۵ نفر
۳ آذر ۱۳۹۹ - ۲۰:۰۳
یک نمونه از دعوای طب سنتی و فرنگی از دوره قاجار

متن زیر به نقل از کتاب خاطرات عین السلطنه ( ۱/۷۹۶) است که می خوانید:

شنبه ۲۷ محرم الحرام- صبح سه ساعت به ظهر مانده به اتفاق آقای عماد السلطنه منزل صدراعظم رفتیم. تازه بیدار شده بود. عزیز السلطان، اعتماد السلطنه، مهندس- الممالک و دو سه نفر دیگر بودند. فخر الاطباء حکیم عزیز السلطان و مرحوم امین اقدس صدر مجلس جلوس کرده بود. در اول حرفهای بقاعده از بی ‏نظمی اردو و نزاع های متواتر و کمی نان به عرض رسانید. خیلی اصرار کرد که یک نفر بیگلربیگی برای اردو تعیین کنید، نظم بدهد. آن حرکات اراذل و اوباش را مانع شود. چوب بزند، بترسند، ساکت شوند. اغلب را به شوخی جواب دادند و به طبیعت واگذار فرمودند.

بعد صدراعظم از سوء مزاج و تکسر مزاج خودش کمی صحبت کرد. دکتر شیخ [احیاء الملک] پسر میرزا علینقی زرگرباشی که در پاریس تربیت شده، حالا نزد صدراعظم است حضور داشت، جوان معقول مؤدب خوبی است. فخر الاطباء خواست طبابت کند در این موقع بقدری حرفهای لغو بی معنی زد که گمان می ‏رفت دو ماه درس طب نخوانده و مثل تمام کارها از جهالت ترقی کرده. تمام مجلس متحیر [بودند] و تماما تمسخر کرده خنده می ‏کردند، و او ابرام داشت دلیل می‏ آورد، قاعده بیان می ‏کرد. مثلا می ‏گفت:
این دواهای فرنگی تماما بد و بدون خاصیت است. هرکس استعمال کند احمق است و هرگز ناخوش را خوب نخواهد کرد. مثل این که به تمام ناخوشها «یدوردوپطاس» می‏ دهند و این چندین ضرر دارد، من ‏جمله پستان را کوچک می‏کند. خایه مردها را کوچک می ‏کند. تجربه کنید من خود دیده ‏ام. بعد گفت برای حفظ صحت و اصلاح مزاج بهترین کارها این است که هرشب آش رشته آدم بخورد و بعد سرکه شیره و قی کند. یا آن‏که بعد از غذا یک قدح سکنجبین خورده دو قلیان مفصل که خیلی محکم پک بزند صرف کند، اسباب قی می ‏شود و مادام العمر مزاجش سلامت است، یعنی هرشب بخورد.

عزیز السلطان و سایرین خنده به قهقهه کرده. گفت خیر دروغ عرض نمی‏ کنم در کتاب اطباء نوشته‏ اند و تصریح شده. نشنیده‏ اید «به هر سال فصد و به هرروز قی».
مدتها این صحبت بود. مخاطب دکتر شیخ بود و از آن ادب و متانت هیچ جواب نداد و مجادله‏ نکرد. تمام را تصدیق می ‏کرد.
اعلی حضرت سوار شدند از جلوی چادر صدراعظم گذشتند، اظهار التفات به همه فرمودند.

* منتشر شده در کانال تلگرام نویسنده . ۲ آذر ۱۳۹۹

کد خبر 1458921

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 15 =