غول هواپیماسازی ژاپن؛ شرکتی که از ساخت جنگنده به تولید نیسان رسید

آیچی کوکوکی که در جنگ جهانی دوم هزاران هواپیمای نظامی برای نیروی دریایی ژاپن تولید کرد، پس از شکست این کشور و ممنوعیت تولید تجهیزات نظامی، مسیر فعالیت خود را تغییر داد؛ شرکتی که روزگاری سازنده هواپیماهای «وال» و «جودی» بود، سرانجام به صنعت خودروسازی رفت و به مجموعه نیسان پیوست.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، آیچی کوکوکی زمانی یکی از مهم‌ترین سازندگان هواپیما در ژاپن بود و در جریان جنگ جهانی دوم هزاران فروند هواپیمای نظامی و موتور هواپیما برای نیروی دریایی امپراتوری ژاپن تولید کرد. این شرکت با ساخت هواپیماهایی مانند D۳A «وال» (Val)، D۴Y «جودی» (Judy) و B۷A «گریس» (Grace) شناخته می‌شد.

آیچی کوکوکی در جریان حملات هوایی متفقین و همچنین زمین‌لرزه‌های سال‌های ۱۹۴۴ و ۱۹۴۵ به‌شدت آسیب دید. با شکست ژاپن و پایان تولید هواپیماهای نظامی، این شرکت ناچار شد مسیر فعالیت خود را تغییر دهد و وارد صنعت خودروسازی شود.

آیچی کوکوکی سرانجام به مجموعه نیسان پیوست و به تولید موتور، جعبه‌دنده و خودروهایی ازجمله نیسان سانی (Sunny) و ونت (Vanette) پرداخت.

این شرکت که زمانی چهارمین تولیدکننده بزرگ هواپیما در ژاپن بود، درمجموع ۳۶۲۷ فروند هواپیما تولید کرد که تقریباً همه آن‌ها، یعنی ۳۶۱۱ فروند، بین سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۵ هواپیماهای رزمی بودند. آیچی در همین دوره همچنین ۱۷۸۳ موتور هواپیما تولید کرد که همگی برای نیروی دریایی امپراتوری ژاپن ساخته شدند.

این آمار نشان می‌دهد که آیچی تولیدکننده‌ای قدرتمند در صنعت هواپیماهای نظامی بوده است؛ شرکتی که شاید انتظار می‌رفت همچنان در همین حوزه فعالیت کند. با این حال، مسیر آن به صنعت خودروسازی ختم شد.

این شرکت در سال ۱۸۹۸ در ناگویا با نام Aichi Tokei Denki Seizo Kabushiki Kaisha تأسیس شد؛ نامی که به معنای «شرکت تولید ساعت و تجهیزات الکتریکی آیچی» است. فعالیت آیچی در صنعت هواپیما از سال ۱۹۲۰ و با کمک شرکت آلمانی هاینکل (Heinkel) آغاز شد و تأثیر این همکاری در برخی طراحی‌های آن دیده می‌شد.

مدتی بعد، آیچی با حمایت نیروی دریایی امپراتوری ژاپن، ساخت هواپیماهای آب‌نشین را آغاز کرد و در این زمینه از فناوری واردشده از شرکت بریتانیایی شورت برادرز (Short Brothers) بهره گرفت.

آیچی کوکوکی در سال‌های میان دو جنگ جهانی همچنین فناوری‌هایی از هاینکل دریافت کرد. در آن دوره، گروهی از جامعه ملل برای بررسی اجرای ممنوعیت تحقیق و تولید هواپیماهای نظامی از سازندگان هواپیما در آلمان بازدید می‌کردند. یکی از افسران نظامی ژاپنی حاضر در این گروه، به‌ طور مخفیانه هاینکل را از زمان بازدیدها مطلع می‌کرد. درنتیجه، هاینکل می‌توانست طراحی هواپیماهای سفارش‌داده‌شده از سوی آیچی را بدون جلب توجه ادامه دهد.

در سال ۱۹۴۳، بخش هواپیماسازی آیچی از شرکت اصلی جدا شد و با نام Aichi Aircraft Co., Ltd. به فعالیت مستقل ادامه داد.

در سال‌های جنگ، آیچی کوکوکی در کارخانه‌های فوناکاتا و ای‌یوکو هواپیما تولید می‌کرد و کارخانه آتسوتا مسئول ساخت موتور بود. همه این تأسیسات در ناگویا یا اطراف آن قرار داشتند. از مهم‌ترین هواپیماهای تولیدشده توسط آیچی می‌توان به D۳A «وال» (Val)، E۱۶A «پاول» (Paul)، D۴Y «جودی» (Judy) و B۷A «گریس» (Grace) اشاره کرد.

این شرکت همچنین موتور Daimler-Benz DB ۶۰۱ را تولید می‌کرد که در ژاپن با نام Ha-۴۰ یا آتسوتا شناخته می‌شد؛ نامی که از کارخانه سازنده گرفته شده بود.

در اواخر سال ۱۹۴۴، آیچی کوکوکی برای در امان ماندن از حملات هوایی، تولید بدنه هواپیما را به اوگاکی و یک کارخانه زیرزمینی در ستو، در شرق ناگویا، منتقل کرد. تأسیسات تولید موتور نیز به پایگاه هوایی دریایی تسو منتقل شد و کارخانه زیرزمینی دیگری در جنوب‌غرب آن احداث شد.

با این حال، حملات هوایی آمریکا و یک زمین‌لرزه بزرگ در اواخر ۱۹۴۴ و سال ۱۹۴۵ به کارخانه‌های آیچی کوکوکی آسیب جدی وارد کردند. پس از پایان جنگ نیز نیروهای متفقین، ژاپن را از تولید تجهیزات نظامی و هوانوردی منع کردند.

درنتیجه، شرکت به Aichi Machine Industry Co., Ltd. تغییر نام داد و تولید خودروهای کوچک «کی» را آغاز کرد؛ فعالیتی که تا سال ۱۹۶۶ ادامه داشت و پس از آن شرکت به نیسان پیوست. آیچی بعدها در توسعه خودروهایی مانند Nissan Sunny و Nissan Vanette نیز مشارکت کرد.

البته فعالیت هواپیماسازی آیچی به سال‌های جنگ محدود نمی‌شد. این شرکت از سال ۱۹۲۸ با ساخت هواپیمای مسافربری AB-۱، طراحی انواع هواپیماهای شناسایی آب‌نشین، قایق‌های پرنده، جنگنده‌ها و بمب‌افکن‌ها را نیز در کارنامه خود داشت.

برخی از مدل‌های این شرکت از AB-۲ تا AB-۱۴ و همچنین هواپیماهای مختلف سری AM بودند. از مدل‌های مهم سری AM می‌توان به بمب‌افکن شیرجه‌ای AM-۱۷، هواپیمای شناسایی آب‌نشین AM-۱۹، قایق پرنده آموزشی AM-۲۱، هواپیمای شناسایی آب‌نشین AM-۲۲، بمب‌افکن اژدرانداز AM-۲۳، هواپیمای آب‌نشین بمب‌افکن شیرجه‌ای AM-۲۴ و جنگنده شبانه AM-۲۵ اشاره کرد.

آیچی کوکوکی همچنین برخی هواپیماها را تحت لیسانس تولید می‌کرد؛ ازجمله جنگنده ناونشین آیچی تایپ H و هواپیماهای شناسایی آب‌نشین Type ۲ تک‌سرنشین و دوسرنشین. این شرکت در کنار مدل‌های تولیدشده، طرح‌های آزمایشی یا پروژه‌هایی را نیز در دست داشت که برخی از آن‌ها هرگز ساخته نشدند؛ از جمله AM-۷، AM-۱۰، AM-۱۵، AM-۱۶، AM-۲۰ و AM-۲۶.

آیچی همچنین موتورهای هواپیما را توسعه می‌داد؛ ازجمله موتور شعاعی آزمایشی AC-۱، موتور Atsuta با آرایش V۱۲ معکوس، نسخه تحت لیسانس Daimler-Benz DB ۶۰۱A و موتور Ha-۷۰ که از ترکیب دو موتور آتسوتا ساخته شده بود.

پس از توقف تولید هواپیما، آیچی کوکوکی وارد صنعت خودروسازی شد و به تولید موتور، جعبه‌دنده و خودروهای کامل پرداخت. در بخش موتورهای نیسان، این شرکت موتورهایی مانند A، HR۱۵DE، HR۱۶DE، CR۱۲DE، CR۱۴DE، QG۱۳DE، QG۱۵DE، QG۱۶DE و QG۱۸DE را تولید کرد.

جعبه‌دنده‌هایی مانند FS۶R۳۱، F۳۰A، F۵۰A، F۷۰A، MFA۶۰، MFA۸۰، W۶۰A، FS۵R۳۰A، MRA۷۰ و GR۶ نیز در این شرکت تولید شدند.

از خودروهای تولیدشده توسط آیچی می‌توان به Nissan Cherry، Sunny، Vanette و Serena اشاره کرد. این شرکت همچنین خودروهای کوچک Cony Guppy دو نفره، وانت و مینی‌ون Cony ۳۶۰ Wide، مدل Cony Giant ۳۶۰ و خودروی سواری کوچک Cony ۳۶۰ را تولید کرد.