خبرآنلاین - رسول سلیمی: وقتی دونالد ترامپ پس از دیدار با شی جینپینگ از پکن بازگشت، انتظار میرفت که با همان سبک همیشگیاش، این سفر را به عنوان «بزرگترین پیروزی دیپلماتیک تاریخ» معرفی کند. اما آنچه در روزهای پس از بازگشت او در واشنگتن شکل گرفت، چیزی فراتر از یک واکنش حزبی معمولی بود. دموکراتها با صدایی هماهنگ، به این سفر حمله کردند و آن را نه یک دستاورد، بلکه عقبنشینی خطرناک، پرهزینه و نشانهای از ضعف استراتژیک دولت ترامپ در برابر چین ارزیابی کردند.
در همین راستا سناتور چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات در سنا، یکی از اولین کسانی بود که با لحنی تند و صریح به میدان آمد. او در نطق رسمی خود در صحن سنا گفت: «دونالد ترامپ به پکن رفت و مثل همیشه، در برابر شی جینپینگ تعظیم کرد. او نتوانست هیچ دستاورد واقعی برای کارگران آمریکایی بیاورد و در عوض، به چین اجازه داد تا در برابر ما موضع بگیرد.»
این جمله شومر، فراتر از یک انتقاد سیاسی ساده، ریشه در نگرانی عمیقی داشت که بسیاری از دموکراتها نسبت به رویکرد ترامپ به چین داشتند. شومر به خوبی میدانست که ترامپ با آوردن گروه بزرگی از تجار آمریکایی به پکن، تلاش کرده بود تصویر یک «معاملهگر بزرگ» از خود بسازد، اما در عمل، نتوانسته بود تضمینهای ملموسی در زمینه تجارت عادلانه، حفاظت از فناوری آمریکایی یا کاهش حمایت چین از روسیه و ایران بگیرد. به همین دلیل، این انتقاد، بخشی از استراتژی دموکراتها برای نمایش ترامپ به عنوان رئیسجمهوری بود که بیشتر به فکر نمایش و شعار و نه واقعی برای منافع ملی آمریکا است.
هیچ امتیازی در مورد ایران دریافت نشد
سناتور کریس مورفی از کانکتیکات هم، که همیشه منتقد سرسخت سیاست خارجی ترامپ بوده، در مصاحبه با CNN با صراحت گفت: «ترامپ به چین رفت و فکر کرد با لبخند و چند وعده تجاری میتواند مسائل را حل کند. اما در واقعیت، او در برابر مطالبات شی جینپینگ عقبنشینی کرد و هیچ تضمینی برای توقف حمایت چین از روسیه و ایران نگرفت.»
سناتور تمی داگورث از ایلینوی، با اشاره مستقیم به مسئله ایران گفت: «در حالی که نیروهای آمریکایی درگیر درگیری با ایران بودند، ترامپ نتوانست از شی جینپینگ بخواهد حمایت خود از تهران را قطع کند. این سفر، یک شکست کامل بود.»
داگورث با این جمله، ارتباط مستقیم سفر به چین با تنشهای خاورمیانه را برجسته کرد. دموکراتها معتقد بودند که ترامپ میتوانست از اهرم اقتصادی برای فشار بر چین در موضوع ایران استفاده کند، اما این کار را نکرد. این انتقاد، نشاندهنده نگرانی عمیق آنها از این بود که سیاست خارجی ترامپ، فاقد انسجام استراتژیک است و مسائل مختلف را به صورت جداگانه و بدون هماهنگی مدیریت میکند.
کوتاه آمدن در دفاع از تایوان
این در حالی است که سناتور جین شاهین، عضو ارشد کمیته روابط خارجی سنا، در بیانیهای مشترک با چندین همحزبی دیگر نوشت: «ما عمیقاً نگران هستیم که رئیسجمهور ترامپ در دیدار با شی جینپینگ، از دفاع از تایوان و تعهدات آمریکا در قبال آن کوتاه آمده باشد. این سفر نه تنها امنیت ملی ما را به خطر انداخت، بلکه سیگنال ضعفی به متحدانمان فرستاد.»
شاهین با این اظهارنظر، به یکی از حساسترین نقاط سیاست خارجی آمریکا اشاره کرد. تایوان برای دموکراتها، نه فقط یک مسئله جغرافیایی، بلکه نمادی از تعهد آمریکا به دموکراسی و بازدارندگی در برابر گسترش نفوذ چین است. انتقاد او نشان میداد که دموکراتها معتقدند ترامپ در دیدار با شی، بیش از حد نرمش نشان داده و این نرمش، میتواند تشویقی برای پکن باشد تا فشار خود بر تایوان را افزایش دهد. این نگرانی، ریشه در تجربیات تاریخی دارد؛ دموکراتها هنوز به یاد دارند که چگونه سیاست «تعامل» با چین در دوران قبلی، به تقویت اقتصادی و نظامی پکن منجر شد.
بدون دستاورد اقتصادی و تجاری
مورفی با این جمله، به بعد دیگری از انتقادات اشاره کرد: ناتوانی ترامپ در استفاده از اهرمهای واقعی قدرت. دموکراتها معتقدند که آمریکا در موقعیت چانهزنی قویتری قرار داشت، بهویژه با توجه به وابستگی اقتصادی چین به بازار آمریکا و فناوری غربی. اما ترامپ به جای استفاده از این اهرمها برای کسب امتیازات راهبردی، به دنبال توافقات تجاری کوتاهمدت بوده که بیشتر جنبه تبلیغاتی داشت. این انتقاد، در شرایطی مطرح میشد که آمریکا هنوز با پیامدهای تنش با ایران دست و پنجه نرم میکرد و بسیاری از دموکراتها معتقد بودند که ترامپ به جای تمرکز بر چالش اصلی (چین)، انرژی خود را صرف نمایش دیپلماتیک کرده است.
سناتور الیزابت وارن از ماساچوست هم، که همیشه منتقد سیاست تجاری ترامپ بوده، در بیانیهای تند نوشت: «ترامپ به پکن رفت و میلیاردها دلار فناوری پیشرفته را به چین داد. این کار نه تنها امنیت ملی ما را به خطر انداخت، بلکه کارگران آمریکایی را هم قربانی کرد. او به جای دفاع از منافع آمریکا، به فکر جلب رضایت دیکتاتورها بود.»
وارن با این اظهارنظر، به بعد اقتصادی و فناوری ماجرا پرداخت. دموکراتها نگران بودند که ترامپ در دیدار با شی، محدودیتهای صادراتی فناوری را به اندازه کافی حفظ نکرده باشد. این نگرانی، ریشه در تجربه تلخ سالهای قبل داشت، جایی که انتقال فناوری به چین، به تقویت قدرت نظامی و اقتصادی پکن منجر شد. وارن به عنوان یک اقتصاددان چپگرا، این سفر را بخشی از الگوی بزرگتر ترامپ میدید و به اولویت دادن به سود کوتاهمدت برخی شرکتها بر امنیت بلندمدت ملی اذعان کرد.
سناتور جکی روزن از نوادا نیز تأکید کرد: «ترامپ به چین رفت و فکر کرد با چند عکس یادگاری میتواند تاریخ را تغییر دهد. اما واقعیت این است که او در برابر مطالبات اقتصادی و سیاسی چین عقبنشینی کرد و هیچ تضمینی برای حفاظت از منافع آمریکا نگرفت.»
روزن با این اظهارنظر، به بعد «نمایش» در سیاست ترامپ اشاره کرد. دموکراتها معتقد بودند که ترامپ بیشتر به فکر تصویر رسانهای است تا نتایج ملموس. این انتقاد، در شرایطی مطرح میشد که آمریکا با چالشهای اقتصادی داخلی، از جمله تورم و بدهی ملی، دست و پنجه نرم میکرد و بسیاری از رأیدهندگان دموکرات احساس میکردند که منابع کشور به جای حل مشکلات داخلی، صرف نمایشهای خارجی میشود.
بیکفایتی کامل دولت ترامپ
سناتور کوری بوکِر از نیوجرسی گفت: «این سفر، نشاندهنده بیکفایتی کامل دولت ترامپ در برابر چالش چین است. او نتوانست هیچ پیشرفت واقعی در زمینه تجارت عادلانه، حقوق بشر یا امنیت منطقهای به دست آورد.»
بوکِر با این جمله، به بعد اخلاقی و حقوق بشری ماجرا پرداخت. دموکراتها معتقد بودند که ترامپ در دیدار با شی، موضوع حقوق بشر در چین، بهویژه در سینکیانگ و هنگکنگ، را به اندازه کافی مطرح نکرده است. این انتقاد، ریشه در ارزشهای بنیادین حزب دموکرات دارد که حقوق بشر را بخشی جداییناپذیر از سیاست خارجی میدانند. سناتور جف مرکلی از اورگن افزود: «ترامپ به پکن رفت و در برابر شی جینپینگ ضعیف ظاهر شد. این سفر نه تنها به نفع آمریکا نبود، بلکه سیگنال ضعفی به متحدانمان در خاورمیانه و آسیا فرستاد.»
مرکلی با این اظهارنظر، به بعد بینالمللی ماجرا اشاره کرد. دموکراتها نگران بودند که این سفر، سیگنال ضعفی به متحدان آمریکا در منطقه ارسال کند و آنها را نسبت به تعهدات واشنگتن بدبینتر کند. سناتور تیم کِین از ویرجینیا، با تجربه معاونت رئیسجمهوری، در نطق خود در سنا گفت: «ما از رئیسجمهور انتظار داشتیم که با قدرت در برابر چین بایستد، اما او ترجیح داد نمایش بدهد تا نتیجه بگیرد. این رویکرد، امنیت ملی ما را به خطر انداخته است.»
کِین با این جمله، جمعبندی انتقادات دموکراتها را ارائه کرد. او به عنوان کسی که تجربه اجرایی دارد، تأکید داشت که سیاست خارجی نیاز به رویکردی جدی، منسجم و بلندمدت و نه نمایشهای کوتاهمدت دارد. این انتقادات، در شرایطی مطرح میشد که آمریکا هنوز با پیامدهای تنش با ایران دست و پنجه نرم میکرد. دموکراتها معتقد بودند که ترامپ به جای تمرکز بر چالش اصلی (چین)، انرژی خود را صرف نمایش دیپلماتیک کرده و در نتیجه، موقعیت آمریکا را در برابر رقبایش تضعیف کرده است.
در مجموع، این سفر و واکنش دموکراتها به آن، نشاندهنده شکاف عمیقتری در سیاست خارجی آمریکاست. دموکراتها این سفر را نه یک پیروزی، بلکه فرصتی از دست رفته میبینند؛ فرصتی که میتوانست برای تقویت موقعیت آمریکا در برابر چین استفاده شود، اما به جای آن، به عقبنشینی دیپلماتیک تبدیل شد. این انتقادات، در حالی ادامه دارد که جهان همچنان با پیامدهای تنشهای خاورمیانه دست و پنجه نرم میکند و بسیاری از ناظران معتقدند که رویکرد ترامپ به چین، میتواند عواقب بلندمدتی برای جایگاه جهانی آمریکا داشته باشد.
۲۱۳/۴۲
نظر شما