آیا بعد از تعویض لاستیک، باید میزان فرمان را انجام دهیم؟

امیرمسعود عابدین: سردرگمی از آنجایی ناشی می‌شود که تعویض لاستیک و میزان فرمان گرچه ارتباط نزدیکی با هم دارند، اما دو سرویس کاملا متفاوت هستند. جا زدن لاستیک‌های نو به خودی خود، زوایای فرمان و تعلیق خودرو را تغییر نمی‌دهد. با این حال، نصب لاستیک‌های جدید می‌تواند فرصت خوبی برای برطرف کردن مشکلات میزان فرمان باشد؛ مشکلاتی که در صورت بی‌توجهی می‌توانند عمر آن لاستیک‌های نو و گران‌قیمت را کاهش دهند.

میزان فرمان دقیقا چیست؟

براساس گزارش Motor۱، میزان فرمان در واقع تنظیم مجدد هندسه سیستم تعلیق خودرو است تا چرخ‌ها دقیقا در جهتی که باید باشند، قرار بگیرند. این کار با بالانس لاستیک متفاوت است؛ چرا که بالانس تنها نابرابری‌های وزنی مجموعه رینگ و لاستیک را اصلاح می‌کند.

در طول فرآیند میزان فرمان، تکنسین زوایای چرخ‌ها را اندازه‌گیری کرده و آن‌ها را با مشخصات استاندارد کارخانه مقایسه می‌کند. بسته به نوع خودرو، این تنظیمات شامل زوایای تئو (Toe)، کمبر (Camber) و کستر (Caster) می‌شود. این زوایا بر نحوه تماس لاستیک با جاده، حرکت مستقیم خودرو و یکنواختی ساییدگی آج لاستیک‌ها تاثیر می‌گذارند.

میزان فرمان صحیح، به حرکت مستقیم خودرو و جلوگیری از ساییدگی بی‌دلیل لاستیک کمک می‌کند. اگر زوایای چرخ‌ها به‌طور قابل‌توجهی از حد استاندارد خارج باشند، متوجه کشیده شدن خودرو به یک سمت، کج ماندن فرمان هنگام حرکت مستقیم یا ساییدگی غیرعادی در لبه‌های داخلی یا خارجی لاستیک خواهید شد.

لاستیک نو به معنای نیاز فوری به میزان فرمان نیست

میزان فرمان، زوایای چرخ‌ها را طوری تنظیم می‌کند که نسبت به جاده و بدنه خودرو در موقعیت درست قرار گیرند. با مرور زمان، این زوایا ممکن است بر اثر افتادن در چاله‌ها، برخورد با جدول‌ها یا فرسودگی قطعات جلوبندی و تعلیق تغییر کنند.

به همین دلیل، آپاراتی‌ها هنگام خرید لاستیک جدید پیشنهاد بررسی میزان فرمان را می‌دهند. ساییدگی ناهمگون روی لاستیک‌های قدیمی می‌تواند نشانه‌ای واضح از وجود مشکل باشد. برخی از علائم عبارتند از:

• کشیده شدن محسوس خودرو به یک سمت

• کج ماندن غربیلک فرمان هنگام حرکت در مسیر مستقیم

• ساییدگی ناهمگون و نامتقارن آج لاستیک‌ها

• احساس بی‌ثباتی یا انحراف خودرو در جاده

• برخورد اخیر با یک چاله بزرگ یا جدول

اگر هیچ‌یک از این علائم وجود نداشته باشند، بررسی میزان فرمان شاید بد نباشد، اما صرف پیشنهاد فروشنده، لزوما اثبات‌کننده نیاز خودرو به این سرویس نیست.

میزان فرمان می‌تواند از لاستیک‌های نو محافظت کند

حال اگر شواهد از وجود مشکل پشتیبانی کنند، دلیل خوبی برای جدی گرفتن این پیشنهاد وجود دارد. اگر چرخ‌ها در جهت درست قرار نداشته باشند، لاستیک‌ها به جای غلتیدن یکنواخت، روی آسفالت ساییده می‌شوند که این امر به فرسایش سریع یا ناهمگون آج سرعت می‌بخشد.

بنابراین، صرف هزینه برای میزان فرمان پس از خرید لاستیک نو می‌تواند بسیار ارزان‌تر از نابود شدن زودهنگام یک جفت لاستیک دیگر باشد. به‌ ویژه اگر لاستیک‌های قدیمی شما ساییدگی شدیدی در یک لبه نشان داده‌اند، بررسی این موضوع کاملا ارزشش را دارد.

اما میزان فرمان درمان همه دردها نیست. اگر خودرو دارای قطعات فرسوده در سیستم تعلیق، بخش‌های خم‌ شده در سیستم فرمان یا سایر مشکلات مکانیکی باشد، تنظیم ساده زوایا مشکل زیربنایی را حل نخواهد کرد. یک بازرسی درست باید پیش از انجام میزان فرمان، این قطعات معیوب را شناسایی کند.

کلام آخر

دفعه بعدی که آپاراتی پیشنهاد میزان فرمان داد، نیازی نیست به‌ طور خودکار فرض کنید که قصد فروش اجباری دارند؛ از طرفی دلیلی هم ندارد که صرفا به خاطر خرید لاستیک نو، کورکورانه با آن موافقت کنید.

بپرسید چه چیزی باعث این پیشنهاد شده؛ به لاستیک‌های قدیمی برای یافتن ساییدگی نگاه کنید، به نحوه حرکت خودرو دقت کنید و در صورت امکان، برگه اندازه‌گیری زوایا را بخواهید. اگر اعداد یا علائم نشان‌دهنده مشکل بودند، انجام میزان فرمان به محافظت از لاستیک‌های نو و بهبود کیفیت رانندگی کمک خواهد کرد.

اگر هیچ شواهدی از مشکل میزان فرمان وجود ندارد، همیشه می‌توانید آن را رد کرده و وضعیت خودرو را زیر نظر بگیرید. مهم این است که بدانید چرا برای یک سرویس هزینه می‌کنید، نه اینکه صرفا چون پیشنهاد شده آن را بپذیرید.

۳۲۲