به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در جای جای قرآن کریم بر اهمیّت پیوندهای اجتماعی اشاره شده است؛ خصوصا در شرایط حاد و خاص جامعه این پیوند در تمام ارکان جامعه باید به وضوح دیده شود تا جامعه به عنوان کلمه واحد بتواند در مقابل توطئه های دشمن مقابله کند؛ در مطلب پیش رو به پرسش و پاسخ مهم در زمینه اهمیت پیوندهای اجتماعی در قرآن کریم پرداخته شده است که تقدیم شما فرهیختگان می شود.
پرسش :
اهمیّت پیوندهای اجتماعی در قرآن تا چه میزان است؟
پاسخ اجمالی:
قرآن از یک سو بر وحدت عمومی جهان بشریت به عنوان اعضای یک خانواده تأکید می کند و از سوی دیگر مؤمنان را عضو یک پیکر بر می شمرد و به این نیز قناعت نمی کند و به پیوندهای خویشاوندی نیز توصیه می کند و شکستن این پیمان را گناهی بزرگ می داند. اهمیت این پیوندها در اسلام تا جایی است که هر چیزی که کمک به تحکیم این پیوندها کند، مطلوب شمرده شده، حتی دروغی که بدترین گناه است را برای اصلاح ذات البین مجاز می داند. و به عکس، هر چیزی که مایه از هم گسستگی پیوندها گردد تحت هر عنوانی منفور شمرده است.
پاسخ تفصیلی:
اجتماع بشری که منشأ همه پیشرفت ها و موفقیت های علمی و اجتماعی است در صورتی می تواند، به هدف مطلوب خود برسد که محکم ترین پیوند را داشته باشد وگرنه تبدیل به جهنّم سوزانی می شود، که زحمات و مشکلات اجتماع را دارد، بی آن که از برکات آن بهره مند گردد.
کتاب خدا از یک سو و بر وحدت عمومی جهان بشریت به عنوان اعضای یک خانواده و برادرانی که از یک پدر و مادر متولد شده اند تأکید می کند (چنانکه در آیه 13 سوره حجرات آمده)، و از سوی دیگر مؤمنان را عضو یک پیکر، صرف نظر از اختلاف زبان و نژاد بر می شمرد و می گوید: «بَعْضُکُمْ مِنْ بَعْض»؛ (شما همگی هم نوعید و همجنس یکدیگر و عضو یک پیکرید).
و در جای دیگر می فرماید: «وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاءُ بَعْض»؛ (مردان و زنان با ایمان ولی [ویار و یاور] یکدیگرند).
به این نیز قناعت نمی کند و علاوه بر پیوند بشریت و پیوند ایمان نسبت به پیوندهای خویشاوند، که در دایره فشرده تر و نزدیکتری است نیز توصیه و تأکید می کند و شکستن این پیمان را گناهی بزرگ توصیف می نماید و می فرماید: «الَّذِینَ یَنقُضُونَ عَهْدَ اللهِ مِن بَعْدِ مِیثَاقِهِ وَیَقْطَعُونَ مَآ أَمَرَ اللهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَیُفْسِدُونَ فِی الاَْرْضِ أُوْلَـئِکَ هُمُ الْخَاسِرُونَ»؛ (فاسقان آنها هستند که پیمان خدا را پس از آن که محکم ساختند می شکنند و پیوندهایی را که خدا دستور داده بر قرار سازند قطع می نمایند و در جهان فساد می کنند اینها زیانکارانند).
و در سوره محمد(صلی الله علیه وآله) آیات 22 و 23 می خوانیم: «فَهَلْ عَسَیْتُمْ إِنْ تَوَلَّیْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِی الاَْرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَکُمْ * أُوْلَئِکَ الَّذِینَ لَعَنَهُمُ اللهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمَی أَبْصَارَهُمْ»؛ (اگر حکومت را بدست گیرید، آیا جز این انتظار می رود که در زمین فساد نمایید و پیوند خویشاوندی را قطع کنید؟!
* آنها کسانی هستند که خداوند از رحمت خویش دورشان ساخته، گوش هایشان را کر و چشم هایشان را کور کرده است.) و به این ترتیب قطع این پیوندها را هم ردیف فساد در زمین و مایه کوری و کری چشم و گوش باطن می داند.
اهمیت این پیوندها در اسلام تا جایی است که هر چیزی که کمک به تحکیم پیوندهای اجتماعی کند، مطلوب شمرده شده، حتی دروغی که بدترین گناه است برای اصلاح ذات البین مجاز می باشد.
و به عکس، هر چیزی که مایه از هم گسستگی پیوندها گردد منفور و مردود شمرده شده، تحت هر عنوان و هر نامی که باشد.(4)
پی نوشت:
(1). سوره آل عمران، آیه 195.
(2). سوره توبه، آیه 71
(3). سوره بقره، آیه 27.
(4). گردآوری از کتاب: پیام قرآن، آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی، دار الکتب الاسلامیه، تهران، 1386 هـ.ش، ج 8، ص 256.
منبع:حوزه
نظر شما