شاخص اعتماد

پایداری ایران؛ ساختن سرمایه اجتماعی از تنوع ها

اخبار اندیشهانسجام اجتماعی پویا بدون پذیرش تفاوت‌ها، امکان تحرک اجتماعی، ائتلاف‌سازی و بازسازی نهادهای اجتماعی شکل نمی‌گیرد. تنها در این صورت است که جامعه می‌تواند تفاوت‌ها را نه تهدید، بلکه منبعی برای پویایی، خلاقیت و استمرار تاریخی خود بداند.

علی‌اصغر سعیدی، جامعه‌شناس و ارزیابی دلایل تاب‌آوری جامعه در جنگ

چگونه مردم معترض به سرعت علیه تجاوز خارجی منسجم شدند؟ / طبقه متوسط توسعه‌گرا مانع فروپاشی اجتماعی شد/ میان منتقد داخلی و وابسته به دشمن تمایز بگذاریم

اخبار اندیشهچگونه مردمی که درباره مسائل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی اعتراض دارند، ناگهان منسجم می‌شوند؟ پاسخ این است که انسان‌ها همزمان دارای چندین سطح هویت هستند. اما وقتی خطر خارجی احساس می‌شود، لایه عمیق‌تری از هویت او فعال می‌شود: هویت ملی و احساس تعلق به سرزمین. در نظریه هویت اجتماعی، این را فعال شدن هویت برتر در شرایط تهدید می‌نامند...مهم‌ترین نکته‌ای که این تجربه نشان می‌دهد آن است که جامعه را نباید صرفاً از طریق شاخص‌های نارضایتی سنجید. یک جامعه ممکن است همزمان ناراضی، منتقد، خشمگین و معترض باشد، اما همچنان در لحظه خطر، ظرفیت بالایی برای انسجام جمعی داشته باشد.

مانیفست آزادی‌خواهی / چه چیزی مردم را به پذیرش «انتخابی» سوق می دهد؟

اخبار اندیشهوظیفه محافظه ‏کار، یافتن مبناهای وجود سیاسی به شکلی ملموس است، و تلاش برای استقرار مجدد حکومت مشروع در جهانی که انتزاع ‏های روشنفکری، آن را لخت‌وعور کرده است. الگوی نهایی ما برای نظمی مشروع، همانی است که تاریخاً، به مردمی داده شده است که حس سرنوشتی مشترک، فرهنگی مشترک، و سرچشمه ارزش ‏هایی مشترک که بر زندگی‏ شان حکمفرما هستند، آن ها را متحد کرده است.

هفتادوچهارمین شماره فصلنامه علمی «مطالعات فرهنگ ـ‌ ارتباطات» منتشر شد

اخبار اندیشههفتادوچهارمین شماره فصلنامه علمی «مطالعات فرهنگ ـ‌ ارتباطات» ویژه تابستان ۱۴۰۵ با مطالب متنوع در حوزه های مختلف علوم انسانی منتشر شد.

هادی خانیکی به بیمارستان بازگشت /اشتراک‌گذاری رنج‌ها، نقطه آغازین بهبود فردی و ترمیم همبستگی ملی / ضرورت روبه رو شدن با واقعیت تلخ

اخبار اندیشهدر گستره جامعه امروز ایران نیز بیش از هر چیز ضرورت تأمل در آینده بهتر، مدارا و فهم دردهای یکدیگر به وضوح به چشم می‌آید. اگر رنج‌ها، مصالح و منافع ملی را بر پیش‌داوری‌ها، آرزواندیشی‌ها و جهت‌گیری‌های شخصی و گروهی اولویت ندهیم و مجاری گفت‌وگو و ابزارهای آن را مسدود کنیم، اسید انباشته‌شده بی‌اعتمادی و خشونت و افراطی‌گری، دیوار ارتباطات اجتماعی و هاضمه سالم همبستگی را فرسوده و زخمی خواهد کرد.

چالش های آمریکا در دویست‌وپنجاهمین سالگرد استقلال

ولفوویتس و مهمترین چالش های فلسفی آمریکا / اعتماد عمومی و انسجام مدنی، چالش مهم ایالات متحده / هوش مصنوعی مقوم شکاف های عمیق در جامعه آمریکا

اخبار اندیشهتوکویل، انجمن‌ها و نهادهای مدنی را سرچشمه قدرت آمریکا می‌دانست، زیرا شهروندان را به همکاری و خودحکمرانی عادت می‌دادند. اما به اعتقاد نویسنده، فناوری‌های جدید اگرچه امکان ارتباط را گسترش داده‌اند، جامعه را به مجموعه‌ای از "واقعیت‌های موازی" تبدیل کرده‌اند؛ گروه‌های مختلف اطلاعات متفاوتی دریافت می‌کنند، در گفت‌وگوهای جداگانه شرکت می‌کنند و برداشت‌های کاملاً متفاوتی از واقعیت دارند. الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی نیز خشم و قطبی‌سازی را تشویق می‌کنند و اختلافات محلی را به بحران‌های ملی تبدیل می‌سازند.

یافته‌های پایش ملی وزارت کشور بر روی ۸۵ هزار نفر،و تغییرات نگران‌کننده در لایه‌های ساختاری جامعه

۷۰ درصد جوانان، پارتی را پیش شرط احقاق حق می دانند/ افتخار ۷۶% ایرانیان به ایرانی بودن / سقوط ۱۰ درصدی سرمایه‌اجتماعی و زایش ناامیدی ساختاری

اخبار اندیشه یافته‌های این دو پیمایش ملی، در بردارنده‌ی هشدارهای راهبردی برای سیاست‌گذاران است. هویت ملی (افتخار ۷۶ درصدی به ایرانی بودن) در حال حاضر آخرین منبع انسجام اجتماعی است که جامعه را سرپا نگه داشته است اما اگر جامعه شواهدی از اصلاحات ساختاری دریافت نکند و متغیرهای عینی عدالت نظیر شاخص‌های ۶۹.۷ درصدیِ پارتی‌گرایی و ناامیدی قانونی اصلاح نشوند، هویت ملی به تنهایی قادر به پاسخگویی به احساس بی‌عدالتی نیست و باید منتظر افت بیشتر سرمایه‌ی اجتماعی بود.

در نشست «آسیب‌های وضعیت نه جنگ و نه صلح» مطرح شد

 هشدار خانیکی نسبت به فرسودگی سرمایه اجتماعی در دالان «نه جنگ و نه صلح» / احساس افتخار به ایرانی بودن از ۷۶ تا ۸۴ درصد؛ نرخ مهاجرت کاهش یافت

اخبار اندیشههادی خانیکی عضو هیات علمی گروه علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به آثار اجتماعی مثبت جنگ گفت: در کنار شاخص‌های منفی، برخی شاخص‌های مثبت در رشد موقت همبستگی اجتماعی مشاهده می‌شود که نباید از آن ها غافل شد. برای مثال، احساس افتخار به ایرانی بودن که در برخی سنجش ها به حدود ۸۴ درصد و در برخی به ۷۶ درصد رسیده است. این مسئله را می‌توان نتیجه شرایط جنگی، ایستادگی نیروهای مسلح، تاب‌آوری مردم و همچنین اقدامات دولت در مدیریت شرایط بحرانی دانست. یکی دیگر از شاخص‌های قابل توجه، کاهش تمایل به مهاجرت است.

 تبارشناسی هژمونی فلات ایران؛ بازخوانی روابط تاریخی با همسایگان درتبیین فیاض زاهد

با توافق متفاوت می شویم؛ عبور از پیله ایدئولوژی به پارادایم تمدنی / اعتبار ایران امروز با پیش از جنگ قابل مقایسه نیست / توافق با ما چه خواهدکرد؟

اخبار اندیشهبه‌گفته زاهد: «ایران همیشه در پی یک تولرانس بوده. بارها به حوزه مدیترانه رفته، تضعیف شده و به فلات ایران بازگشته. بعد، دوباره فرصت پیدا کرده و قلمرو خود را گسترش داده است. این نگاه چه در دوره پادشاهان باستانی ایران، چه در دوره صفویه، چه در دوره محمدرضا پهلوی، و چه در زمان جمهوری اسلامی همواره حاکم بوده است. هر حکومت دیگری هم بیاید و فرصت پیدا کند، مجدداً قدرت و برتری هژمونیک خود را اعمال خواهد کرد».

 نمایشگاه اندیشه: کتاب «درآمدی بر توسعه از منظر فلسفه میان فرهنگی»

برای توسعه یافتگی ابتدا باید بفهمیم توسعه نیافتگی چیست؟ / توسعه را کجا باید جست؟

اخبار اندیشهکتاب «درآمدی بر توسعه از منظر فلسفه میان فرهنگی» فقط درباره توسعه سخن نمی‌گوید؛ مسافر جاده‌ای است که از «تجربه زیسته» آغاز می‌شود، از کوچه‌های شهر و شعر و خاطره می‌گذرد و در نهایت به پرسشی ژرف می‌رسد: توسعه را کجا باید جست؟ در کتاب‌های نظری و الگوهای آماده؟ یا در آینه فرهنگ، تاریخ و زیست جهان خودمان؟ نویسنده در این اثر، توسعه را نه برنامه‌ای اقتصادی، بلکه «امکان گفت‌وگو» می‌بیند؛ گفت‌وگویی میان سنت و تجدد، میان شاعر و فیلسوف، میان آرزو و واقعیت.

نمایشگاه اندیشه: «آموزش در پاورقی» اثر فاطمه مقدسی در تبیین محمود مهرمحمدی

نخبگان دانشگاهی تاکنون در حوزه آموزش و پرورش کاری نکرده‌اند/ کالایی‌شدن آموزش، خروج از خیر عمومی است

اخبار اندیشه محمود مهرمحمدی گفت:‌ دولت نمی‌تواند در سند مسئولیت‌های خود، آموزش را به حاشیه یا پاورقی بفرستد؛ بلکه باید در متن باشد. این تعبیر، موضوع خصوصی‌سازی را به ذهن متبادر می‌کند؛ یعنی دولت مسئولیت خود را در حوزه‌ی آموزش عمومی به درستی انجام نمی‌دهد و آموزش به سمت کالایی شدن و خروج از خیر عمومی می‌رود.

در نشست «کانون‌های دانشگاه علامه‌طباطبایی» مطرح شد

هادی خانیکی: توسعه وابسته به میزان سازمان یابی جامعه است / چرا توسعه بدون «جامعه مدنی» و «کنش جمعی» به مقصد نمی‌رسد؟

اخبار اندیشهسخنان خانیکی را می‌توان دفاع از ایده‌ای دانست که سال‌هاست در اندیشه اجتماعی معاصر مطرح است؛ اینکه «توسعه» پیش از آنکه پروژه‌ای اقتصادی باشد، فرآیندی اجتماعی و فرهنگی است... او معتقد است آینده توسعه در ایران بیش از هر چیز به توان جامعه برای همکاری، گفت‌وگو و سازمان‌یابی بستگی دارد. امید به آینده، از دل شناخت ظرفیت‌های واقعی جامعه و فعال کردن آنها شکل می‌گیرد؛ ظرفیتی که به باور او، همچنان در متن جامعه ایران زنده و قابل اتکاست.

تفسیر و تحلیل عباس نعیمی جورشری درباره دیوارنویسی های شهری در عصر بحران

وطن خط قرمز ماست؛ معنای دیوارنویسی های جدید چیست؟ / گفت وگوهای متضاد صلح و مقاومت، سازوکار بقای یک ملت/ جامعه چگونه بر گسست ها چسب می زند؟

اخبار اندیشهاز دیدگاه میشل دو سرتو، مردم در فضاهای عمومی از «تاکتیک‌های خرد» برای بقا و معنابخشی استفاده می‌کنند. وقتی فضاهای رسمی و رسانه‌های جمعی محدود یا یک‌صدا می‌شوند، دیوار به بستری برای بیان این تاکتیک‌های متنوع تبدیل می‌شود. یک نوشته مقاومت، در کنار نوشته‌ای که آرزوی صلح دارد، هر دو بخشی از استراتژی‌های مختلف بقا در شرایط دشوار هستند؛ یکی با تأکید بر اراده و نبرد و دیگری با تأکید بر امید به آرامش.

بدون بازسازی اعتماد در داخل و ارتباط با خارج توسعه محال است / رهایی از اقتصاد نفتی با ورود به نقشه ثروت‌آفرین هوش مصنوعی و اینترنت آزاد

اخبار اندیشه ایران ما سوار بر قطار جهانی است که به سرعت در حال تحول است؛ قطاری با مسیرهای جدید توسعه. مسیر جدید، فکرهای جدید در اقتصاد و روش های جدید در حکمرانی می خواهد. جز زندان ذهنی خودمان، برندگان داخلی و خارجی مسیر گذشته، مانع تراشان اصلی اند. آنها که ایران و جهان را می فهمند می دانند که بی بازسازی اعتماد در داخل و توسعه همکاری در خارج، نمی توان از پنجره فرصت های جهانی استفاده کرد. دهه ۱۴۰۰ را چه خواهند نامید: لنگرانداخته در ساحل بقا یا حرکت به سمت توسعه؟

آدم هایی که فکر می کنند حقیقت فقط نزد آنان است

اخبار اندیشهبه هر کسی با هر لباس و کسوتی، به اسم نقد، توهین می‌کنند.  خود را تافته جدا بافته می‌دانند.  اگر هم کسی با نظرات‌شان مخالفتی کند، هزاران انگ و برچسب بر او می‌زنند.  از نظر آنها، همواره حقیقت پیش خود آنهاست. هیچ اندیشه و نظر دیگری، غیر از نظر خودشان، نزد آنها  اهمیتی ایجاد نمی‌کند. آنها به بهانه‌های مختلف، به راحتی به تخریب شخصیت دیگران می‌پردازند.  در حوزه سیاست نیز، با رفتارهای نسنجیده یا ناخواسته، به اختلافات داخلی دامن می‌زنند و عملا وحدت ملی را دچار خدشه می‌کنند.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- «روابط عمومی در عرصه بحران و فرهنگ» اثر محمد صائبی منتشر شد

فرصتی برای تقویت اعتماد و سرمایه اجتماعی

اخبار اندیشهبه گفته صائبی، در این کتاب، عنوان شده است که فرهنگ چگونه بر درک از بحران، نحوه طراحی پیام‌ها، انتخاب کانال‌های ارتباطی، مدیریت رسانه‌ها و در نهایت شکل‌گیری افکار عمومی تأثیر می‌گذارد. همچنین به این موضوع تاکید شده است که چگونه می‌توان با تکیه بر ظرفیت‌های فرهنگی، بحران را از یک تهدید صرف به فرصتی برای تقویت اعتماد و سرمایه اجتماعی تبدیل کرد.

جهت استحضار حاکمیت نظام جمهوری اسلامی

تلویزیونبرای خروج صداوسیما از این وضعیت و اعتماد مجدد مردم به این نهاد به تعبیر حضرت امام  انسان‌ساز، و به دست آوردن مرجعیت خبری، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، لازم است تحول اساسی در ساختار و نحوه اداره و اصلاح رویکردها و نحوه نگاه به عموم مردم از همه طبقات صورت گیرد.امیدواریم با توجه به محورهای پیام نوروزی  مقام معظم رهبری، در گام نخست جایگاه صداوسیما از وضعیت فعلی به جایگاه واقعی آن و در تراز و شأن ملت بزرگ و متمدن و با فرهنگ ایران اسلامی برگردد.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- گذری بر کتاب «درآمدی بر نظریه تلویزیون»؛

از آدورنو تا مک‌لوهان؛ تلویزیون چگونه زندگی مدرن را ساخت؟

اخبار اندیشهاندیشمندان بزرگی همچون آدورنو، بازن، مک‌لوهان و دلوز در حدفاصل ۱۹۵۰ تا ۲۰۰۰ به نظریه‌پردازی در باب تلویزیون پرداخته‌اند. در این سال‌ها نه تنها تلویزیون سیر تطور پرشتابی از خود نشان داد بلکه موقعیت خود را همچون رسانه‌ی ارتباط جمعی پیشرو و غالب در تمام جهان نیز تبیین و تثبیت کرد.

نگاه جامعه‌شناختی به جنگ

جنگ آمریکا و اسراییل علیه ایران، آزمونی برای بازسازی اعتماد در حکومت و جامعه / جنگ چگونه جامعه را دگرگون می‌کند؟

اخبار اندیشهجنگ فقط برخورد موشک‌ها، ارتش‌ها و مرزها نیست؛ جنگ یک «واقعیت اجتماعی تام» است که هم‌زمان خانواده، اقتصاد، رسانه، اخلاق عمومی، هویت ملی، مناسبات قدرت و حتی زبان روزمره را دگرگون می‌کند. از منظر جامعه‌شناسی، هر جنگی افزون بر ویرانی فیزیکی، سازوکارهای همبستگی و شکاف، اطاعت و مقاومت، امید و اضطراب، و نیز بازتعریف «ما» و «دیگری» را فعال می‌کند.

اعتمادی فر از شیوه های بازسازی جامعه با سرمایه اجتماعی، اعتماد و همبستگی می گوید

همبستگی ملی، موتور پنهان حیات اجتماعی/ به رسمیت شناختن «دیگری»، شرط عبور از قطبی‌شدگی است

اخبار اندیشهیک جامعه‌شناس با تأکید بر اینکه وطن مهم‌ترین دال مشترک میان اعضای جامعه است، معتقد است: همبستگی اجتماعی اگرچه پیامد نظم اجتماعی است، اما در عین حال به‌مثابه موتور محرک آن عمل می‌کند و تنها با به رسمیت شناختن دیگری می‌توان از چرخه فرسایشی قطبی‌شدگی عبور کرد.

بازسازی اعتماد / ترمیم سرمایه اجتماعی در ایران / ایجاد اعتماد نیازمند درک عمیق از زندگی روزمره مردم

اخبار اندیشهایران امروز در نقطه‌ای ایستاده که بازسازی اعتماد، نه یک انتخاب؛ بلکه ضرورت است. فرسایش سرمایه اجتماعی، نتیجه فشارهای اقتصادی، نابرابری، ناکارآمدی و فقدان شفافیت است. حقوق و سیاست می‌توانند هم‌زمان، چراغ راه ترمیم باشند: قانونی عادلانه، سیاستی پاسخ‌گو و نگاهی انسانی که زندگی واقعی مردم را در مرکز تصمیم‌ها قرار دهد. بدون این هم‌ترازی، اعتماد بازنمی‌گردد و هزینه اجتماعی و اقتصادی هر بحران، سنگین‌تر خواهد شد.