حکمرانی
-
شماره جدید فصلنامه «مطالعات راهبردی فرهنگ» ویژه پاییز ۱۴۰۵ منتشر شد
اخبار اندیشهروابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد بیستوسومین شماره فصلنامه «مطالعات راهبردی فرهنگ» ویژه پاییز ۱۴۰۵ منتشر شد.
-
معماری نظم نوین دیجیتال؛ شرکتهای فرامرزی و هوش مصنوعی مرزهای قدرت را تغییر دادند
ضرورت چرخش پارادیمی در سیاست بین الملل ایران/ گذار ایران از پارادایم دفاعی به حکمرانی دیجیتال/ بازتعریف دیپلماسی سایبری بهمثابه ابزار تولید قدرت
اخبار اندیشهمسأله، حضور در عرصهای است که در آن قواعد نظم دیجیتال جهانی در حال شکلگیری است. از این منظر، دیپلماسی سایبری زمانی میتواند به ابزار واقعی قدرت و اثرگذاری تبدیل شود که از منطق صرفاً دفاعی عبور کند و خود را در مقام یکی از عرصههای شکلدهنده به «حکمرانی دیجیتال» و نظم جهانی آینده بازتعریف کند.
-
طالقانی به مثابه فلسفه سیاسی؛ تکثرگرایی دینی و توزیع قدرت
اخبار اندیشهاندیشه طالقانی یادآور یک نکته اساسی است: مسئله جامعه فقط این نیست که چه کسانی قدرت را در اختیار دارند؛ بلکه این است که جامعه در برابر قدرت چه جایگاهی دارد و چگونه میتواند در ساختن سرنوشت خود نقش داشته باشد. شورا، مشارکت، مسئولیتپذیری و پیوند دین با مسائل واقعی مردم، اجزای مختلف همین نگاهاند. شاید بازخوانی طالقانی در امروز، بیش از هر چیز، ما را دوباره به این پرسش بازگرداند که میان آرمان و واقعیت اجتماعی، میان قدرت و مشارکت و میان انقلاب و جامعه، چه نسبتی باید برقرار شود.
-
تصمیم درست، فرایند یا فرآورده
ابراهیمی ترکمان، ابوذرتصمیم درست، انتخاب سنجیدهترین راه از میان گزینههای ممکن، بر پایه عقل، اطلاعات، تجربه و توجه به پیامدهاست. در ادارۀ جامعه ، تصمیم درست تنها یک انتخاب مدیریتی نیست؛ بلکه میتواند بر زندگی میلیونها انسان، سرمایههای ملی و آینده یک کشور اثر بگذارد.
-
نشر اگر با کتاب «دموکراسی لیبرال را چه پیش آمد؟» به آسیبشناسی سقوط دموکراسی از درون پرداخت
عجم اوغلو: صعود اقتدارگرایی ناشی از نادیدهگرفتن وعده لیبرالیسم به طبقه کارگر است/ وقتی نخبگان صدای مردم را نشنیدند/ طرحی برای نجات لیبرالیسم
اخبار اندیشهعجم اوغلو مسئله را فقط اقتصادی نمی بیند. از نظر او، شایسته سالاری وقتی مدرک و موفقیت حرفه ای را نشانه ی برتری اخلاقی تلقی کند، به تحقیر کسانی می انجامد که از این مسیر عبور نکرده اند.بحث «مهندسی اجتماعی» نیز از همین جا آغاز می شود. لیبرال ها ممکن است با نیت دفاع از ارزش های درست، به این باور برسند که می توانند جامعه را از بالا اصلاح کنند. در چنین وضعی، آموزش یک طرفه جای گفت و گو و تحمیل جای اقناع را می گیرد. عجم اوغلو معتقد است لیبرالیسم باید از ارزش های خود دفاع کند، اما این کار را «بی تلقین، بی تحمیل، و بی تحقیر» انجام دهد.
-
کتاب «در باب انقلابها؛ سیاست سرکشی در دنیای امروز» منتشر شد
انقلابها چگونه آغاز میشوند و به کجا میرسند؟
اخبار اندیشه«در باب انقلابها» نویسندگان برای توضیح آن به تجربههای مختلفی در جهان از انقلاب مصر تا تحولات ایرلند شمالی و پاپوآی غربی رجوع میکنند و پرسشهایی را درباره امکان مطالعه انقلابها در جهانی که با بحران، نابرابری و اقتدارگرایی مواجه است، مطرح میکنند.
-
دعوتی برای ساختن ایران در سال ۲۰۳۵
پاسخ لشکربلوکی به دو سوال با جمع بندی دیدگاه های ۱۴۰ کارشناس و خبره/ ایران برای ۱۰ سال آینده چه مسیری را باید طی کند؟/ ️اولویتهای راهبردی ایران چیست؟
اخبار اندیشهدکتر مجتبی لشکر بلوکی در یک طرح ۱۰۱ صفحه ای، با جمع بندی دیدگاه ۱۴۰ خبره و صاحب نظر کشور، طرح ایران ۲۰۳۵ را تدوین کرده است. او تاکید می کند که این طرح خالی از اشکال نیست و دیگران با پژوهش های عمیق تر می توانند اشکالات و معایب طرح موجود را برطرف کنند.
-
شکاف میان برنامهریزی و اجرا در مدیریت شهری/ لزوم گذار به «شهر یادگیرنده»
کرمانعضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، با نقد سیاستگذاری یکسان برای محیطهای متفاوت شهری، بر ضرورت تحلیل دقیق شکاف میان برنامهریزی و اجرا و حرکت به سمت حکمرانی بازخوردمحور تأکید کرد.
-
عبور از ترازوی سنتی شمارش بیننده؛ شرط بقای رسانه ملی در عصر چندسکویی
شکست صدا و سیما استمرار می یابد اگر.../ ضرورت تغییر در مدل حکمرانی رسانه ای/ مغالطه در سنجش موفقیت بر اساس تعداد پروژهها و یا مخاطبان
اخبار اندیشهبحث درباره آینده سازمان صداوسیما نباید فقط به این محدود شود که چه کسی ریاست سازمان را بر عهده خواهد گرفت. آینده در این است که صدا و سیما بتواند سرمایههای تلویزیونی، انسانی، فنی و محتوایی خود را با منطق جدید رفتار مخاطب ترکیب کند. در نهایت، شاید پرسش درست برای دوره آینده این نباشد که: «چه کسی ریاست سازمان صداوسیما را بر عهده میگیرد؟» بلکه این باشد: «آیا سازمان صداوسیما پس از این تغییر، بهتر از گذشته میتواند مخاطب خود را بشناسد، به او اعتماد کند، از او یاد بگیرد و اعتماد او را به دست آورد؟»
-
رسالت نبوی در گفتار پرفسور محمد لگنهاوزن
میراث پیامبر برای امروز / توحید و نفی انحصارگرایی؛ از مبارزه با طاغوت درون تا شکستن انحصار نجات/ الهیات مقاومت و رهایی و مقابله با ستم
اخبار اندیشهالهیات ادیان در آموزههای پیامبر(ص)، در برابر ادعاهای انحصارطلبانه رایج در جوامع یهودی و مسیحی نیز میایستد. شاید به همین دلیل است که اولین گزارش مکتوب بهجامانده از یک مسیحی درباره ظهور پیامبری در میان اعراب، حاکی از آن است که وی ادعا میکند کلیدهای بهشت را در اختیار دارد. کلیدهای بهشت در میان مسیحیان غربی نماد اقتدار پاپ بود و هیچکس نمیتوانست بدون تأیید پاپ به بهشت راه یابد. پیامبر(ص) این انحصارگرایی نجاتشناختی را مردود شمرد و دروازههای بهشت را به روی تمام کسانی که به خداوند، روز جزا و رستاخیز مردگان ایمان داشتند گشود و آنان را به عضویت در امت خویش فراخواند. در اینجا نیز شرط وضعشده، توحید بود. توحید فرد را به سوی خداوند و جامعه مؤمنان را به سوی وحدت رهنمون میشد.
-
ضرورت اصلاح نگاه حاکمیت به نهادهای مدنی
اخبار اندیشهحاکمیت برای استفاده از این ظرفیت، نخست باید نگاه امنیتی و تقابلی نسبت به همه نهادهای مدنی را اصلاح کند.البته میان جامعه مدنی مستقل و فعالیت مجرمانه یا سازمانیافته برای خشونت و بیثباتی باید تفاوت روشن وجود داشته باشد؛ اما نقد، مطالبهگری، اعتراض مسالمتآمیز و فعالیت اجتماعی قانونی را نباید ذاتاً تهدید تلقی کرد. جامعهای که راههای قانونی برای اصلاح داشته باشد، کمتر به سمت راههای پرهزینه و غیرقابل پیشبینی میرود.
-
نوشته مشترک مهدی سیدی و یامان حکمت تقیآبادی درباره حسنک وزیر
«رسم وزیرکشی» منتشر شد
اخبار اندیشهکتاب رسم وزیرکشی (حسنک وزیر و روزگارش) چنانکه از نام آن برمیآید عمدتاً شامل حوادث زمان و زندگی این وزیر ناکام ایرانی است که شرح بردار کردن او بیتالغزل تاریخ گرانقدر بیهقی نیز هست.
-
تحلیل محمدرضا تاجیک از لحظهی بحران مشروعیت و مقبولیت نظم و نظام مستقر؛ شبحِ قربانی، دیر یا زود، از گور برمیخیزد، و دیگر کسی را توان کنترل آن نیست
احزاب و شخصیتهالحظهی آشکارشدگی بیگناهی قربانی، همان لحظهی بحران مشروعیت و مقبولیت نظم و نظام مستقر نیز هست. نظم و نظامی که با قربانی تداوم یافته، توسط شبح آن قربانی فرومیپاشد. به بیانی دریدایی، شبحِ قربانی، دیر یا زود، از گور برمیخیزد، و دیگر کسی را توان و امکان کنترل آن نیست.
-
بازخوانی نظریهٔ «حکومت و دین» اسپینوزا فیلسوف سنتشکن در اثر جدید پییر فرانسوا مورو
از نقد حکومت دینی تا تاسیس دولت دموکراتیک/ فلسفه سیاسی فیلسوف مطرود؛الهیات سیاسی اسپینوزا
اخبار اندیشهاین کتاب نه تنها به فهم دقیقتر نسبت میان دین و حکومت در اندیشه اسپینوزا کمک میکند. بلکه جایگاه او را در شکلگیری اندیشه سیاسی مدرن نیز روشن میسازد.
-
ببینید| صادق خرازی: نیاز به بازنگری جدی در حکمرانی داریم
احزاب و شخصیتهاصادق خرازی گفت: فرایند مشکلات اجتماعی، اقتصادی، معیشتی، سیاسی و هویتی باعث میشود حوادثی ایجاد شود که دشمن از آن استفاده میکند. دشمن با ما همقسم نیست که از این حوادث استفاده نکند، بلکه بهخوبی هم استفاده میکند.
-
یک فضیلت ، دو نگاه (تفاوت فضیلت فردی و فضیلت در مدیریت جامعه)
ابراهیمی ترکمان، ابوذرفضیلت، در نگاه نخست، مفهومی مطلق به نظر میرسد؛ گویی هر آنچه برای انسان نیکوست، اگر به عرصه اجتماع و مدیریت جامعه نیز راه یابد، باید همچنان نیکو باشد. اما چنین نیست.
-
فرخوان مقاله برای همایش «نظام حکمرانی تنگه هرمز و چشمانداز نظمهای منطقهای در غرب آسیا»
اخبار اندیشهچهارمین همایش سالیانه انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا با موضوع «نظام حکمرانی تنگه هرمز و چشمانداز نظمهای منطقهای در غرب آسیا» برگزار می شود.
-
آسیبشناسی حکمرانی و لزوم چرخش راهبردی به سمت اصلاح و «طرح مجد»
نقشه راه پزشکیان؛ پایان دوران تصمیم گیری بدون حضو ر مردم/تعطیلی اتاق های تاریک و پستوها/ کلید حل بحرانهای آب، انرژی و امنیت در دست «جامعه بیصدا»
اخبار اندیشهدر نهایت میبایست یک تشکل مدنی بتواند بدون واسطه غیرضروری با دولت گفتوگو کند، یک محله بتواند مسأله خود را به دولت منتقل کند و پاسخ بگیرد، یک گروه کمتر شنیده شده در تصمیمگیری دیده شود. یک سیاست پیش از اجرا از نظر پیامد اجتماعی بررسی شود و دولت بتواند وقتی اشتباه میکند، به جای پنهان کردن، آن را بپذیرد و اصلاح کند.
-
واکاوی تزویر ساختاری در سازمانهای مدرن
چاپلوسی، و تزویر بر چهره مناسبات بوروکراسی/ «فئودالیسم مدیریتی» چگونه شایستهسالاری را ذبح میکند؟ / چرا متخصصان مستقل خطرناک اند؟
اخبار اندیشهنبرد اصلی، نبرد شفافیت سایههاست. ما باید از «تئاتر شایستهسالاری» دست بشوییم و به سمت یک «سازه واقعی» حرکت کنیم. سازمانها نباید جولانگاه مریدان و اقارب باشند؛ آنها باید عرصهی بلوغ تخصص باشند. مدیرانی که امروز تکیه بر کرسیهای قدرت زدهاند و سازمان را چون ملک طلق میانگارند، باید بدانند که تاریخ، گواه است: هیچ ساختاری که بر پایهی تزویر بنا شده باشد، در برابر طوفان تغییرات بازار دوام نیاورده است. شایستهسالاری یک انتخاب لوکس یا یک شعار روابطعمومی نیست؛ یک ضرورت حیاتی برای بقا در عصر هوش و تخصص است.
-
خوانشی رادیکال از اندیشه سیاسی محمدجواد غلامرضاکاشی برای گذر از آرمانشهرسازی
نه سرپناه در باستانگرایی، نه پناهگاهی در آرمانگرایی/ تبدیل سیاست به رنج زدایی از زندگی توسط مردم/ پایان عصر فیلسوفشاهان و ایدئولوژیهای فلجکننده
اخبار اندیشهکاشی دعوت میکند تا حکومت را نه به مثابه «فرشتهیِ نجات» یا «حقیقتِ متجسد»، بلکه به مثابه «ماشینی کارآمد» برایِ تنظیمِ امورِ حقوقی ببینیم. او با «قانونگرا کردنِ سیاست»، میخواهد دستِ اربابانِ قدرت و سخن را از «اغواگریِ ایدئولوژیک» کوتاه کند. «سیاست به مثابه احداث خانه»، ایستادن در میانِ دو جبهه است؛ جایی که زبان، در کنارِ مقدوراتِ واقعیِ زندگی مینشیند تا نشانِ خود را بر متنِ منازعه مهر کند. سیاستِ آینده، «سیاستِ حضور در کثرت» است؛ جایی که دیگر نه ایدئولوژی، بلکه «رانهِ حیات» و «اعتمادِ سکولار به آینده»، بنیادِ همبستگیِ ایرانیان را میسازد.
-
خانم فریده مطهری: شهید لاریجانی با اینکه در قضیه برخورد با احمدی نژاد مورد تشویق علما و دانشگاهیان قرار گرفت، ناراحت بود
احزاب و شخصیتهاخانم فریده مطهری، تصویری دستاول از نگاه دبیر شهید شورای عالی امنیت ملی به حکمرانی، عدالت، توسعه و نقش زنان در مدیریت کلان کشور ارائه کرده است.
-
فرمانروایی به مثابه امر بشری ماندگارترین دستاورد جنبش مشروطه!
اخبار اندیشه شاهان قاجار اگرچه اعتبار معنویِ همتایان صفوی خود را نداشتند، اما همچنان در تواریخ و اندرزنامهها، با صفاتی فرا انسانی ستایش میشدند و از آنها با عنوان سایه خداوند بر روی زمین یاد میشد. اما مشروطه، گسل بزرگی بر این دیدگاه ها ایجاد کرد. برای اولین بار در ایران، اقتدار شاه محدود شد و او از مقام شامخ فرازمینی فروافتاد. اصل ۴۴ قانون اساسی مشروطه، شاه را از هرگونه مسئولیت اجرایی محروم کرد و آن را به کابینه سپرد.
-
خوانش آموزههای سیاسی و اخلاقی بوستان «بوستان» با محور همدلی، عدالت و حکمرانی
حرام بودن «خواب خوش» بر حاکمان!/ چگونه حکمت سعدی فرمانروایی ظالمانه را به فروپاشی میکشاند؟/انسان خردمند نمیخواهد زخمی ببیند چه بر تن خود چه دیگری
اخبار اندیشهاکبر ثبوت گفت: وقتی دوستان انسان در حال غرقشدن باشند، او حتی اگر خود آسوده بر ساحل ایستاده باشد، نمیتواند آسوده بماند. انسان خردمند نیز نمیخواهد زخمی ببیند، چه آن زخم بر تن خودش باشد و چه بر تن دیگری. عیش انسان سالم و تندرستی که در کنار او فردی رنجور باشد، مکدر میشود.
-
خبر بد، سرمایه حکمرانی است
رضایی، عباسقدرت معمولاً درست در لحظهای که بیش از همیشه به شنیدن واقعیت نیاز دارد، کمترین میل را به آن نشان میدهد. این تناقض، از قدیمیترین مسائل حکمرانی است و روز خبرنگار میتواند بهانهای برای بازاندیشی درباره آن باشد؛ آیا ساختار تصمیمگیری ما از ظرفیت لازم برای شنیدن واقعیتهای ناخوشایند برخوردار است؟ خبر بد در چه نقطهای از مسیر میان جامعه و حکومت متوقف، تعدیل یا بیاثر میشود؟ و مهمتر از همه، نظام حکمرانی تا چه اندازه میتواند از آنچه نمیخواسته بشنود، بیاموزد؟
-
فهرستی راهبردی برای تابآوری و بازسازی پساجنگ
دستور کار فوری برای دولت و حاکمیت/ آشتی ملی، ترمیم قرارداد اجتماعی و گذر از حکمرانی دستوری/ اصلاح ساختاری؛ التیام ترومای جمعی تا پادشکنندگی شهری
اخبار اندیشهگروه اندیشه: دکتر سمیه توحیدلو استاد دانشگاه، در مطلبی راهبردی، که در کانال تلگرامی اش نگاشته، در قالب «چک لیستی فوری» از اقدامات ضروری برای تابآوری جامعه و بازسازی پساجنگ در ابعاد کلان، میانی و خرد سخن به میان آورده است. نویسنده با تاکید بر لزوم ترمیم «سرمایه اجتماعی» و گذار از حکمرانی دستوری به مردمیسازی مشارکتی، راهکارهایی را برای آشتی ملی، رفع تبعیضهای ساختاری و بازسازی قرارداد اجتماعی مطرح میکند. این راهکارها شامل چهار مولفه ۱- اجتماعی و سرمایه اجتماعی،۲-سیاسی و حکمرانی،۳- اقتصادی و معیشتی، و ۴- بینالمللی و ژئوپلیتیک است. این مطلب را در ادامه می خوانید:
-
نجات از بحران با خرد جمعی و مشورت، الزام حکمرانی
اخبار اندیشهنوشتار حاضر به قلم دکتر ابوذر ابراهیمی ترکمان پژوهشگر، با تأکید بر اهمیت مشورت، شنیدن فعال و بهرهگیری از خرد جمعی، آن را ابزاری برای رهایی از سوگیری شخصی و گذر از بحرانها میداند. نویسنده با مرور تجارب انباشته تاریخی، تفکیک «ارائه راه حل» از «نظرخواهی صوری» و ایجاد سازوکارهایی چون اتاقهای فکر، جمعسپاری و بسترهای دیجیتال را برای تصمیمسازی کارآمد ضروری میشمارد. این مطلب را در ادامه می خوانید:
-
پیوند پاره های حقیقت با طرح آراء متفاوت
اخبار اندیشه جان لاک، پدر لیبرالیسم و یکی از مهمترین متفکران غربی به شمار میآید. او به عنوان یکی از بزرگترین حامیان مدارا، این مفهوم را با معرفتشناسی گره زد و گفت از آن جا که دستیابی به حقیقت دشوار است و امکان دارد مکاتب گوناگون در راه رسیدن به آن خطا کنند، پس بهتر است در برخورد با آراء گوناگون، رواداری پیشه کنیم. جان استوارت میل (۱۸۷۳-۱۸۰۶)، با حمایت از این استدلال گفت که هرگاه در جامعهای فرصت طرح آراء رقیب فراهم شود، امکان پیوند پارههای حقیقت که در میان رقبای فکری توزیع شده است، فراهم میگردد.
-
بازآرایی قدرت در عصر الگوریتمها؛ از «توزیع شناختی» تا «پادشکنندگی» در گفت و گو با هومن قاپچی
آینده در تسخیر گروه های کوچک؛ عبور از تمرکز قدرت / گذر از تکمحوری و انفعال / ضرورت اجماعسازی دیجیتال و معماری جدید انتخاب
اخبار اندیشهاگر ما صرفاً مصرفکنندهی تکنولوژیهایِ آمادهیِ غرب و شمالگان باشیم، بله، ما در حالِ ساختنِ ابزاری برای «غرق کردنِ عاملیتِ خود» هستیم. اما اگر بتوانیم «معماریِ الگوریتمیکِ» خاصِ خودمان را بر اساسِ ارزشهایِ «اجماع» و «تولیدِ معنا» طراحی کنیم، میتوانیم از این سیلاب، یک «مسیرِ هدایتشده برایِ بلوغِ شناختی» بسازیم. بنابراین، نبردِ ما نه بر سرِ «استفاده از ابزار»، بلکه بر سرِ «بازپسگیریِ معماریِ انتخاب» به منظور «نیل به پادشکندگی شناختی» و «بلوغ مخاطبان خاکستری» خواهد بود.
-
رونمایی از پارادایم «دولت در جامعه»؛ فراتر از دوگانه حاکم مقتدر و رعیت منفعل
دولت روی کاغذ، جامعه در صحنه / افراد ضعیف، قوی ترین ها در برابر اقتدار رسمی / نظریه ای که هنوز در محافل دانشگاهی ایران جا نیفتاده
اخبار اندیشهنویسندگان کتاب با بررسی مطالعات موردی در خاورمیانه، شمال آفریقا و آسیا، این کلیشه را که مردم عادی کنشگرانی ضعیف و مطیع هستند، به چالش میکشد. او در کنار نظریه میگدال نشان میدهند که چگونه افراد در زندگی روزمره، مرزهای میان دولت و جامعه را از طریق مقاومت، دگرگونی و مصادره اقتدار دولتی در جهت اهداف خود، بازسازی میکنند.
-
انتشار کتاب نظریه فروپاشی
تقی آزادارمکی معنای فروپاشی را تعریف کرد / در مرز جامعهشناسی سیاسی و تاریخ تحلیلی
اخبار اندیشهاین کتاب برای کسانی که به نسبت میان دولت، جامعه، بحران و زوال نهادی فکر میکنند، اثری مهم و قابل بحث است؛ نه به این دلیل که پاسخ نهایی میدهد، بلکه چون پرسش را به شکلی دقیقتر و مسئولانهتر صورتبندی میکند.