدهد که بالاخره صندلیش را به دانشجوی بعدی که پشت در منتظر ایستاده است، بدهد و برود پی کارش!
نکته دیگر این است که حدودا 25 سال پیش دروسی برای آن روز جامعه رسانهای کشور طراحی شده است که امروزه نیز همچنان در دانشگاههای کشور تدریس میشود. اگر حتی بزرگترین تحول جهانی که در حوزه ارتباطات اتفاق افتاده، اتفاق نیفتاده بود باز هم این دروس نیازمند بازنگری بودند، چه رسد به آنکه ما یک انقلاب جهانی ارتباطی را پشت سرگذاشتهایم و متاسفانه هنوز بر شیوه قدیم خود پایبندیم. تاکید میکنم بسیاری از دروسی که امروزه در دانشگاه در رشته روزنامهنگاری تدریس میشود محلی از تدریس ندارد و جای بسیاری از دروس خالی است حتی باید در شیوه تدریس بازنگری شود.
واحدهای درسی موجود باید مورد بازنگری اساسی قرار گیرد. روزنامهنگاری شهروندی در دنیا دچار تحول میشود، در کشور خودمان و دانشگاههایش آب از آب تکان نمیخورد. روزنامهنگاری بحران، روزنامهنگاری آنلاین، روزنامه نگاری شهروندی و ... در نظام آموزشی ما کجا قرار دارند؟ اخلاق روزنامه نگاری در کجا باید به دانشجو آموزش داده شود. حتی به عقیده من در نظام جذب استاد بهتر است تجدید نظر شود و از حالت مدرک محوری خارج شود تا پای افراد با تجربه به کلاسهای دانشگاهی باز شود و گپ میان محیط علمی و عملی به حداقل برسد.
بی شک تغییر و تحول هزینه دارد. چون هیچکس خودش را مسوول نمیداند. چون حفظ وضع موجود اصولا همیشه کم دردسرترین است. علاوه براین جامعه هم باید بخواهد و کشش لازم را داشته باشد. ممکن است کسانی هم باشند که بخواهند ولی با خودشان بگویند که تحول روزنامهنگاری کلاسیک برای کدام روزنامهنگاری؟ برخی همکاران من هم هستند که میگویند گیریم حالا دانشگاه «باب وود وارد» تربیت کرد جامعه باید نیکسونی داشته باشد که کله پایش کنی؟
نظر شما