به گزارش خبرآنلاین، در بحبوحه نوسانات شدید بازار جهانی انرژی که متأثر از بحرانهای خاورمیانه و تنشها در تنگه هرمز اوج گرفته است، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا از امضای توافقی پرده برداشت که آن را بزرگترین معامله نفتی تاریخ جهان مینامد.
بر اساس گزارش شبکه الجزیره، طی این توافق واشنگتن کنترل عمده بیش از ۶۵ میلیارد بشکه ذخایر اثباتشده نفت ونزوئلا را در قالب امتیازات ۱۰۰ ساله بر ۱۷ میدان نفتی به دست میگیرد.
اما در قلب این صحنهگردانی پیچیده سیاسی و اقتصادی، نه یک غول نفتی سنتی آمریکایی نظیر شورون، بلکه چهرهای جنجالی و مرموز به نام الخاندرو بتاکورت لوپز قرار دارد.
بر اساس گزارش بیبیسی، او که ۴۶ سال دارد و زمانی به عنوان یکی از کاسبان اقتصادی حکومت هوگو چاوز رئیسجمهور فقید ونزوئلا و از طبقه بولیچیکوها (نوکیسههای پس از انقلاب) شناخته میشد، اکنون به عنوان رئیس شرکت ثبتشده در باربادوس یعنی نورت آمریکا بلو انرژی پارتنرز (NABEP)، کلید اصلی اجرای این معامله را در دست گرفته است.
بحران برق ونزوئلا و رانتهای دوران چاوز
به گزارش بیبیسی، لئوپولدو الخاندرو بتاکورت لوپز متولد فوریه ۱۹۸۰ در کاراکاس، در خانوادهای برجسته و از تبار یکی از رؤسای جمهور سده نوزدهم ونزوئلا به دنیا آمد. او فارغالتحصیل دانشگاه سافولک در بوستون آمریکا است و ثروتش حدود ۲.۶ میلیارد دلار برآورد میشود.
بر اساس تحلیل بیبیسی، شبکه ارتباطات او نه در راهروهای وزارت نفت، بلکه در آکادمی خصوصی موسسه کومبرس کاراکاس شکل گرفت؛ جایی که دوستی نزدیک او با خاویر آلوارادو پاردی، فرزند یکی از مقامات بعدی وزارت نیرو و شرکت ملی نفت ونزوئلا، مسیر آیندهاش را رقم زد.
الک بوید روزنامهنگار ونزوئلایی در گفتوگو با بیبیسی تأکید دارد که در جریان بحران شدید برق ونزوئلا در سال ۲۰۰۹، بتاکورت و شریکش در شرکت تازهتأسیس درویک اسوسیتس بدون داشتن هیچگونه تجربه قبلی در صنعت برق، ۱۲ قرارداد دولتی بدون مناقصه به ارزش ۵ میلیارد دلار دریافت کردند.
بر اساس گزارش سازمان شفافیت ونزوئلا که در بیبیسی انعکاس یافته، ۱۱ پروژه واگذارشده به شرکت درویک در واقع ۲.۱ میلیارد دلار ارزش داشت و دولت وقت ونزوئلا تا ۱۳۸ درصد بیشتر از قیمت واقعی پرداخت کرده بود.
طبق گزارش بیبیسی، این موفقیتهای جهشی، بتاکورت و همتایان جوانش را به بولیچیکو یا همان جوانان ثروتمندشده در سایه انقلاب بولیواری معروف کرد؛ برچسبی که جان سیل وکیل آمریکایی بتاکورت در مصاحبه با بیبیسی آن را دارای انگیزههای سیاسی میداند و مدعی است که این عنوان صرفاً توسط رسانهها برای گروهی از جوانان موفق به کار میرود.
پروندههای پولشویی بینالمللی و بازداشت در لندن
به ادعای بیبیسی، دامنه فعالیتهای بتاکورت به کاراکاس محدود نماند؛ او بهسرعت ثروت خود را در خرید داراییهای گرانقیمت در خارج از کشور مانند آپارتمانی مجلل در برج اولمپیک نیویورک، سهام عمده برند عینک هاوکرز در اسپانیا و خریدهای بانکی در سوئیس و آفریقا سرمایهگذاری کرد.
بر اساس بررسیهای سازمان شفافیت ونزوئلا که در گزارش بیبیسی به آن اشاره شده، شبکه تجاری او امروزه حدود ۵۰ شرکت در ۱۶ کشور جهان را شامل میشود. همزمان، نهادهای قضایی در آمریکا، اسپانیا، سوئیس و آندورا پروندههای سنگینی درباره پولشویی و فساد مرتبط با شرکت ملی نفت ونزوئلا علیه او گشودند.
به گزارش بیبیسی، در سال ۲۰۱۳ اتو رایش سفیر سابق آمریکا در ونزوئلا شکواییهای علیه بتاکورت به اتهام پرداخت رشوه به مقامات دولتی ثبت کرد که البته پس از پنج سال رد شد.
با این حال بر اساس گزارش روزنامه نیویورک تایمز، در سال ۲۰۲۵ پلیس بریتانیا بتاکورت را در اقامتگاه ۱۴ خوابهاش در لندن بازداشت و ممنوعالخروج کرد و همزمان نیروهای امنیتی اسپانیا قلعه الالمین، ملک مجلل او در تولدو را در جریان پرونده پولشویی دادستانی سوئیس مورد بازرسی قرار دادند.
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، در ایالات متحده نیز بتاکورت در پرونده فلوریدا پیرامون اختلاس بیش از ۱ میلیارد دلار از شرکت ملی نفت ونزوئلا زیر نظر بود، اگرچه پرونده رسمی اتهامی علیه شخص او ثبت نشد.
مداخله دیپلماتیک واشنگتن برای لغو پیگرد قضایی
بزرگترین پرسش تحلیلگران روابط بینالملل این است که چرا دولت ترامپ از میان تمام گزینهها، دست روی فردی گذاشت که تحت تعقیب نهادهای قضایی چندین کشور قرار داشت.
بر اساس گزارش اختصاصی روزنامه نیویورک تایمز، مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا و مقامات وزارت دادگستری ایالات متحده مستقیماً در پرونده قضایی سوئیس مداخله کردند.
به نوشته نیویورک تایمز، واشنگتن از مقامات سوئیسی و بریتانیایی خواست که درخواست استرداد و محدودیتهای سفر بتاکورت را لغو کنند تا او بتواند آزادانه برای مذاکرات نفتی به ونزوئلا و ایالات متحده سفر کند.
بر اساس گزارش بیبیسی، مارکو روبیو در گفتوگو با سرجیو نولی روزنامهنگار ونزوئلایی، سه دلیل عمده برای این انتخاب برشمرد:
-
داشتن سابقه عملیاتی در تولید نفت و توانایی افزایش بهرهبرداری.
-
عدم وجود پرونده اتهامی یا پیگرد فعال در دادگاههای آمریکا.
-
حمایت قاطع بتاکورت از اپوزیسیون و تغییر جهت سیاسی او از چاویستها.
به گزارش بیبیسی، بتاکورت برخلاف دیگر چهرههای هوادار چاوز، ایدئولوژی مشخصی نداشت و صرفاً از فرصتهای تجاری استفاده میکرد. او در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ با خوان گوایدو، رهبر پیشین اپوزیسیون ونزوئلا، موریسیو کلور کارونه، فرستاده ویژه آمریکا در امور آمریکای لاتین و رودی جولیانی، وکیل سابق ترامپ ارتباطات پنهانی و قوی برقرار کرد.
همین روابط سبب شد وقتی نیکلاس مادورو، رئیسجمهور سابق ونزوئلا در سال ۲۰۱۹ او را از بازارهای نفتی اخراج کرد، بتاکورت کانالهای خود را با واشنگتن فعال نگه دارد.
به نوشته پایگاه آکسیوس در جریان عملیات ۳ ژانویه و بازداشت مادورو، بتاکورت نقش میانجی را میان دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت ونزوئلا و مارکو روبیو ایفا کرد.
ساختار معامله ۶۵ میلیارد بشکهای و ابعاد مشارکت پنتاگون
توافق جدید میان ایالات متحده و دولت موقت ونزوئلا، ابعاد بیسابقهای از واگذاری منابع ملی یک کشور را به تصویر میکشد. بر اساس گزارش شبکه الجزیره، شرکت بتاکورت که مقر آن در باربادوس قرار دارد، محور اصلی اجرای این پروژه خواهد بود.
| شاخصهای اصلی توافق | جزئیات و ارقام حقوقی و اقتصادی |
| میزان ذخایر تحت کنترل | بیش از ۶۵ میلیارد بشکه در ۱۷ میدان نفتی |
| مدتزمان امتیازات واگذارشده | امتیاز ۱۰۰ ساله برای بهرهبرداری و استخراج (۵۰ سال قطعی و ۵۰ سال قابل تمدید) |
| سهم دولت آمریکا (پنتاگون) | ۳۵ درصد سهم در شرکت نورت آمریکا بلو انرژی پارتنرز از طریق دفتر سرمایهگذاری استراتژیک پنتاگون |
| حق خرید تضمینی واشنگتن | تضمین حق خرید ۲۰ درصد از کل تولید به قیمت تمامشده توسط وزارت خارجه آمریکا |
| برآورد سرمایهگذاری جدید | نیاز به ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری برای بازسازی زیرساختها |
| ظرفیت تولید کنونی و هدفگذاری | تولید فعلی حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار بشکه در روز با هدفگذاری بیش از ۱ میلیون بشکه در روز |
به گزارش بیبیسی، پیت هگست وزیر جنگ آمریکا و مارکو روبیو این سند را امضا کردهاند و ترامپ ادعا کرده که این معامله ذخایر نفتی آمریکا را بیش از دو برابر میکند.
با این حال بر اساس تحلیلی که در نیویورک تایمز آمده است، کارشناسان تأکید دارند به دلیل سنگین بودن نفت ونزوئلا و ویرانی زیرساختها، اثرات این معامله بر بازار و قیمت بنزین در آمریکا سالها زمان خواهد برد.
این اقدام واکنشهای متفاوتی را میان فعالان سیاسی ونزوئلا و کارشناسان بینالمللی ایجاد کرده است.
بر اساس گزارش روزنامه نیویورک تایمز، رافائل رامیرز وزیر انرژی سابق ونزوئلا این معامله را وطنفروشی و گشودن درها به روی نئواستعمارگری آمریکا خواند و تأکید کرد که ایالات متحده با این اقدام غارتگرانه، ونزوئلا را به ویرانی کشانده است.
فرانسیسکو رودریگز اقتصاددان ونزوئلایی شرایط کنونی را با دوران پس از فروپاشی شوروی و ظهور الیگارشهای روسی مقایسه کرد که ثروت ملی را در غیاب حاکمیت قانون به دست گرفتند.
در مقابل سارا شوراکی مشاور حقوقی شرکت بتاکورت در دفاع از این توافق مدعی شد که این مسئله سیاسی نیست و احیای ظرفیتهای اقتصادی کشور بردی برای تمام مردم ونزوئلا محسوب میشود.
همچنین فرانکو سامپیری مدیر اتاق نفت ایالت زولیا ابراز امیدواری کرد که این پروژه بتواند صنعت فلجشده منطقه را احیا کند.
۴۲/۴۲




نظر شما