اهرام شگفت انگیز مصر باستان قدیمی تر است یا زیگورات سومری ها؟

حدود سی سال پیش، به نظر می‌رسید که می‌توان به این سوال که کدام تمدن، قدیمی‌ترین تمدن دنیاست، یک پاسخ قاطع و دقیق داد.

غزال زیاری: در حدود ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح، اولین فاز از فرهنگ سومری به‌عنوان قدیمی‌ترین تمدن در منطقه بین‌النهرین عراق پدیدار شد. نام سومریان برگرفته از شهر باستانی سومر است که در چند کیلومتری جنوب شهر مدرن کوت در شرق عراق قرار داشت. باستان‌شناسان فاز ابتدایی تمدن سومریان را اوروک می‌نامند؛ برگرفته از نام شهری باستانی به همین نام در ۸۰ کیلومتری جنوب غربی و جایی که بسیاری از قدیمی‌ترین آثار سومری‌ها در آنجا یافت شده است.

رقبای بین‌النهرین از راه می‌رسند

شواهد کشف شده در چند دهه اخیر، حاکی از آن است که سومریان در مسیر رقابت بر سر کسب عنوان قدیمی‌ترین تمدن دنیا، چند رقیب دیگر دارند که یکی از آنها تمدن مصر باستان است.

قدیمی‌ترین تمدن جهان کدام است؟

تعریف آنچه که یک تمدن را می‌سازد، تا حدودی مبهم است ولی به‌طور کلی فرهنگ باید به چند ویژگی، به ویژه شهرسازی، آبیاری و خط دست یافته باشد و سومریان از هر سه این فاکتورها بهره‌مند بودند. در حدود سال ۲۰۰۰ پیش از میلاد مسیح بود که تمدن سومری‌ها، مستقیما به تمدن بابل در بین‌النهرین منتهی شد که اعتبار و ارزش آن به کشف مسائل و حقایق ریاضی از جمله مثلثات، اعداد اول، مربع و مکعب و... بود؛ مفاهیمی که بیش از هزار سال بعد توسط یونانیان باستان بسط و توسعه یافتند.

بیشتر بخوانید: کشف قبرستان غول‌های ۵ هزارساله در چین!

به گفته ساموئل نوا کرامر، تاریخ‌دان آمریکایی، سومریان با ساخت معبدهای بلندی به نام زیگورات در شهرهایشان و بهره‌گیری چهره‌های دینی و روحانی داشتند که عمرشان را صرف عبادت و پرستش خدایان خاص می‌کردند.

حالا سوال اینجاست که کدام یک از خدایان در پانتئون سومری‌ها قدرتمندترین بوده، به مکان و زمان بستگی دارد؛ به عنوان مثال آنو، خدای آسمان در اوایل دوران اوروک محبوب بوده و انلیل، خدای طوفان در سومر مورد پرستش واقع می‌شده. اینانا، ملکه بهشت، ممکن است در اصل یک الهه باروری در اوروک بوده باشد و پرستش او به دیگر شهرهای بین‌النهرین ، (جایی که به‌عنوان ایشتار شناخته می‌شده و ممکن است بر الهه‌های تمدن‌های بعد از آن مثل اشتاروت در میان هیتی‌ها و افرودیت در یونان تاثیرگذار بوده باشد) گسترش یافته باشد.

برخی از محققان بر این باورند که ممکن است تمدن‌هایی به قدمت یا حتی قدیمی‌تر از تمدن سومری‌ها وجود داشته‌اند. فیلیپ جونز، سرپرست ونگهبان مجموعه‌های بخش بابلی در موزه پن فیلادلفیا می‌گوید:« من می‌توانم بگویم که تمدن‌های مصر و سومر اساسا به صورت همزمان ظهور پیدا کرده‌اند.»

مصر، سومر، یا تمدنی در مناطق شرقی‌تر

در این میان، دهه‌ها جنگ و ناآرامی در عراق باعث شده که باستان‌شناسان در سال‌های اخیر نتوانند به بسیاری از سایت‌های بین‌النهرین دسترسی داشته باشد ولی طبق گفته جونز، محققان مصرشناس، در طول این سال‌ها به حفاری‌هایشان ادامه داده‌اند و نتیجه این حفاری‌ها این است که باستان‌شناسان در مصر، حالا دست‌نوشته‌هایی را یافته‌اند که عمری برابر یا حتی قدیمی‌تر از دست نوشته‌های سومر دارند و این بدان معناست که قدیمی‌ترین فاز تمدن مصر باستان تقریبا همزمان با اولین فاز از تمدن سومری‌ها در حدود ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح ظهور پیدا کرده است.

بیشتر بخوانید: هشدار ! در دام کلاهبرداران لینکدین نیافتید!

گزینه دیگری هم روی میز قرار دارد که تمدن دره سند است که در بخش‌هایی از افغانستان، پاکستان و شمال غرب هند کنونی ظهور یافته و طبق اولین یافته‌ها در آنجا به حدود دست کم ۳۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بر می‌گردد. جونز در این رابطه می‌گوید:« ما ممکن است اشیای بسیار اولیه‌ای در دره سند پیدا کنیم و من متعجب نمی‌شوم اگر آثاری به قدمت تمدن سومر را در این منطقه بیابیم.»

قدیمی‌ترین تمدن جهان کدام است؟

جونز بر این باور است که تجارت اولیه در امتداد حاشیه اقیانوس هند (مصری‌های باستان در حاشیه دریای سیاه ، سومری‌ها در شمال خلیج فارس و تمدن دره سند در شرق) باعث شده تا با جذب منابع و ایده‌ها از مناطق دورتر، به این تمدن‌های ابتدایی کمک شود تا نسبت به افرادی که قبل از آنها در آنجا زندگی می‌کرده‌اند، رشد بیشتری داشته باشند. او دراین باره گفته:«حسم می‌گوید که شاید در آن زمان شبکه‌های تجاری در اقیانوس هند در جریان بوده‌اند.»

منبع: لایوساینس

۵۸۵۸

کد خبر 1673275

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 15 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 2
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 8
  • خلیل US ۱۰:۰۵ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۲
    13 22
    طبق بررسی های اجام گرفته زیان سومریان التصاقی بوده و با اتراک از یک ریشه هستند
    • IR ۱۵:۰۹ - ۱۴۰۱/۰۶/۲۲
      3 12
      سومری‌ها سامی نژاد بودن سام پسر نوح جداعراب