به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در سلسله «شبهات معاد»، میکوشیم با نگاهی عقلانی و مبتنی بر آموزههای اسلامی، به پرسشهای مطرح در این زمینه پاسخ دهیم.
بنابر روایت حوزه، عشق به بقا و جاودانگی یکی از خواستههای عمیق انسان است. تقریباً هیچکس دوست ندارد نابود شود و از بین برود. حتی کسانی که از زندگی خسته میشوند، در واقع از مشکلات فرار میکنند، نه اینکه واقعاً خواهان نیستی باشند.
انسان خود را موجودی نمیبیند که برای نابودی آفریده شده باشد، بلکه در درون خویش میل به بقا و جاودانگی را احساس میکند.
در مبانی دینی، وجود چنین میلی نشانه آن است که این خواسته بیحکمت در وجود انسان قرار داده نشده است.
بزرگان برای توضیح این حقیقت میگویند: همانگونه که تشنگی، انسان را به سوی آب راهنمایی میکند و گرسنگی از وجود غذا خبر میدهد، میل به جاودانگی نیز نشان میدهد که برای این خواسته، پاسخ و حقیقتی در عالم وجود دارد. بعید است خداوند حکیم عطش جاودانگی را در دل انسان قرار دهد، اما هیچ راهی برای تحقق آن نیافریده باشد.
قرآن کریم نیز به این حقیقت اشاره میکند. هنگامی که شیطان حضرت آدم(ع) را وسوسه کرد، از نقطه ضعف فطری انسان وارد شد و گفت: «آیا تو را به درخت جاودانگی و حکومتی که زوال ندارد راهنمایی کنم؟» (سوره طه، آیه ۱۲۰). جالب است که شیطان برای فریب حضرت آدم(ع)، روی میل به بقا و جاودانگی دست گذاشت؛ زیرا این خواسته از قبل در وجود انسان قرار داشت. این آیه نشان میدهد که گرایش به ماندگاری و زندگی پایدار، ریشهای عمیق در سرشت انسان دارد.
در این باره حکایتی نیز نقل میکنند که اگر به کودکی بگویند روزی خواهی مرد، معمولاً در پاسخ میگوید: «نه، من نمیمیرم!» شاید او هنوز معنای فلسفی مرگ را نداند، اما واکنش طبیعی او نشان میدهد که روح انسان با «نیستی» احساس بیگانگی میکند و در اعماق وجود خود، زندگی و بقا را میطلبد.
علت این گرایش آن است که انسان تنها یک بدن مادی نیست، بلکه دارای روحی است که برای بقا آفریده شده است. مرگ پایان زندگی نیست، بلکه انتقال از مرحلهای از حیات به مرحلهای دیگر است.
عشق به بقا را میتوان یکی از نشانههای فطری بودن معاد دانست؛ و نشان دهنده این است که معاد فقط یک آموزه دینی تحمیلی نیست بلکه ریشه در فطرت انسان دارد زیرا انسان در ژرفای وجود خود احساس میکند که برای نابودی آفریده نشده، بلکه برای حیاتی فراتر و ماندگارتر خلق شده است. معاد در حقیقت پاسخ الهی به همین خواسته فطری و همیشگی انسان است.
امام خمینی (ره) از راه «عشق به راحتی مطلق» فطری بودن معاد را اثبات میکند.۱
پینوشت:
۱.شرح چهل حدیث امام خمینی، ص ۱۸۶
منبع: کتاب پرسمان معاد
نظر شما