به گزارش خبرآنلاین، روزنامه فایننشیال تایمز در گزاری تحلیلی از اجلاس سران بریکس نوشت: منتقدان همواره بریکس را مجموعهای ناهمگون از بازارهای نوظهور میدانند که توافق چندانی با یکدیگر ندارند و دستاورد ملموسی نیز به دست نمیآورند. اما رهبران این بلوک ۱۰ عضوی در مواجهه با تعرفههای دونالد ترامپ، جنگ آمریکا در ایران و هجمههای او به همکاریهای بینالمللی، هیچ دشواری برای متحد شدن و ابراز مخالفت مشترک نداشتند.
شی جینپینگ رئیسجمهور چین، ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه و نارندرا مودی نخستوزیر هند بهعنوان میزبان نشست، از جمله رهبرانی بودند که روی بیانیهای ۴۵ صفحهای توافق کردند. این بیانیه ضمن انتقاد شدید از سیاستهای حمایتی و تحریمهای اقتصادی، خواهان برقراری صلح در منطقه خلیج فارس شده است.
اشوک مالیک، مدیر بخش هند در موسسه مشاوره «آسیا گروپ» در این باره میگوید: «آنچه در اجلاس دهلینو دیده میشود، ناامیدی و سرخوردگی فزاینده از ترامپیسم است. بریکس یک بلوک سیاسی یا سازمان تجاری یکدست نیست، اما این بیانیه نزدیکترین موضع سیاسی مشترکی است که تا کنون اتخاذ کرده و به نوعی، این خود ترامپیسم بود که چنین موضعی را طلب کرد.»
حاضران در اجلاس اشاره کردند که تصویر لبخند و دست دادن شی، مودی و پوتین در دهلینو، تضاد آشکاری با آشفتگی در غرب دارد؛ جایی که ترامپ منزوی شده و اروپا درگیر مشکلات داخلی مانند بدهیهای فزاینده و مناقشات مهاجرتی است.
تلاش برای بازطراحی نظم جهانی و کاهش نفوذ آمریکا
شی جینپینگ در این نشست از «دهه طلایی» پیشرو برای بریکس سخن گفت. پکن این گروه و سایر نهادهای منطقهای مانند سازمان همکاری شانگهای را بسترهایی جایگزین برای بازطراحی نظم جهانی، کاهش نفوذ آمریکا و تثبیت پیشتازی خود در فناوریهایی نظیر هوش مصنوعی میداند.
ژائو مینگهاو، استاد پژوهشهای بینالملل در دانشگاه فودان شانگهای، بریکس را بستری حیاتی برای هماهنگی میان چین و کشورهای جنوب جهانی توصیف کرد. همچنین آمیت رنجان از دانشگاه ملی سنگاپور اشاره کرد که این اجلاس فرصتی کلیدی برای رایزنی شی و سایر رهبران درباره بحرانها پیش از دیدار احتمالی رئیسجمهور چین با ترامپ فراهم آورده است.
مائورو ویرا، وزیر امور خارجه برزیل نیز به فایننشیال تایمز گفت: «گرد هم آمدن رهبران بریکس در شرایطی که جهان تا این حد بیثبات است و چندجانبهگرایی با چالشهای بزرگ مواجه شده، بسیار حائز اهمیت است.»
| وضعیت عضویت | کشورهای عضو و شریک بریکس |
| اعضای اصلی | برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، مصر، اتیوپی، ایران، امارات متحده عربی، اندونزی |
| کشورهای شریک | بلاروس، بولیوی، کوبا، قزاقستان، مالزی، نیجریه، تایلند، اوگاندا، ازبکستان، ویتنام |
(توضیح: عربستان سعودی در سال ۲۰۲۴ دعوت شد اما هنوز به طور رسمی ملحق نشده است.)
تحرکات دیپلماتیک؛ از پیشنهادهای پوتین تا حضور پزشکیان
ولادیمیر پوتین که نخستین حضور حضوری خود در نشست بریکس خارج از روسیه را از زمان آغاز جنگ اوکراین تجربه میکرد، از تغییر موازنه قدرت به سمت جنوب و شرق حمایت کرد. او کسانی را که «غیرقابل قبول بودن واقعیتهای جدید را میبینند و سعی در مهار رقبای در حال رشد دارند» مورد انتقاد قرار داد. روسیه در این نشست خود را به عنوان تامینکننده مطمئن انرژی و کود شیمیایی برای کشورهای در حال توسعه مطرح کرد.
از سوی دیگر، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران نیز در این نشست حضور یافت و در حاشیه اجلاس با شیخ خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی و دیگر رهبران دیدار و گفتوگو کرد.
با وجود اختلافنظرهای عمیق میان برخی اعضا، نیلوپاما رائو، قائممقام سابق وزارت امور خارجه هند، دستیابی به بیانیه اجماعی در روز نخست را یک «موفقیت دیپلماتیک برجسته» برای هند دانست؛ بیانیهای که با وجود تنشها، بر افزایش گفتوگو، دیپلماسی و «حداکثر خویشتنداری» برای حل مناقشات تاکید کرده است.
نارندرا مودی نیز در سخنرانی خود با اشاره به جایگاه کشورهای در حال توسعه تاکید کرد: «ما باید تلاش کنیم تا جنوب جهانی را از «مجری قوانین» به «شکلدهنده قوانین» تبدیل کنیم. جنوب جهانی همواره در صف اول بحرانهای جهانی بوده، اما هنگام تصمیمگیریها در صفوف پشتی قرار گرفته است.»
در نهایت، چیلامکوری راجا موهان، استاد مهمان در سنگاپور، مهمترین دستاورد نشست دهلینو را نشان دادن این واقعیت دانست که در یک جهان تکهتکهشده، همکاریهای عملی میان قدرتهای بزرگ بیش از گذشته مورد نیاز است؛ همکاریهایی که هدف آن اصلاح نظم بینالمللی است، نه تخریب آن.
۴۲/۴۲
نظر شما