محیط زیستاز خلافآمد عادت بطلبد کام که من
کسب جمعیت از آن زلف پریشان کردم
سیزدهم تیر، مطابق با تیرگان، روز ملی دماوند است. چشمانداز دماوند، با آن ابرهای خیالانگیز که بسیاری زمانها بر فراز چکاد آن به اینسو و آنسو میروند، یا علفزارهای دامنههایش که دلربایی میکنند، نمودی از همین زلف پریشانی است که حافظ آرامش روان را در آن میجُسته.
محمدی، عباسبا جان باختن تقی چنگلوایی از نیروهای مردمی و داوطلب مهار آتشسوزی که در روز پنجم تیر در کوه بدیل شهرستان بهبهان گرفتار آتش شد، شمار کسانی که در چند سال اخیر در تلاش برای خاموش کردن آتش جنگلها و مراتع پر کشیدهاند، به بیستوشش تن رسید.
محیط زیستیک کنشگر محیطزیست به خبرآنلاین میگوید: «همین حالا که هنوز در خردادماه هستیم، آتشسوزیها شروع شدهاند. در استان فارس چند مورد آتشسوزی بزرگ داریم و جنگلها در حال سوختن هستند. این در حالی است که هنوز به اوج گرمای تابستان نرسیدهایم.»
محیط زیستمدیر انجمن دیدهبان کوهستان به خبرآنلاین میگوید: «همین حالا که هنوز در خردادماه هستیم، آتشسوزیها شروع شدهاند. در استان فارس چند مورد آتشسوزی بزرگ داریم و جنگلها در حال سوختن هستند؛ در حالی که هنوز به اوج گرمای تابستان نرسیدهایم. این نشان میدهد تابستان و حتی پاییز دشواری پیش روی جنگلها و مراتع کشور قرار دارد.»
محمدی، عباسعلمکوه (المکوه) یکی از ارزشمندترین و بلندترین تودههای کوهستانی ایران است. این توده (massif) همچون تور پرعظمتی ابرها را به دام میاندازد و چونان کارخانهای آسمانی حجم فراوانی از آب را تولید و بهسان مخزنی سترگ آبها را ذخیره میکند.
محمدی، عباستمایل به مقصریابی و نسبت دادن مشکلات شخصی یا داخلی به دیگران، عادتی است که هم در میان همگان و هم در میان مدیران کشور فراگیر است. کار سادهای است که علت ناکامیها و شکستهای خود را به گردن دیگری بیندازیم و زحمت آستین بالا زدن و رفع مشکل را به خود ندهیم.
محمدی، عباسدشوار، و شاید بیش از حد خوشخیالانه باشد که در شرایط آشفتگی کامل اوضاع محیط زیست کشور، بهویژه در دورهی پس از جنگ که توجه مسئولان بیش از پیش از امر حیاتی محیط زیست دور شده و کنشگران و کارشناسان محیط زیست هم در فضای بهت و اندوه تا حد زیادی از پرداختن به موضوع دلسرد شدهاند، از پیروزی یا موفقیتهایی در این زمینه بگوییم.
محیط زیستتردیدی نیست که جنگ یکی از بدترین رخدادها برای زیستبومهای انسانی و طبیعی است. در شرایط جنگی، بیشترین توجه مقامهای رسمی متوجه دفاع و حمله، و سپس متوجه تأمین نیازهای اولیه مانند آب و خوراک و برق و سوخت است. حفظ محیطهای طبیعی مانند جنگل و مرتع و تالاب از آنجا که موضوعی مربوط به آیندهی درازمدت یا میانمدت است، تقریباً بهطور کامل مورد بیاعتنایی مقامها قرار میگیرد.
محمدی، عباسیخچالها و برفچالهای کوهستانی سببساز پیوستگی جریان آب در رودخانهها هستند. اگر ذخیرهی برف و یخ کوهها نباشد، بیشتر رودخانههای دائمی وضعیت فصلی مییابند، فراوانی سیلابهای مخرب بیشتر میشود، فرسایش خاک افزایش مییابد، و به این ترتیب کشاورزی و پایداریِ عاملهای زیست دستخوش آسیبهای جدی میشود.
محیط زیستآب، در همهی جنبههای حیاتی آن، امری است محیط زیستی و محیط زیست موضوعی است مربوط به جامعهی انسانی و زندگی دیگر زیستمندان. با این حال، سرنوشت آب ایران از حدود پنج دهه پیش به مهندسانی سپرده شده که تخصصشان ساختن سد و کانالهای انتقال آب و تولید برق است. درست آن بوده که در داستان آبرسانی برای کشاورزی و صنعت و آشامیدن، نخست مسائل اجتماعی و محیط زیستی ارزیابی و سپس به مهندسان آبرسانی سفارش سازههای آبی داده میشد.
محیط زیستچند روز پیش خانم انصاری رییس سازمان حفاظت محیط زیست در موضوع آتشسوزی گستردهی جنگلهای هیرکانی در صفحهی اینستاگرام خود نوشت: «چه کسی میتواند ادعا کند که قصوری نداشته» است.
محمدی، عباسبهتازگی نشستهای گفتگویی به ابتکار گروه مردمی زاگرس مهربان با عنوان «یک جرعه علوم انسانی» میان شماری از مدیران ارشد آب که در وزارت نیرو مسئولیت دارند، چند تن از مدیران سازمان محیط زیست، و چند تن از کنشگران مسائل اجتماعی و محیط زیست شکل گرفته است.
محمدی، عباسهمایش و جشن روز ملی دماوند، امسال بهخاطر مشکلات پیشآمده در تیر ماه بهجای روز تیرگان (سیزدهم تیر) در روز ۲۷ شهریور با حضور حدود دویست تن از کوهنوردان و جمعی از مدیران سازمان حفاظت محیط زیست و کنشگران این حوزه در سالن همایشهای سازمان حفاظت محیط زیست برگزار شد.
محیط زیستیک کنشگر محیطزیست به خبرآنلاین میگوید: «از حدود۳۰ سال پیش دانشمندان، اکولوژیستها، بومشناسان و اقلیم شناسان بهاتفاق اعلام کردند که گرم شدن زمین بر اثر دخالت انسانی و مصرف سوختهای فسیلی است؛ اما مسئولان ما به طور کلی و وزارت نیرو به طور خاص، نسبت به این قضیه بیتفاوت بودند، خود را به نشنیدن زدند و این مشکلات را نادیده گرفتند.»
شهرییک کنشگر محیطزیست به خبرآنلاین میگوید: «برگریزان زودهنگام نتیجه عوامل محیطی و انسانی است که با سوءمدیریت و ناکارآمدیهای ساختاری گره خوردهاند و رفع این عوامل نیازمند اصلاح عمیق ساختارهای مدیریتی است.»
