هشدار قرآن، سلاح اصلی دشمن اختلاف و تفرقه است

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیات ۲۵ و ۲۶ سوره روم با اشاره به نظام دقیق و استوار عالم آغاز می‌شود؛ اینکه آسمان و زمین به فرمان خدا برپا هستند و همه موجودات در برابر او خاضع‌اند.

علامه طباطبایی در المیزان تأکید می‌کند که این نظم، تنها یک واقعیت طبیعی نیست، بلکه نشانه‌ای از حاکمیت مطلق خداوند است.

بنابر روایت فارس، نخستین گام دشمن‌شناسی همین‌جاست، یعنی دشمن واقعی کسی است که این نظام حکیمانه را نادیده می‌گیرد و گمان می‌کند می‌تواند در برابر اراده الهی بایستد. چنین دشمنی، حتی اگر در ظاهر قدرتمند باشد، در حقیقت در حال حرکت برخلاف جریان هستی است و این یعنی آغاز سقوط.

بازگشت به سوی خدا راه شکست قطعی دشمن

در آیه ۲۷، خداوند می‌فرماید که آفرینش را آغاز می‌کند و سپس آن را بازمی‌گرداند و این برای او آسان‌تر است. این آیه نشانه‌ای از قدرت مطلق الهی بر احیا و نابودی موجودات است.

پیام مهم این بخش برای شرایط هجوم دشمن روشن است، همان خدایی که آغازگر آفرینش است، توان پایان دادن به قدرت‌های ظاهری را نیز دارد.

بنابراین هر دشمنی اگر خود را پیروز بداند از دایره قدرت الهی خارج نیست و خدا می‌تواند هر کاری با او انجام دهد. این نگاه، امیدی عمیق در دل مؤمنان ایجاد می‌کند، چرا که سرنوشت نهایی در دست خداست، نه در اختیار قدرت‌های مادی.

قدرت دشمن ظاهری است و پایدار نخواهد ماند

آیات ۲۸ و ۲۹ به یکی از مهم‌ترین ریشه‌های انحراف دشمنان اشاره می‌کند، یعنی پیروی از هوای نفس و ساختن شریک برای خدا. این شرک، تنها بت‌پرستی ظاهری نیست، بلکه هر نوع تکیه بر غیر خدا را شامل می‌شود.

دشمنان در تحلیل قرآن، کسانی هستند که بر پایه توهماتشان، قدرت‌سازی می‌کنند، اما این قدرت‌ها چون بر حقیقت استوار نیست، پایدار نخواهد بود. به همین دلیل، قرآن آن‌ها را گمراه می‌داند که هیچ هدایتگری ندارند.

این آیات به مؤمنان هشدار می‌دهد که فریب ظاهر قدرت دشمن را نخورند، زیرا تکیه‌گاه او سست است. هر قدرتی که بر اساس هوا و هوس شکل گرفته باشد، دیر یا زود فرو می‌ریزد.

بازگشت به فطرت، راه مقاومت در برابر دشمن

در آیه ۳۰، خداوند دستور می‌دهد که انسان روی خود را به سوی دین حنیف و فطرت الهی نگه دارد. فطرت به معنای سرشت پاک و خداجوی انسان است که با حقیقت هماهنگ است.

این آیه یک نسخه راهبردی برای مقابله با دشمن ارائه می‌دهد، هرچه جامعه‌ای به فطرت الهی نزدیک‌تر باشد، کمتر در برابر دشمن دچار ترس و انحراف می‌شود. دشمن بیرونی زمانی موفق می‌شود که فطرت درونی جامعه تضعیف شده باشد.

بنابراین مقاومت واقعی، پیش از آنکه در میدان نبرد شکل بگیرد، در درون انسان‌ها و در حفظ ایمان و فطرت شکل می‌گیرد.

ابزار اصلی دشمن اختلاف و تفرقه است

آیات ۳۱ و ۳۲ به یکی از خطرناک‌ترین آسیب‌ها اشاره می‌کند یعنی تفرقه در دین. قرآن از کسانی یاد می‌کند که دین را قطعه‌قطعه کردند و هر گروهی به آنچه نزد خود دارد دل خوش کرده است. این تفرقه نتیجه دور شدن از توحید است، وقتی محور وحدت یعنی خدا کنار گذاشته شود، انسان‌ها دچار چنددستگی می‌شوند.

در چارچوب دشمن‌شناسی، این نکته بسیار مهم است که دشمن همیشه از بیرون ضربه نمی‌زند، بلکه از شکاف‌های درونی استفاده می‌کند. جامعه‌ای که دچار اختلاف و خودبینی شود، حتی بدون حمله مستقیم دشمن نیز تضعیف خواهد شد.

قدرت دشمن خارج از اراده الهی نیست

جمع‌بندی این آیات در نگاه المیزان، یک پیام روشن دارد و آن اینکه جهان تحت تدبیر خداست، دشمنان بر پایه باطل حرکت می‌کنند و بازگشت همه چیز به سوی حق است. این یعنی امید، یک احساس ساده نیست، بلکه یک حقیقت قرآنی است. مؤمنان با تکیه بر این حقیقت می‌دانند که اولا دشمن هرچقدر هم قدرت‌نمایی کند، قدرتش خارج از اراده الهی نیست، ثانیا باطل ماندگار نیست و سرانجام فرو می‌پاشد و ثالثا راه پیروزی، بازگشت به فطرت و حفظ وحدت است.

در چنین نگاهی، ترس از دشمن جای خود را به اطمینان می‌دهد. زیرا کسی که در مسیر نظام الهی حرکت می‌کند نه‌تنها شکست نمی‌خورد، بلکه حتی در سخت‌ترین شرایط نیز در مسیر پیروزی قرار دارد.

تلاوت آیات ۲۵ تا ۳۲ سوره روم که در صفحه ۴۰۷ قرآن کریم قرار دارد، ببینید و بشنوید.