به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، اسلام در طول تاریخ، بارها از دو گروه آسیب دیده است؛ گروهی که با تندروی و بیبصیرتی تلاش کردند از امام معصوم پیشی بگیرند و گروهی که با تأخیر و تعلل، زمانی وارد میدان شدند که فرصت اثرگذاری از دست رفته بود. در این میان، حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) الگویی روشن از ولایتمداری را پیش روی جامعه قرار دادند؛ الگویی که نشان میدهد خواص و نخبگان نهتنها باید در تشخیص حق و باطل تابع امام خود باشند، بلکه در فتنهها و بزنگاههای مختلف نیز باید بهموقع در میدان حاضر شوند و از امام و جبهه حق حمایت کنند.
بنابر روایت آنا، همواره در تاریخ اسلام، خواص و نخبگان جامعه نقش مهمی در شکلگیری رویدادهای اجتماعی، فرهنگی و اعتقادی داشتهاند. حادثه عاشورا و سکوت برخی از خواص در برابر آن، تنها یکی از نمونههای روشن تأثیرگذاری این قشر بر مسیر تحولات تاریخی است.
نقش خواص جامعه در وقایع تاریخی
در طول تاریخ، چهرههای بسیاری نام خود را بهعنوان ولایتمداران حقیقی و راستین ثبت کردهاند؛ افرادی که در آزمون ولایتپذیری سربلند بیرون آمدند و حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) یکی از برجستهترین نمونههای این جریان به شمار میروند.
همانگونه که سکوت و بیتفاوتی خواص و نخبگان میتواند پیامدهایی مخرب و ویرانگر داشته باشد، رفتار درست و بهموقع آنان نیز میتواند به الگویی برای نسلهای آینده تبدیل شود تا در بزنگاههای حساس، مسیر تحولات جامعه به سود جبهه باطل تغییر نکند.
«سیدالکریم»؛ الگویی برای خواص و نخبگان
حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) الگویی ممتاز برای خواص جامعه هستند؛ شخصیتی که نهتنها در شناخت حق تردیدی به خود راه ندادند، بلکه با تمام وجود در مسیر خاندان عصمت و طهارت(ع) قرار گرفتند.
ایشان با وجود برخورداری از جایگاه علمی و اجتماعی برجسته و همچنین منزلت والای خانوادگی، همواره در برابر امام هادی(ع) فروتن بودند و باورها و عقاید خود را نزد آن حضرت عرضه میکردند تا از انحراف فکری مصون بمانند. این رفتار نشان میدهد که علم، سابقه، جایگاه اجتماعی و حتی منزلت خانوادگی، هیچکدام نمیتواند انسان را از نیاز به هدایت امام بینیاز کند.
از همین رو، حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) را میتوان نمونهای روشن از یک ولایتمدار راستین دانست؛ شخصیتی که دانش و جایگاه خود را در مسیر ولایت تعریف کرد.
آموزش ولایتپذیری و ولایتمداری حقیقی
سیره حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) به ما میآموزد که ولایتمداری حقیقی، در گرو تکیه نکردن صرف بر دانش، سوابق، موقعیت اجتماعی و جایگاه خانوادگی است. تفاوت میان خواص بیبصیرت و خواص ولایتمدار را میتوان در همین نقطه جستوجو کرد.
خواص برخوردار از بصیرت، هویت دینی و اجتماعی خود را مستقل از هدایت امام تعریف نمیکنند؛ بلکه همواره درصدد هستند مسیر فکری و عملی خود را با تأیید و هدایت امام معصوم هماهنگ کنند.
زیارتگاهی با جایگاهی ویژه در ایران
امام هادی(ع) درباره حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) فرمودند: «أنتَ وَلیُّنا حَقّاً»؛ تعبیری که جایگاه والای ایشان در ولایتمداری را نشان میدهد.
این ولایتمداری تا آنجا در وجود حضرت عبدالعظیم(ع) نمود پیدا کرد که زیارت قبر شریف ایشان، بنا بر روایت منقول از امام هادی(ع)، همسنگ زیارت حرم سیدالشهدا(ع) دانسته شده است؛ جایگاهی که بیانگر منزلت معنوی و عمق پیوند ایشان با ولایت است.
تکلیفشناسی و تکلیفگرایی در سایه ولایتمداری
بازخوانی رفتار حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) و در کنار آن، بررسی سرنوشت خواص خائن و بیبصیرت در تاریخ، یک پیام مهم را پیش روی ما قرار میدهد: بصیرت و ولایتمداری زمانی معنا پیدا میکند که با تکلیفشناسی و تکلیفگرایی بهموقع همراه باشد.
تاریخ اسلام نشان داده است که هم تندرویِ ناشی از بیبصیرتی و تلاش برای پیشی گرفتن از امام معصوم و هم عقبماندگی و حضور دیرهنگام در میدان، میتواند به جبهه حق آسیب وارد کند.
حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) اما الگویی متفاوت ارائه کردند؛ الگویی که در آن شناخت حق، تبعیت از امام، فروتنی در برابر هدایت او و حضور بهموقع در میدان، در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
درس سیدالکریم برای خواص جامعه این است که ولایتمداری تنها یک باور قلبی یا ادعای زبانی نیست؛ بلکه در لحظههای حساس، خود را در تشخیص درست، تکلیفشناسی و اقدام بهموقع نشان میدهد؛ تا آنجا که مرز میان حق و باطل مخدوش نشود و جای جلاد و شهید عوض نشود.
نظر شما