فتح نزدیک است مقاومت کنید؛ این وعده خداست

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، جزء بیست‌وهشتم قرآن، از سوره‌های مجادله تا تحریم را در بر می‌گیرد، سوره‌هایی که محور مشترکشان تقابل حق و باطل و وعده‌ پیروزی نهایی مؤمنان است. علامه طباطبایی در المیزان اشاره می‌کند که در این جزء، خداوند مؤمنان را در متن نبردهای روانی و اجتماعی با دشمن قرار می‌دهد و به آن‌ها می‌آموزد چگونه از درون ایمان خود، امید، صلابت و اعتماد به نصرت الهی را استخراج کنند.

حضور در جبهه حق یعنی پیروزی بر بزرگترین قدرت‌ها

بنابر روایت فارس، سوره «مجادله» با یک داستان خانوادگی آغاز می‌شود، اما به سرعت به صف‌بندی مؤمنان و منافقان گسترش می‌یابد. خداوند می‌فرماید که «أولئک حزبُ اللَّه، ألا إنَّ حزبَ اللَّه همُ المفلحون» این تعبیر از «حزب‌الله» در برابر «حزب‌الشیطان» یک آموزش اجتماعی است، یعنی مؤمنان اگر در جبهه‌ای الهی صف‌بندی کنند، حتی در برابر قدرت‌های مادی دشمن، صاحب اطمینان درونی و پیروزی نهایی خواهند بود.

این آیه در ظاهر وعده‌ پیروزی بیرونی است، اما در باطن نوعی اطمینان روانی و هویتی می‌سازد، مؤمن خود را بخشی از جبهه‌ای می‌بیند که خدا سرپرستی آن را برعهده دارد، پس اضطرابش فروکش می‌کند و امید درونش زنده می‌ماند.

ترس در دل دشمنان لشکر غیبی خداست

در سوره «حشر»، خداوند داستان اخراج بنی‌نضیر، یهودیان مدینه که پیمان‌شکنی کردند، را روایت می‌کند و می‌فرماید که «هو الذی أخرجَ الّذینَ کفروا من أهلِ الکتابِ من دیارهم لأولِ الحشر…»

این واقعه نماد غلبه ایمان جمعی بر محاسبات ظاهری دشمن است. بنی‌نضیر مجهز به دژها و ثروت بود، اما در مقابل پیوند روحی و معنوی مسلمانان تاب نیاورد.

«هو الذی أخرج» یعنی خداوند خود به شکل نامرئی در دل دشمن ترس و واهمه قرار داد، این همان نصرت غیبی است که بر اساس قانون الهی، زمانی فعال می‌شود که مؤمنان در صف واحد و با نیت خالص عمل کنند.

دل را از وابستگی دشمن آزاد کنید

سوره «ممتحنه» آزمون وفاداری مؤمنان است. خداوند می‌فرماید که «لا تتخذوا عدوی وعدوکم أولیاء…» این نهی بیانگر نوعی مرزبندی روانی و ایمانی است. مؤمن اگر در میدان دشمن‌ستیزی از نظر درونی منفصل نشود، دشمن در نهایت از درون می‌پوسد. امید واقعی در مکتب قرآن، زمانی زنده می‌ماند که دل از وابستگی به دشمن آزاد باشد.

امید در دل مؤمنان از توکل به خدا می‌جوشد

در ادامه، آیه از محبت و الگوی حضرت ابراهیم یاد می‌کند که از قوم خود فاصله گرفت ولی گفت که «ربَّنا علیکَ توکلنا و إلیکَ أنبنا…» یعنی امید در دل مؤمن نه از خود، نه از جمع، بلکه از اتکال به خدای یگانه می‌جوشد. این توکل، به تعبیر علامه، پناهگاه روانی در طوفان‌های سیاسی و اجتماعی است.

در کوران فتنه روح امید را زنده نگهدارید

سوره «صف» چهره‌ای حماسی دارد. خداوند مؤمنان را مخاطب قرار می‌دهد و می‌فرماید که «إنَّ اللَّه یحبّ الذین یقاتلون فی سبیله صفاً کأنَّهم بنیانٌ مرصوص» این آیه دعوت به ایمان منظم و عمل جمعی است، جنگ با دشمن تنها با صف‌آرایی ایمان و انسجام درونی ممکن است. امید در این سوره نه صرفاً انتظار کمک الهی، بلکه حرکت فعال در مسیر ارزش‌هاست.

فتح نزدیک است این وعده خداست

سپس وعده می‌دهد که «نصرٌ من اللَّه و فتحٌ قریب» فتح قریب وعده نیست بلکه همیشه در تاریخ اسلام نمونه دارد، از بدر تا فتح مکه، پس توکل به خدا، نترسیدن از دشمن، انسجام جمعی و اتحاد برای جهاد، نهایتا فتح به دنبال دارد و آین اتفاق قطعی است، حتی در سطح فردی نیز هر مجاهدی می‌تواند طعم فتح را در قلبش بچشد، پیروزی درونی بر ترس‌ها و تردیدها.

پس یقین کنید که فتح و پیروزی از جانب اوست و نزدیک‌تر از آنچه می‌پندارید.

در روزگار تجاوز دشمن این آیه فریاد امید است برای دل‌هایی که هنوز بر ایمان خود ایستاده‌اند. فتح قریب ثمره‌ صبر، مقاومت و توکل بر خدای یگانه است.

عزت و اقتدار، ریشه در ایمان دارد

در سوره «جمعه»، پس از بیان رسالت پیامبر به امیّین، خداوند جامعه مؤمن را به درس امید و آگاهی فرامی‌خواند. نماز جمعه نماد پیوند امت مؤمن است، محفلی که یاد خدا، سلاح آگاهی در برابر غفلت و جنگ روانی دشمن می‌شود. اما در سوره بعد، «منافقون»، چهره‌ ضد امید آشکار می‌شود، نفاق، دروغی است که ایمان را از درون می‌جود و جامعه را از اعتماد و صفا تهی می‌کند.

در برابر این تاریکی، قرآن مؤمنان را به ذکر زنده‌ قلبی دعوت می‌کند و می‌فرماید که «وَلِلَّهِ العِزَّهُ وَلِرَسولِهِ وَلِلمؤمنین» یعنی عزت و اقتدار، ریشه در ایمان دارد نه در ظواهر قدرت.

گاهی دشمن در درون ماست

در سوره «تحریم»، خداوند پیامبر را به اصلاح عواطف خانوادگی و حفظ تعادل روحی در برابر بحران‌های درونی دعوت می‌کند. این سوره نشان می‌دهد که نصرت الهی تنها در میدان جنگ نیست، حتی در روابط عاطفی، خداوند مؤمن را از لغزش‌ها نجات می‌دهد تا ایمانش محفوظ بماند.

سپس به ما یادآور می‌شود که دشمن فقط بیرون نیست، گاهی آزمایش درونی‌تر از هر حمله‌ای است. اما در پایان، وعده داده می‌شود که «عسی ربّه إن طلّقکن أن یبدله أزواجاً خیراً منکنّ…» یعنی خیر در آینده مؤمن نهفته است، هرگاه از وابستگی و لغزش دل رها شود.

نصرت الهی قانونی است که ردخور ندارد

جزء ۲۸ قرآن تصویری زنده از نبرد دائمی میان امید ایمان و یأس نفاق است، وعده پیروزی تنها به اهل صدق در عمل و صفا در نیت داده می‌شود. هرجا ایمان زنده باشد، نصرت الهی خواه در میدان نبرد، خواه در میدان درون ظهور می‌کند. درسی که این جزء می‌دهد آن است که امید، نه آرزو، بلکه اعتماد عمیق به حضور خدا در دل حوادث است.