به گزارش خبرآنلاین، استاد حسین انصاریان استاد اخلاق حوزه علمیه با اشاره به جایگاه علم و حکمت در قرآن اظهار کرد: دو واژه علم و حکمت بارها در قرآن کریم مطرح شدهاند، اما میان این دو تفاوت اساسی وجود دارد. علم بشری از طریق مطالعه، تجربه، عقل، آموزش و ابزارهای علمی به دست میآید و همواره در حال تغییر و تکامل است؛ در حالی که حکمت الهی دانشی استوار و ریشهدار است که باطل و دستخوش تغییر نمیشود.
تفاوت علم بشری و حکمت الهی در قرآن کریم
وی با استناد به آیه شریفه «وَمَا أُوتِیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِیلًا» بیان کرد: خداوند در این آیه به محدود بودن دانش انسان اشاره میکند. بشر با وجود تلاشهای فراوان توانسته است بخشهایی از ناشناختههای جهان را کشف کند، اما دانش او همچنان در برابر گستره عظیم حقایق هستی اندک است.
استاد انصاریان همچنین با اشاره به روایتی از امام باقر(ع) درباره گسترش دانش در عصر ظهور امام زمان(عج) افزود: بر اساس این روایت، از آغاز آفرینش انسان تا زمان ظهور حضرت ولیعصر(عج)، بخش محدودی از دانش در اختیار بشر قرار گرفته و با ظهور آن حضرت، ظرفیتهای گستردهتری از علم برای انسان آشکار خواهد شد.
وی با اشاره به آیه ۲۶۹ سوره بقره، «وَمَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَةَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْرًا کَثِیرًا»، تصریح کرد: خداوند حکمت را خیر فراوان معرفی کرده است؛ خیری که حقیقت و گستره آن فراتر از درک کامل انسان است.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به سخنان پیامبر اکرم(ص) درباره قرآن کریم و تعبیر «لا تُحصی عجائبه» خاطرنشان کرد: شگفتیهای قرآن پایانپذیر نیست و این کتاب الهی جلوهای از حکمت و خیر بیپایان پروردگار به شمار میرود.
لقمان حکیم؛ الگویی از ایمان، اخلاق و شکرگزاری
استاد انصاریان در ادامه به شخصیت لقمان حکیم اشاره کرد و با استناد به آیه «وَلَقَدْ آتَیْنَا لُقْمَانَ الْحِکْمَةَ» گفت: لقمان پیامبر نبود، اما به دلیل پاکی، ایمان، اخلاق و شیوه زندگی خود از سوی خداوند شایسته دریافت حکمت شد.
وی با اشاره به روایاتی درباره عرضه دو مقام نبوت و حکمت به لقمان افزود: لقمان پس از اندیشیدن درباره این دو جایگاه، حکمت را انتخاب کرد؛ زیرا خود را شایسته تحمل مسئولیت سنگین نبوت نمیدانست و حکمت را برای خود مناسبتر میدید.
این استاد اخلاق با تأکید بر اینکه قرآن کریم شکرگزاری را از نخستین جلوههای حکمت لقمان معرفی میکند، اظهار کرد: خداوند در ادامه آیه مربوط به لقمان میفرماید «أَنِ اشْکُرْ لِلَّهِ»؛ یعنی او را به شکرگزاری فرمان میدهد تا نعمتهایی را که در اختیارش قرار گرفته، در مسیر صحیح به کار بگیرد.
شکر واقعی فراتر از گفتن الحمدلله است
استاد انصاریان با تأکید بر مفهوم عملی شکرگزاری در فرهنگ قرآن گفت: شکر تنها به زبان آوردن «الحمدلله» نیست. گفتن این عبارت بخشی از شکرگزاری است، اما حقیقت شکر آن است که انسان نعمتهای خداوند را در مسیری مصرف کند که مورد رضایت پروردگار باشد.
وی افزود: شکر چشم، گوش، زبان، دست، پا، عقل و مال، هرکدام اقتضای خاص خود را دارد. انسان باید از چشم برای دیدن حلال و نشانههای رحمت خداوند، از گوش برای شنیدن حق و معارف الهی، از زبان برای گفتار درست و هدایت دیگران و از دست و پای خود برای عبادت و خدمت به مردم استفاده کند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به ضرورت حفظ حرمت و آبروی دیگران خاطرنشان کرد: هر سخن راستی را نمیتوان در هر شرایطی بیان کرد؛ گاهی نقل یک واقعیت درباره زندگی شخصی دیگران موجب از بین رفتن آبروی یک مسلمان میشود. چنین رفتاری نهتنها شکر زبان نیست، بلکه میتواند گناه محسوب شود.
وی ادامه داد: در شرایطی که جان، مال یا آبروی انسانها در معرض خطر قرار دارد و راهی برای جلوگیری از آسیب وجود ندارد، باید برای رفع خطر اقدام کرد. همچنین اصلاح میان افراد و آشتی دادن کسانی که با یکدیگر اختلاف دارند، از مواردی است که در روایات اسلامی مورد تأکید قرار گرفته است.
استاد انصاریان تشویق مردم به حضور در مسجد، دعوت آنان به کار خیر و هدایت دیگران به مسیر حق را از دیگر مصادیق شکر زبان دانست و تأکید کرد: شکر هر عضو و هر نعمت باید متناسب با همان نعمت باشد و نمیتوان تنها با گفتن الحمدلله، خود را شکرگزار تمام نعمتهای الهی دانست.
شکرگزاری به سود انسان است؛ ناسپاسی عاقبت سختی دارد
این استاد اخلاق با اشاره به آیات سوره لقمان بیان کرد: خداوند میفرماید «وَمَنْ یَشْکُرْ فَإِنَّمَا یَشْکُرُ لِنَفْسِهِ»؛ هرکس شکرگزاری کند، در حقیقت به سود خود عمل کرده است؛ زیرا شکر نعمتها انسان را در مسیر بندگی، سعادت و رسیدن به بهشت قرار میدهد.
وی افزود: خداوند از شکر بندگان بینیاز است؛ چراکه ذات مقدس پروردگار غنی و بینیاز است و ناسپاسی انسان هیچ خللی در عظمت و بینیازی او ایجاد نمیکند. کسی که نعمتهای الهی را در مسیر گناه به کار میگیرد، در واقع به خودش زیان میرساند.
استاد انصاریان با اشاره به آیه شریفه «لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ وَلَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدٌ» اظهار کرد: خداوند وعده داده است که در صورت شکرگزاری، نعمتهای بندگان را افزایش دهد و در مقابل، ناسپاسی و کفران نعمت عذاب سختی به دنبال خواهد داشت.
حر بن یزید ریاحی؛ نمونهای از بازگشت و شکر نعمت هدایت
استاد انصاریان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به واقعه عاشورا و سرنوشت افرادی که در برابر امام حسین(ع) ایستادند، گفت: برخی افراد نعمت حضور امام حسین(ع) را درک کردند، اما در برابر آن حضرت ناسپاسی کردند و سرانجام تلخی یافتند؛ در مقابل، افرادی مانند حر بن یزید ریاحی با بازگشت از مسیر اشتباه و توبه، فرصت هدایت را غنیمت شمردند و به مقام شهادت رسیدند.
وی افزود: حر با توبه و بازگشت به سوی امام حسین(ع)، از فرصت هدایت بهره برد و خداوند جایگاهی بزرگ به او عطا کرد؛ بهگونهای که امروز نیز زائران کربلا با احترام از مقام او یاد میکنند.
این استاد حوزه علمیه در پایان با اشاره به شهادت رهبر شهید انقلاب اظهار کرد: شکرگزاری نسبت به نعمتهایی مانند علم، آبرو، قدرت و فرصت خدمت میتواند انسان را به عاقبت نیک برساند. شهادت نیز مقامی بزرگ و از جایگاههای ویژه اولیای الهی است.
محور اصلی سخنان استاد انصاریان این بود که شکر نعمتهای الهی باید در رفتار و انتخابهای روزمره انسان آشکار شود؛ به این معنا که هر نعمتی در مسیر رضایت خداوند، بندگی و خدمت به مردم به کار گرفته شود.
منبع:حوزه





نظر شما