گروه اندیشه: کانال ققنوس با ترجمه خلاصه ای از جدیدترین مقاله اسلاوی ژیژک در باره تجاوز و حمله آمریکا و اسراییل به ایران، دیدگاه های این اندیشمند دانشگاهی را منتشر کرده است. در ادامه می خوانید:
****
تقابل فعلی با ایران نه یک منازعهی سیاسی-اقتصادیِ صرف، بلکه نبردی بر سر «هستیشناسیِ قدرت» و «کرامت انسانی» است. محورهای کلیدی این تحلیل از نظر ژیژک شامل موارد زیر هستند:
۱. فراروی از منطق مادی: ژیژک معتقد است برخلاف تحلیلهای غربگرایانه، وضعیت امروز را نمیتوان با محاسبات ژئوپولیتیک یا منافع نفتی فهمید. محرک اصلی این نبرد، مفاهیمی چون «تحقیر، خشم، و شأن» است. او تأکید میکند که انسانها تنها برای نان نمیجنگند؛ جمهوری اسلامی این نبرد را بهعنوان «امتناع از صلح تحقیرآمیز» و دفاع از عزت ملی صورتبندی کرده است.
۲. ترامپیسم؛ پیوندِ «قدسیت و وقاحت»: او ترامپ را نه یک استثنا، بلکه چهرهی عریانِ زوال نظم فعلی میبیند. رهبری که از یک سو برای هوادارانش مقامی شبهمقدس دارد و از سوی دیگر، با وقاحت و ابتذال سخن میگوید. ژیژک این ترکیب را نشانهی فروپاشیِ اخلاقی لیبرالدموکراسی میداند.
۳. وارونگی تمدنی؛ چه کسی «بربر» است؟ تندترین و مهمترین بخش مقاله اینجاست: ژیژک میگوید وقتی آمریکا و اسرائیل تهدید به «محو تمدنی» ایران میکنند، جایگاه مدعی و متهم عوض میشود. در اینجا ایران (بهعنوان موضوعِ تهدید به نابودی) در جبههی «تمدن» قرار میگیرد و مدعیان غربی، در جایگاه نیرویی بربرمنش که قصد ویرانی یک جهان تاریخی را دارند.
۴. افشای ریاکاری امپریالیستی: او بر پارادوکس تلخ قدرت دست میگذارد: رئیسجمهور یک قدرت هستهای، در کنار رژیمی هستهای، کشوری را که سلاح هستهای ندارد به نابودی تهدید میکند و همزمان با زبانی دلسوزانه از «مردم بزرگ ایران» سخن میگوید! ژیژک این دوزبانگی را ابزارِ کلاسیکِ خشونت امپریالیستی برای عادیسازیِ جنایت میداند.
۵. ایران؛ نشانهی بحران جهانی: در نهایت، ژیژک هشدار میدهد که ایران برای او یک «نماد» است؛ نمادِ مرحلهای از تاریخ که در آن «نابودیِ یک تمدن» میتواند در قلب قدرت جهانی، به زبانِ عادی و تحت عناوین مقدسی چون «امنیت» و «دفاع از ارزشها» بیان شود.
البته لازم به ذکر است که ژیژک به مدح جامعه ایرانی نمیپردازد اما قطعا، به زوال تدریجی سیاسی جامعه جهانی اعتقاد دارد.
216216
نظر شما