۱ نفر
۱۵ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۹:۰۰
کوه الوند و آسیب‌های تله‌کابین

کوهستان الوند، برجسته‌ترین و باارزش‌ترین چشم‌انداز شهر تاریخی همدان است شهری که بخش‌های بزرگی از تاریخ میهن ما با نام و جای آن گره خورده است. الوند مانند بسیاری از کوه‌های دیگر ایران، به دلیل آبزا و بابرکت بودن، از نامی نیک (از ریشه‌ی باستانی ائورونت / ارونت) به معنای بالنده، رونده، دلیر و تیزرو، برخوردار است که این نشانگر اهمیت و احترامی است که ایرانیان از دیرباز برای کوهستان قایل بوده‌اند.

این احترام، در الوند و همدان به دلیل آن که این‌جا بستر یک تمدن مهم باستانی بوده، با ژرفا و گستردگی بیشتری نمود داشته است؛ چنان که جای‌جای این کوهستان با نام‌های نیک و ستایش‌برانگیز مانند «حوض نبی»، «گهواره‌ی مریم»، «صاحب»، «شانه‌زر»، «چشمه‌فرشه (فرشته)»، «چشمه‌ی بهشت‌آّب»، «چشمه ملک»، و «گنج‌نامه» نام‌گذاری شده است. خودِ کوه هم به‌خاطر باوقار بودن و برتری، «شا الوند» خوانده شده است. با پیشینه‌ای چنین احترام‌برانگیز، شگفت‌آور است که توسعه‌ی ناپایدار، و کوته‌بینی در مسایلی مانند توسعه‌ی گردشگری و اشتغال‌زایی، از حدود بیست سال پیش، دامنه‌های بهشت‌مانند الوند را به جولانگه ساخت‌وسازگرایان و عاشقان ثروت های بادآورده بدل ساخته است. آغاز احداث تله‌کابین گنج‌نامه، با شکستن حریم آثار باستانی و بی‌مانند گنج‌نامه همراه بود که اعتراض‌های دوستداران تاریخ و طبیعت، و مخالفت‌های سازمان میراث فرهنگی را در پی داشت، اما این اعتراض‌ها فقط توانست دکل‌های تله‌کابین را کمی از حریم کتیبه‌های هخامنشی دور سازد. همان‌گونه که پیش بینی می‌شد، هدف تله‌کابین، فقط کشیدن یک خطِ بالابر نبود و داستان به ساخت رستوران‌ها و بناهای دیگر و کشیدن جاده‌های غیراصولی و تغییر دادن مسیر جویبارها و حتی تخریب کامل آن‌ها و انداختن آب به درون لوله و کانال انجامید.

امروزه، نه‌تنها بخش بزرگی از مهم‌ترین دره‌ی دامنه‌های الوند، یعنی دره‌ی عباس‌آباد – گنج‌نامه، درپی ساخت تله‌کابین و دست‌اندازی‌های ناشی از الگوسازی غلط این تأسیسات، و بر اثر توسعه‌ی گردشگری جنون‌آمیز، دیوارکشی باغ‌های قدیمی، تعریض جاده، ساخت پارکینگ، و ویلاسازی آسیب عمیق دیده، بلکه همین شیوه‌ی بیمارگونه به دره‌های دیگر و به اندک محیط‌های طبیعی درون شهر هم سرایت کرده است. برای نمونه می‌توان به «تاریک‌دره» اشاره کرد که پیوسته مورد تخریب ساخت‌وسازگرایانِ کوه‌خوار است و به‌تازگی هم خاکبرداری‌های گسترده‌ای در آن در حال انجام است که از یک سو کوه را خراب می‌کنند و از سوی دیگر با ریختن خاک و سنگ، به دره‌ها آسیب می‌زنند.

جا دارد مسوولان قضایی، مدیران منابع طبیعی و محیط زیست، و مدیران شهری، با دقت بیشتری به اعتراض‌های دوستداران طبیعت و تاریخ همدان گوش بسپارند و از گسترش تأسیسات تله‌کابین و دیگر دست‌اندازی‌ها به طبیعت الوند و باغ‌های حوزه‌ی آن جلوگیری کنند. این کوهستان گرانقدر باید به عنوان میراث ملی و چشم‌انداز طبیعی – فرهنگی همدان به ثبت ملی برسد. 

* کارشناس محیط زیست

کد خبر 1287100

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 8 =