یک سفر تاریخی به آذربایجان شرقی و غربی

آذربایجان شرقی: قلعه بابک، عمارت ائل گلی، دره اهر، جنگل‌های ارسباران، سواحل شرقی ارومیه و کرانه‌های جنوبی بخش مرکزی رودخانه‌ ارس.

اجازه بدهید سفرمان را از منتهی‌الیه شمال غربی کشور آغاز کنیم، یعنی آذربایجان‌های شرقی و غربی.

تاریخ نشان می‌دهد آریایی‌ها آذربایجان شرقی را سرزمینی سربلند و تسخیر ناپذیر می‌دانسته اند که دژهایی چون قلعه بابک بر فراز مرتفع‌ترین نقاط کوه هایش، نمادی از همین باورند.

آذربایجان شرقی سرزمین قهوه خانه‌ها و عاشیق‌هاست، اما نام این استان معمولا گردشگران را فقط به فکر بازدید از عمارت ائل‌گلی تبریز می‌اندازد و شاید خاطره قله سهند، دره اهر، ارسباران و سواحل شرقی دریاچه ارومیه هم در ذهن شان زنده شود، اما کم پیدا می‌شوند آن که کرانه‌های جنوبی بخش مرکزی رودخانه ارس را هم در بهار و تابستان دیده باشند.

آذربایجان غربی: سردشت، قره کلیسا، کلیسای حضرت مریم و 11 کلیسای مشابه دیگر، سواحل دریاچه ارومیه و 102جزیره این دریاچه و منطقه مراکان.

... و اما آذربایجان غربی از آن نظر که به گواه برخی روایات، شهرستان سردشتش را زادگاه زرتشت می‌خوانند، ضمن آن که نخستین جایی بوده است که پروتستان‌ها در آن پناه گرفته اند و از سوی دیگر قره کلیسا در آن واقع شده است که برخی ارامنه آن را نخستین کلیسای جهان می‌دانند و به واسطه همه این دلایل، این استان برای مذاهب زرتشتی، ارمنی و پروتستان سرزمینی مقدس به حساب می‌آید.

پس از قره کلیسا، از میان 12 کلیسای باقیمانده در این استان من کلیسای حضرت مریم را برای بازدید پیشنهاد می‌کنم، چون ترکیبی است از فرهنگ‌های ایران باستان، چین و اروپا. این کلیسا روی خرابه‌های آتشکده‌ای زرتشتی بنا شده و بنابر روایت‌های محلی معماری چینی در طراحی محرابش نقش داشته و حتی سنگی در آن هست که می‌گویند از چین آورده شده است.

هر کس پا به آذربایجان غربی بگذارد حتما دریاچه ارومیه و 102 جزیره زیبایش را فراموش نمی‌کند، اما کمتر کسی پیدا می‌شود که گذر از جاده مسحور کننده ارومیه به سنندج را تجربه کرده باشد یا بداند در شمال آذربایجان شرقی منطقه مراکان قرار گرفته که جغرافیدان‌ها به آن می‌گویند قفقاز کوچک که پر است از چشم‌انداز‌های طبیعی.

/62