غزال زیاری- امشب و فردا شب، آسمان جلوه خاص و متفاوتی خواهد داشت؛ چرا که ماه کاملی که آسمان را مزین میکند، اتفاقی است که تا سالها بعد شاهدش نخواهیم بود.
این پدیده «میکرومون آبی» است که در واقع ترکیب نادری از شرایطی خواهد بود که تا سال ۲۰۵۳ تکرار نخواهد شد. این پدیده فقط یک «ماه آبی» ساده نیست؛ (ماه آبی، در واقع ظاهر نادر دومین ماه کامل در یک ماه تقویمی است که هر چند سال یکبار رخ میدهد)، بلکه ماه امشب و فردا شب، نزدیک به «اوج» خواهد بود؛ یعنی دورترین نقطه در مدار بیضوی ماه به دور زمین.
«ماه گل» نامی است که کشاورزان، به ماه کاملی که در ماه می میدرخشد نسبت دادهاند.
ماه متفاوت و خاص این شبها
امشب و فردا شب، ماه با فاصله ۴۰۶,۱۳۵ کیلومتری از زمین، دورترین میکرومون (ریزماه) کامل از بین سه میکرومونی خواهد بود که در سال ۲۰۲۶ رخ میدهد؛ به بیان دیگر، این کوچکترین ماه کاملی است که امسال یا حتی تا سال ۲۰۲۸ خواهیم دید و میکرومون آبی بعدی حداقل تا ژوئن ۲۰۵۳ دیده نخواهد شد.
میکرومونها (ریزماه) و سوپرمونها (ابرماه)، جنبه طبیعیِ شکلِ کمی بیضیشکلِ مدار ماه هستند. چون مدار ماه، دایره کامل نیست و در هر چرخش نقطهای وجود دارد که نزدیکترین فاصله به زمین است (که حضیض نامیده میشود) و نقطهای که دورترین فاصله است (اوج).
فاصله متوسط ماه از زمین حدود ۳۸۴,۴۰۰ کیلومتر است، اما فواصل اوج و حضیض متفاوت است، چرا که مسیر مداری ماه کمی نوسان دارد که عمدتاً نتیجه کشش گرانشی خورشید و رابطه در حال تغییر بلندمدت بین زمین و ماه است.
علاوه بر این، مدار ماه دارای تقدیم است؛ این بیضی هر بار مسیر دقیقاً یکسانی را طی نمیکند. یعنی زمانبندی اوج و حضیض با چرخه قمری کمی ناهماهنگ است و در نتیجه در هر سال تنها دو یا سه میکرومون کامل و سه یا چهار سوپرمون کامل میبینیم.
تعریف انواع ماهها
البته باید این را در نظر داشت که تعریف رسمی برای سوپرمون یا میکرومون وجود ندارد و اینکه آیا یک ماه کاملِ کامل داریم یا نه، به معیارهای اندازهگیری شما بستگی دارد.
سایت «Time and Date» حد سختی برای میکرومون را در ۴۰۵,۰۰۰ کیلومتری مرکز زمین تعیین میکند، اما فرد اسپناک، اخترفیزیکدان و متخصص کسوف، آن را به در ۹۰ درصد بیشترین فاصله تا زمین در یک مدار معین تعریف میکند و این تعریف منعطفتری است که تغییرات فواصل اوج و حضیض را در نظر میگیرد.
ماه آبی، تعریف استانداردتری دارد. آنچه مسلم است این است که رنگ این ماه، آبی نیست و در حقیقت پدیدهای است که به دلیل ناهماهنگی جزئی «ماه قمری» (که به آن ماه هلالی هم گفته میشود) و ماه تقویمی رخ میدهد. یک ماه هلالی ۲۹.۵۳ روز است و ماه تقویمی معمولاً ۳۰ یا ۳۱ روز.
این یعنی موقعیت ماه کامل در ماه تقویمی از هر ماه تا ماه بعدی کمی تغییر میکند؛ و هر دو یا سه سال یکبار، آنقدر زود در ماه رخ میدهد که ماه کامل بعدی در پایان همان ماه اتفاق میافتد.
از نظر فنی، ماه کامل در واقع همترازی خطیِ سه یا چند جرم آسمانی است که این بار همترازی زمین، ماه و خورشید خواهد بود. به دلیل این همترازی، ماه کامل در سمت مخالف آسمان نسبت به خورشید قرار خواهد داشت؛ بدین ترتیب شما میتوانید هرجای دنیا که هستید، «میکرومون گل آبی» را در افق شرقی، درست در مقابل غروب خورشید، تماشا کنید.
تماشای ماه همیشه جذاب و سرگرمکننده است؛ مخصوصا اگر ماه خاص و ویژهای باشد. این بار، فرصت دارید تا دو رویداد همزمان یعنی میکرومون آبی را تیک بزنید.
منبع: sciencealert
۲۲۷۲۲۷
نظر شما