۰ نفر
۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۲:۱۶
درگذشت ستاره‌ای از «سمام»

خبر رحلت فاضل ارجمند و دانشمندگرامی جناب حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد سمامی حائری تنکابنی را شنیدم.

پس از تأثر ودرخواست مغفرت ورحمت الهی از درگاه پروردگار برای آن مرحوم ، بخش هایی از خاطرات زندگی او وارتباط گسترده اش ،در ذهن من زنده شده وصفحه های خاطرات واطلاعات او از افراد وشخصیت های دوران زندگیش که نزدیک به بیش از شش دهه بود ، از برابر دیدگانم عبور نمود!

مرحوم در سال ۱۳۲۳ شمسی در کربلا در خانواده ای روحانی ، دیده به جهان گشود . وی از نو جوانی به حوزه علمیه نجف اشرف هجرت نموده و پس از سپری کردن دروس سطح خود ، گام به مرحله فراگیری دروس عالی گزارده واز محضر بزرگانی همچون آیات سید ابوالقاسم خویی ، سید محمود شاهرودی ، سید علی فانی ، سید نصر الله مستنبط ، امام خمینی ، شیخ عباس قوچانی ،  ، سید محمد علی حمامی ،سید محمد باقر صدر ومرحوم مدرس افغانی وجز اینها از بزرگان آن هنگام حوزه نجف اشرف خوشه چینی نمود. در سال ۱۳۵۰ شمسی ،به علًت فعالیتهای سیاسی ومبارزه با رژیم بعث عراق ، از عراق اخراج شده ، که وی به ایران وقم مهاجرت نمود.

در قم نیز از بزرگان وستارگان علمی حوزه ، به ویژه از مرحوم آیة الله العظمی سید ابو القاسم کوکبی بهره گرفت بطوریکه از شاگردان خاصً ایشان در اوساط علمی قم بشمار آمد.
او از اعضای هیئت علمی ومحققین موسسه وزین وپربهره آل البیت که به درایت وریاست حضرت حجة الاسلام والمسلمین حاج سید جواد شهرستانی که در سال۱۳۶۲ تاسیس گردید ، در آمد وفعالیت علمی وپژوهشی خود را در کنار دیگر فعالیتهای حوزویش آغاز نمود. گفتنی است (مؤسّسه آلُ البَیْت لاِحیاءِ التُّراث) ، نخستین  مجموعه‌ای تحقیقی، پژوهشی و انتشاراتی در نوع خود در قم بشمار می آید.

این مؤسسه که با رویکرد احیاء میراث تشیع فعالیت می‌کند با مراکز علمی و تحقیقاتی کشورهای جهان نیز ارتباط فرهنگی داشته و شعبه‌هایی در شهرهای دیگر ایران ونیز سایر کشورهای جهان دارد. ارتباط با سایر مؤسسات مشابه، شرکت در کنگره‌ها و کنفرانس‌ها، شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی، انتشار فصلنامه تراثنا و ایجاد مراکز اطلاع رسانی از دیگر فعالیت‌های مؤسسه آل البیت است، وتاکنون دهها دوره وجلد کتاب را برای نخستین بار به تحقیق وپژوهش در آورده وبه حوزه های علمیه شیعه واسلام تقدیم داشته است.
مرحوم حجة الاسلام والمسلمین سمامی ،از آنجا که ارتباطی گسترده در نجف اشرف داشته واز سوی دیگر حافظه قوی او ، او را به یکی از شاهدان تاریخی نیم قرن گذشته تغییر داده بود که در این راستا او ،پاسخگوی پرسشگران وجستجوگران تاریخی در این زمینه به ویژه در حوزه علمیه نجف اشرف ورخدادهای تاریخی آن بود! ایشان یکی از شاهدان دوران إقامت مرحوم امام ره در نجف أشرف ،ونیز دیگر رخدادهای اجتماعی وسیاسی ومذهبی این دوران در حوزه ودر میان علماء وجز اینها بود ، بطوری که هنگام پرسش از رخدادی ، وی آنچنان از خصوصیات وویژگیها وریز رخدادها ، سخن می گفت ! گویی که تو را به نیم قرن پیش بازگردانده است.

آن مرحوم اطلاعات ارزشمندی درباره موضع گیری علماء ورموز شیعه ، به ویژه در مورد آیة الله العظمی سید محسن حکیم ودخالت ایشان در برابر اختلافات ایران وعراق ، دخالت بیگانگان به ویژه دولت بریتانیا در عراق ومنطقه ، نفوذ مرحوم آیة الله حکیم در عراق وایران ونامه ها واشاراتی که بوسیله نمایندگان خود به مرحله اجراء می گذاشتند، داشت.
مرحوم حاج شیخ محمد سمامی ،هنگام سخن ونقل خاطرات شفاهی خود ،در باره رخدادهایی همچون قیام پانزده خرداد ، برخورد بعثیان با حوزه نجف اشرف  وشخصیتهای آن ، از جمله رخدادهای تاثر آور دوران پایان عمر مرحوم آیة الله حکیم وقهر او وهجرت وگوشه نشینی حضرتش در کوفه ، برخورد با ستارگان حوزه علمیه از سوی بعثیان ومزدوران آنها وجز اینها از روابط مردمی وسنتی عراق ونجف ، دسته های عزاداری و سنتهای رایج در میان مردم نجف اشرف وآیین های خاص حرم علوی ، آنچنان سخن می گفت که گویی همچون پرده سینمایی ، تمام آن خاطرات از برابر دیدگانش عبور می کنند.

بیاد دارم روزی از او درباره مراسم باز وبست نمودن دربهای صحن مطهر امیر المومنین ع در بامدادان وپایان هرشب ، پرسشی نمودم ووی بدون درنگ شروع به بازگویی این سنًت زیبا کرده وآنچنان توضیح داد که تاریخ را برای من بازگردانید.

به عنوان نمونه او هنگام بازگوکردن خاطرات خود از اشکور که در بلوک تنکابن قرار دارد ، به زیبایی از این مناطق سخن گفته و رشته خاطراتش را به سمام، زادگاه خاندانش می‌برد: اغلب آبادی های اشکور در بلوک تنکابن واقع است. بعضی از آبادی های بزرگ اکنون به صورت شهرستان است که از همه بزرگ تر ،رحیم آباد است. بعضی از آبادی ها کمتر از ده خانوار در آن سکونت دارند. در تنکابن این مجموعه را به نام (اشکورات )می گویند. اشکور به سه بخش علیا و وسطی و سفلی که در گویش محلی جور اشکور و ین اشکور و جیر اشکور می گویند. اشکور علیا بخشی است از شهرستان رودسر و در قسمت جنوبی این شهرستان و شمال رودخانه پلارود (رودخانه بزرگ) و دامنه جنوبی کوهستان (سمام) و قسمت دیگر آن در بلوک تنکابن واقع است. به واسطه صعب العبور بودن راه ها ،بسیاری از آبادی های کوچک فاقد راه ماشین رو و برق می باشند و اغلب این آبادی های متصل به هم و درآمد عمده اهالی از کشاورزی و دام داری است. دارای آب فراوان و هوای سرد می باشد. در سابق پس از فراگرفتن خواندن و نوشتن جهت تحصیل علوم دینیه عمدتاً به رامسر (سخت سر سابق) و یا سلیمان آباد تنکابن می رفتند. رامسر مدارس متعددی داشت، پس از فراگرفتن مقدمات اغلب به قزوین می رفتند. چون قزوین در جنوب کوه های اشکور است و فاصله اش چندان نیست ....

مرحوم حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد سمامی ،بیش از بیست عنوان کتاب وتحقیق وخاطرات از خود بیادگار نهاده است که در این میان
کتاب خاطرات سیاسی او ، ونیز مقاله نیم قرن آشنایی با او، همچنین مقاله « بیست سال از تاریخ حوزه علمیه نجف أشرف »  که به زیور چاپ آراسته گردیده است ، بسیار جذاب وخواندنی است.

گفتنی است که نامبرده مقالات متعددی به زبان عربی وفارسی در زمینه های گوناگون ، منتشر ساخته است. سرانجام این ستاره درخشان ودائرة المعارف تاریخ شفاهی بیش از نیم قرن حاضر ، در بامداد دیروز ، پنجشنبه سوم رمضان المبارک سال ۱۴۴۰ هجری ، برابر با نوزدهم اردیبهشت سال ۱۳۹۸ شمسی ، در سنً هفتاد وپنج سالگی ، به ندای پروردگار خود لبیک گفته وجان به جان آفرین تسلیم نمود. روحش شاد ویادش گرامی باد!

* منتشر شده در سایت شفقنا

کد خبر 1258404

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 1 =