گروه اندیشه: گزارش حاضر با دست‌مایه قرار دادن آمارهای رسمی، ابعاد شگفت‌انگیز صنعت نشر چین را بررسی می‌کند. چین در سال ۲۰۲۳ با انتشار ۲۱۷ هزار عنوان جدید و ۳۲۳ هزار تجدیدچاپ، سالانه فراتر از نیم‌میلیون عنوان کتاب روانه بازار می‌کند؛ اما نقطه تمایز اصلی، تیراژ غول‌آسای ۱۲.۵ میلیارد نسخه‌ای آن است که متکی بر تقاضای انبوه کتاب‌های آموزشی و ساختار ناشران رسمی است. این گزارش با رد مقایسه سطحی میان آمار نشر چین و خودناشری چندمیلیونی آمریکا، تفاوت‌های بنیادی دو کشور در شیوه‌های ثبت آمار، نظارت دولتی و محبوب‌ترین حوزه‌های موضوعی نظیر آموزش، ادبیات و فرهنگ سنتی را تحلیل می‌کند. این گزارش را که از سوی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران تهیه شده در زیر از نظرتان می گذرد:
****
چین سالانه چند عنوان کتاب منتشر می‌کند؟ تصویری از یکی از بزرگ‌ترین صنایع نشر جهانچین یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کتاب در جهان است؛ اما برای مقایسه آمار آن با آمریکا باید به یک تفاوت مهم توجه داشت. آمار رسمی چین میان «عنوان جدید» و «تجدید چاپ» تمایز می‌گذارد.
بنابراین عددی که برای چین به‌عنوان تولید سالانه کتاب اعلام می‌شود، لزوماً معادل آماری نیست که در آمریکا بر پایه ISBN و با احتساب میلیون‌ها عنوان خودناشر گزارش می‌شود.بر اساس آخرین آمار تفصیلی رسمی قابل اتکا که برای این گزارش در دسترس است، در سال ۲۰۲۳ چین ۲۱۷ هزار عنوان کتاب جدید منتشر کرد. در همان سال ۳۲۳ هزار عنوان نیز تجدید چاپ شد. در نتیجه، مجموع عناوین جدید و تجدیدچاپ‌شده به حدود ۵۴۰ هزار عنوان رسید.
تعداد عناوین جدید نسبت به سال قبل ۵.۷ درصد و تجدیدچاپ‌ها ۸.۸ درصد افزایش داشت. PACاین ارقام نشان می‌دهد که اگر مقصود از «کتاب منتشرشده در یک سال» اثر یا ویرایش جدید باشد، عدد مناسب برای چین حدود ۲۲۰ هزار عنوان در سال است؛ اما اگر تجدید چاپ کتاب‌های موجود را هم حساب کنیم، حجم فعالیت سالانه صنعت نشر چین از نیم میلیون عنوان فراتر می‌رود.۱۲.۵ میلیارد نسخه کتاب در یک سالویژگی چشمگیر بازار چین فقط تعداد عناوین نیست، بلکه شمارگان بسیار بالای کتاب‌ها نیز هست.
در سال ۲۰۲۳ مجموع تیراژ کتاب در این کشور به حدود ۱۲.۵ میلیارد نسخه رسید؛ یعنی به طور متوسط حدود ۲۳ هزار نسخه برای هر عنوان منتشرشده یا تجدیدچاپ‌شده. درآمد بخش نشر کتاب نیز در همین سال به ۱۱۹.۲ میلیارد یوان و سود آن به حدود ۲۲.۳ میلیارد یوان رسید. Xinhuanetاین موضوع تفاوت جالبی با وضعیت آمریکا ایجاد می‌کند. در آمریکا میلیون‌ها عنوان، به‌خصوص در حوزه خودناشری، می‌توانند با شمارگان بسیار اندک یا حتی به صورت چاپ بر اساس تقاضا منتشر شوند.
در چین، در مقابل، تعداد عنوان بسیار کمتر است ولی بخش‌هایی مانند کتاب‌های درسی و آموزشی در شمارگان بسیار بزرگ منتشر می‌شوند.چینی‌ها درباره چه موضوعاتی کتاب منتشر می‌کنند؟نظام آماری چین کتاب‌ها را در مجموعه‌ای از گروه‌های موضوعی طبقه‌بندی می‌کند. این طبقه‌بندی شامل حوزه‌هایی مانند فلسفه، علوم اجتماعی، سیاست و حقوق، اقتصاد، فرهنگ و آموزش، زبان و ادبیات، هنر، تاریخ و جغرافیا، علوم طبیعی، پزشکی، کشاورزی، صنعت و فناوری و کتاب‌های عمومی است.
آمار رسمی چین این دسته‌ها را جداگانه از نظر تعداد عنوان و شمارگان ثبت می‌کند. آمار چینیکی از ویژگی‌های مهم بازار کتاب چین، وزن بسیار بالای حوزه فرهنگ، علم، آموزش و ورزش است. برای درک مقیاس این بخش می‌توان به آمارهای رسمی سال‌های گذشته توجه کرد که این گروه را با فاصله در میان بزرگ‌ترین طبقات موضوعی قرار می‌دهد. پس از آن حوزه‌هایی مانند اقتصاد، ادبیات، علوم و فناوری، سیاست و حقوق، تاریخ، فلسفه و علوم اجتماعی بخش‌های مهم تولید کتاب را تشکیل می‌دهند.
آمار چیناما در تفسیر این ارقام باید به نکته‌ای توجه کرد: کتاب‌های آموزشی در چین سهم بسیار مهمی از صنعت نشر دارند. آمار رسمی حتی کتاب‌های درسی مدارس، دانشگاه‌ها، مؤسسات فنی و حرفه‌ای و آموزش بزرگسالان را به طور جداگانه تعریف و محاسبه می‌کند. تعریف رسمی «کتاب درسی» نیز بسیار گسترده است و از کتاب‌های مدارس ابتدایی و متوسطه تا برخی کتاب‌های دانشگاهی، آموزش حرفه‌ای و منابع آموزشی بزرگسالان را شامل می‌شود. Nppaادبیات، کودک، اقتصاد و علمدر کنار آموزش، بازار عمومی کتاب چین بسیار متنوع است.
ناشران بزرگ این کشور در حوزه‌هایی مانند ادبیات، زبان، آثار دانشگاهی، سیاست، آثار کلاسیک چین، حقوق، اقتصاد و مدیریت، موسیقی، هنر، علم و فناوری، سبک زندگی، کودک و نوجوان، زندگی‌نامه، کمیک و کتاب‌های آموزشی فعالیت می‌کنند. paper.cnstock.comدر بازار تجاری نیز کتاب‌های اقتصاد و مدیریت، روان‌شناسی و خودیاری، زندگی‌نامه، کودک، علوم طبیعی و ادبیات از بخش‌های مهم به شمار می‌روند. برای نمونه، گروه انتشارات CITIC گزارش کرده که در سال ۲۰۲۳ در حوزه اقتصاد و مدیریت، روان‌شناسی/خودیاری و زندگی‌نامه موقعیت بسیار قدرتمندی در بازار داشته و کتاب‌های کودک و علوم طبیعی نیز از حوزه‌های مهم فعالیت آن بوده‌اند. paper.cnstock.comدر سال‌های اخیر یک تغییر دیگر نیز مشاهده می‌شود: کتاب‌های فرهنگ سنتی چین و آثار علمی ـ ترویجی رو به رشد هستند. گزارش توسعه صنعت نشر چین برای ۲۰۲۳–۲۰۲۴ می‌گوید توجه به فرهنگ
سنتی موجب افزایش انتشار آثار مرتبط با متون کلاسیک و فرهنگ تاریخی شده و گسترش آموزش علمی نیز تقاضا برای کتاب‌های ترویج علم را بالا برده است. کتاب‌های دانشگاهیِ سبک‌تر و آثار عمومی در حوزه علوم اجتماعی و فناوری نیز بیشتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. Nppaنشر کتاب در چین با آمریکا چه تفاوتی دارد؟
مقایسه ساده ارقام ممکن است گمراه‌کننده باشد. بر اساس آماری که در گزارش قبلی دیدیم، آمریکا در سال ۲۰۲۵ بیش از چهار میلیون عنوان دارای ISBN ثبت کرده بود؛ در حالی که چین در سال ۲۰۲۳ حدود ۲۱۷ هزار عنوان جدید منتشر کرده است. این ارقام در نگاه نخست ممکن است نشان دهد آمریکا تقریباً بیست برابر چین کتاب جدید تولید می‌کند.اما چنین نتیجه‌ای درست نیست، زیرا روش شمارش متفاوت است.
بخش اعظم عدد چندمیلیونی آمریکا ناشی از خودناشری است، در حالی که ساختار نشر چین بسیار بیشتر متکی بر مؤسسات انتشاراتی رسمی و نظام نظارت و صدور مجوز نشر است. بنابراین برای مقایسه نزدیک‌تر، بهتر است حدود ۶۴۲ هزار عنوان نشر سنتی آمریکا در ۲۰۲۵ را با ساختار رسمی نشر چین مقایسه کنیم، نه کل ۴.۱۷ میلیون عنوان آمریکایی.حتی این مقایسه نیز کاملاً هم‌ارز نیست، زیرا سال آماری و تعریف «عنوان» در دو کشور متفاوت است.
یک تفاوت مهم دیگر: نقش دولت ساختار صنعت نشر چین با آمریکا تفاوت بنیادی دارد. فعالیت نشر در چین در چهارچوب نظام مجوزدهی و نظارت اداره ملی مطبوعات و انتشارات چین انجام می‌شود. به همین دلیل، مدل آمریکایی خودناشری ـ که نویسنده بتواند مستقلاً کتابی را منتشر و مستقیماً وارد بازار کند به همان شکل و مقیاس در آمار رسمی چین وجود ندارد.
در عین حال، بازار کتاب چین کاملاً به کتاب‌های سیاسی یا دولتی محدود نیست. شرکت‌ها و گروه‌های بزرگ نشر در بازار عمومی برای فروش کتاب‌های ادبی، کودک، علمی، اقتصادی، روان‌شناسی، هنری و آثار عامه‌پسند رقابت می‌کنند. گزارش‌های صنعت نشر چین همچنین از افزایش اهمیت فروش اینترنتی، شبکه‌های اجتماعی و تجارت محتوایی سخن می‌گویند.
۲۱۶۲۱۶
نظر شما