گروه اندیشه: دکتر احمد بستانی عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی، در کانال تلگرامی خود از یک خطای فاحش علمی در یک مجله علمی معتبر بین المللی خبر داده است. او با با اشاره به انتشار مروری بر ترجمه انگلیسی کتاب «ابنخلدون و علوم اجتماعی» سید جواد طباطبایی در مجله معتبر Interpretation، ضمن استقبال از مطرح شدن اندیشه ایرانی در سطح بینالمللی، از بیدقتیهای تاریخی مقاله ابراز ناامیدی میکند. او با ارزیابی یک نمونه فاحش، یعنی نسبتدادن اشتباه واژه «گفتمان» به داریوش شایگان و خلط آن با داریوش آشوری، بیاطلاعی نویسنده و داوران مجله را از مباحث فکری ایران نقد کرده و از عبور چنین خطاهای گمراهکنندهای از زیر دست ویراستاران ارشد ابراز شگفتی میکند. این مطلب را در ادامه می خوانید:
****
یکی از دوستان عزیز که از علاقه من نسبت به مرحوم جواد طباطبایی مطلع است مقالهای را برایم فرستاد که به تازگی در مجله معتبر Interpretation منتشر شده است۔ این مقاله درواقع مروری است بر ترجمه انگلیسی کتاب ابن خلدون و علوم اجتماعی که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد۔ از شنیدن خبر انتشار این ریویو در نشریهای معتبر و شناختهشده، که گرایشی اشتراوسی دارد و نام های معتبری چون چارلز باترورث، هاروی منسفیلد، هاینریش مایر و تامس پنگل به عنوان ویراستار بر آن نظارت دارند، بسیار خوشحال شدم۔ همیشه به دانشجویان و دوستان توصیه می کنم که درمورد اندیشه ایرانی و اندیشمندان معاصر باید به زبان های خارجی بنویسند۔ این کار موجب میشود اندیشه ایرانی در تراز بینالمللی مطرح شود و راهی باز شود تا بتوانیم با آکادمی جهانی وارد گفت وگویی معنادار شویم۔
با این وجود، تورق اجمالی این مرور کتاب، که به قلم فردی به نام لئو مرادی نوشته شده است که من هیچ شناختی از او ندارم، بسیار تجربه مایوسکنندهای از آب درآمد۔ در اینجا به فهم و تفسیر نویسنده از کتاب کاری ندارم و فعلا موضوع بحث من نیست۔ اما در متن و پاورقیها نمونههایی از ناآگاهی نویسنده از مباحث فکری طباطبایی وجود دارد که دربردارنده اطلاعات غلط است۔ چون هدفم نقد و بررسی کل مقاله نیست تنها به یک نمونه فاحش اشاره می کنم۔
در پاورقی ۳ صفحه ۴۸۱ آمده است: "طباطبایی مدعی است که ترجمه درست دیسکور فوکو نظام گفتاری است و نه گفتمان- اصطلاحی که برای اولین بار ازسوی داریوش شایگان پیشنهاد شد۔"
در نگاه نخست تصورم این بود که نویسنده گرامی داریوش آشوری و داریوش شایگان را به سبب اشتراک در نام خلط کرده است (که البته همین بیدقتی هم در مقالهای بینالمللی موجه نیست)۔ اما دیدم در جمله بعد ایشان نوشته است که "در خاتمه کتاب، طباطبایی به نقادی فهم شایگان از تاریخ اندیشه در ایران و اسلام پرداخته است" (که اشاره دارد به نقدهایی که طباطبایی نسبت به مباحث شایگان در صفحات پایانی کتاب "ابن خلدون و علوم اجتماعی" آورده است).
اینجا متوجه شدم نویسنده واقعا تصور کرده است که اصطلاح گفتمان ازسوی داریوش شایگان پیشنهاد شده است و به وضوح از نقدها و مناظرههایی که در دهههای اخیر در فضای فکری ایران حول این مفهوم شکل گرفته و مشارکت طباطبایی در این بحث بیاطلاع است۔ برای من عجیب بود دیدن اینکه چنین خطای فاحشی، که البته می تواند برای مخاطب غربی بسیار گمراهکننده باشد، از دید ارزیابان و ویراستاران این نشریه معتبر پنهان مانده است (فایل مقاله به پیوست).
۲۱۶۲۱۶
نظر شما