گروه اندیشه: دکتر علی هاشمی استاد دانشگاه، استدلال می‌کند که زندگی و حکمرانی نرمال به معنای نبود مشکل نیست، بلکه نیازمند تامین معیشت شرافتمندانه، کرامت انسانی، آزادی، پاسخ‌گویی حاکمان و احیای امید اجتماعی است. نویسنده هشدار می‌دهد که فقدان این اصول، جوامع را دچار فرسایش معیشتی، روانی و سرمایه اجتماعی می‌کند. او راهکار برون‌رفت از این بحران را در گرو بازگشت حکمرانی به خواسته‌های واقعی مردم و بازسازی اعتماد عمومی می‌داند. این یادداشت کوتاه را در اداماه می خوانید:
****
جامعه نرمال، جامعه‌ای نیست که در آن هیچ مشکلی وجود ندارد؛ جامعه‌ای است که انسان بتواند بدون ترس، تحقیر و اضطراب دائمی زندگی کند و برای بهبود آینده‌اش امیدی واقعی داشته باشد.
چهار شاخص بنیادی زندگی و حکمرانی نرمال
۱. زندگی شرافتمندانه؛ نه جنگ دائمی برای بقاتأمین نان، مسکن، درمان، آموزش و امنیت شغلی، حق برخورداری از یک زندگی انسانی است؛ نه امتیازی که شهروند برای به‌دست‌آوردنش محتاج رابطه و رانت باشد.
۲. آزادی، امنیت و کرامت انسانیشهروند نرمال، بدون ترس از بیان نظر، انتخاب سبک زندگی، مطالبه حقوق و نقد قدرت زندگی می‌کند. امنیت واقعی با حفظ حقوق مردم پایدار می‌شود، نه با محدودکردن دائمی آزادی‌های آنان.
۳. حکمرانی پاسخ‌گو و قانون‌مدارقدرت باید در برابر قانون، افکار عمومی و نهادهای نظارتی پاسخ‌گو باشد. شایسته‌سالاری، شفافیت، گردش اطلاعات و مبارزه بی‌تبعیض با فساد، شاخص‌های حکمرانی نرمال‌اند.
۴. امید اجتماعی و اعتماد عمومیجامعه نرمال، جامعه‌ای است که در آن تلاش و تخصص ارزش داشته باشد، آینده قابل پیش‌بینی باشد و شهروند احساس کند صدایش شنیده می‌شود و در سرنوشت کشور سهم دارد.
آسیب‌های چهارگانه فقدان نرمال‌بودن
۱-فرسایش معیشت: گسترش فقر، ناامنی اقتصادی و نابرابری فرصت‌ها.
۲-فرسایش روانی: اضطراب مزمن، خشم انباشته و احساس بی‌آیندگی.
۳-فرسایش سرمایه اجتماعی: بی‌اعتمادی، انزوا، مهاجرت نخبگان و گسست میان جامعه و حکومت.
۴-فرسایش مشروعیت و کارآمدی: گسترش فساد، تصمیم‌های غیرشفاف و جایگزینی رضایت عمومی با اجبار.
دو راهکار بنیادین
۱. بازگشت حکمرانی به اولویت‌های واقعی مردم: مهار تورم، مبارزه ساختاری با فساد، تضمین حقوق شهروندی، شایسته‌سالاری و پاسخ‌گویی مسئولان؛ با شاخص‌های روشن، زمان‌بندی مشخص و گزارش عمومی نتایج.
۲. بازسازی اعتماد از مسیر مشارکت واقعی: گفت‌وگوی ملی، تقویت نهادهای مدنی و رسانه‌های مستقل، پذیرش نقد و اصلاح سیاست‌های ناکارآمد؛ زیرا اعتماد با شعار بازنمی‌گردد، بلکه با رفتار قابل سنجش ساخته می‌شود.
سخن پایانی؛
حکمرانی موفق، حکمرانی‌ای نیست که مردم را به تحمل شرایط غیرنرمال عادت دهد؛ حکمرانی‌ای است که شرایط غیرنرمال را اصلاح کند. معیار نهایی قدرت، فقط توانایی اداره کشور نیست؛ توانایی فراهم‌کردن زندگی شرافتمندانه، آزاد، امن و امیدوارانه برای مردم است.
۲۱۶۲۱۶
نظر شما