از آبان‌ماه بار دیگر موضوع ازدواج موقت در رسانه‌ها بالا گرفته است. در آخرین روزهای این ماه، علی مطهری، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، در یک برنامه تلویزیونی از لزوم به‌رسمیت‌شناختن ازدواج موقت سخن گفت.

هادی نیلی: شاید اگر اکبر هاشمی رفسنجانی می‌دانست حتی نزدیک به 20سال پس از نمازجمعه‌ای که در آن درباره لزوم توجه به ازدواج موقت صحبت کرد، این موضوع همچنان تابویی در جامعه ایرانی باقی می‌ماند، اساسا ان حرف را پیش نمی‌کشید یا اگر هم حرفش را می‌زد، محکم‌تر پای آن می‌ایستاد.

در رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری سال 76 نیز محمد محمدی ری‌شهری موضوع ترویج ازدواج موقت برای جوانان را پیش کشید اما با رای‌نیاوردن او، این شعارش در حد همان رقابت‌های انتخاباتی باقی ماند.

سه سال پیش هم مصطفی پورمحمدی که هنوز مغضوب رییس‌جمهور قرار نگرفته بود و در کابینه حضور داشت، باز حرف ازدواج موقت را پیش کشید و البته مثل دو مورد قبلی، چیزی جز هیجان مقطعی رسانه‌ها را عاید نیاورد.

ازدواج موقت به جای دوستی‌های رایج
اما از آبان‌ماه گذشته بار دیگر موضوع ازدواج موقت در رسانه‌ها بالا گرفته است. در آخرین روزهای آبان‌ماه علی مطهری، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، در یک برنامه تلویزیونی از لزوم به‌رسمیت‌شناختن ازدواج موقت سخن گفت.

او سپس در توضیح این موضع‌اش در گفت‌وگو با خبر آنلاین گفت: موضوع آن برنامه، دختران و پسران جوان بودند و رابطه‌ای که در حال حاضر دختران و پسران در جامعه ما دارند. همه ما می‌دانیم که امروزه دختران و پسران با هم دوست می‌شوند و روابطی را برقرار می‌کنند که همه ما می‌دانیم نامشروع است و حتی در بسیاری از مواقع خانواده‌ها هم در جریان هستند. ما هم می‌گوییم باشد همین رابطه در جریان باشد اما به صورت مشروع. آنها بیایند و ازدواج موقت کنند.

مطهری گفت: می‌دانید که در تحریکات جنسی در جامعه ابزار متعددی پیدا کرده است. خوب است بیاییم و روش اسلامی آن را به کار بریم و دست از عرف نادرستی که برای خودمان مرسوم کرده‌ایم بر داریم. اصولاً اسلام توصیه می‌کند غریزه جنسی را تحریک نکنیم. باید برای دختران و پسرانمان شرایط را محیا کنیم تا کمتر به گناه آلوده شوند. باید هدف این باشد.

او ضمن این‌که پذیرفت در حال حاضر در جامعه زمینه‌ ازدواج موقت فراهم نیست، گفت: برای همین است که باید آنها را به ازدواج موقت ترغیب کنیم. این را برای این می‌گویم که راه غربی‌ها را برای دوستی در نظر نگیرند. چرا واقعیات جامعه را نمی‌خواهیم باور کنیم؟ خیلی از دختران و پسران با هم دوست می‌شوند و بعد هم خیلی زود از هم جدا می‌شوند. خوب بیایند و با هم ازدواج کنند و خانواده‌ها هم این را بپذیرند. وجدان دینی جوانها را راحت کنیم و نگذاریم برای آنها گناه کردن عادی باشد.

او در عین حال گفت: من نمی‌گویم ازدواج موقت را ترویج نماییم. من می‌گویم در اسلام در این رابطه محدودیتی وجود ندارد و این عرف و رسوم ماست که ایجاد مشکل می‌کند و این اشتباه است.

ازدواج موقت به نفع کاهش جرایم
چندروز بعد از صحبت‌های علی مطهری در خبر آنلاین که بازتاب فراگیری در وب و در مطبوعات داشت، رئیس پلیس آگاهی ناجا نیز به میان آمد و گفت برای کاهش آمار تجاوز به عنف باید «بهره‌برداری مشروع جنسی» در جامعه تسهیل شود.

سردار جعفری که با توجه به مسئولیتش طبیعتا در پی توضیح علت رفتارهای مجرمانه‌ای مانند تجاوز است تا تقصیر چنین رفتارهایی به گردن نیروی انتظامی نیفتد، درباره تجاوزهای قیام‌دشت و لواسان گفت: «اگر امکان تمتع جنسی فراهم شود، آن موقع اگر کسی مرتکب جرم شد باز هم احکام الهی تکلیف را روشن کرده است.»

چندروز بعد فرمانده نیروی انتظامی، با پرسش خبرنگاران درباره این‌که آیا طرحی برای تسهیل ارتباط مشروع جنسی از سوی پلیس در دست است، روبه‌رو شد. سردار اسماعیل احمدی‌مقدم پاسخ داد:‌ ما برنامه‌ای نداریم اما آسیب را مطرح می‌کنیم که وقتی ازدواج موقت را مطرح می‌کنیم، در حد کفر به آن واکنش داده می‌شود. ارتباط نامشروع آن‌قدر قبح ندارد که ازدواج موقت قبح دارد. در اذهان مردم ازدواج موقت وسیله‌ای برای زیاد‌ه‌خواهی افرادی است که ازدواج کرده‌اند در حالی که این‌گونه نیست و رابطه نامشروع دختر و پسر می‌تواند در چارچوب قانون و شرع ضابطه‌مند شود.

ازدواح موقت؛ یک ضرورت
پس از این مصاحبه مطهری و این اظهارات رییس پلیس آگاهی، فرهاد تجری، از اعضای هیات رییسه کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس، در این باره به خبر آنلاین گفت: در حال حاضر ازدواج موقت به عنوان یک ضرورت اجتماعی محسوب می‌شود وتنها راه حل برای ایجاد اخلاقیات در جامعه ای است که اخلاقیات در آن به همین منظوردر حال از بین رفتن است و بسیاری از افراد مورد سوء استفاده قرارمی گیرند.

او درباره علت مطرح‌شدن این موضوع گفت: به نظر می رسد که این روزها پرونده های بسیاری از تجاوز به عنف و ارتباطات نامشروع دیگر در دست داریم که هم نیروی انتظامی را بر آن داشته تا این رابطه ها را قانونی و شرعی کند و هم دیگر مسئولان را.

تجری در پاسخ به این‌که «عرف، ازدواج موقت را نمی‌پذیرد»، توضیح داد: عرف من هستم عرف شما هستید و ما باید این مطلب را در جامعه جا بیندازیم و برای این ارتباط، سازوکار قانونی تدوین کنیم. همه ما می دانیم که غریزه جنسی در تمام افراد وجود دارد که اگر زمینه‌ مشروع و صحیح برای بر آورده شدن این نیاز فراهم نشود افراد از بیراه سر در می آورندتامین نیازهای جنسی و عاطفی افراد از طریق مشروع و قانونی کمک می‌کند که شاهد حرکات نابهنجار، غیراخلاقی، مجرمانه و خلاف عرف در سطح جامعه نباشیم.

او در عین حال درباره صحبت‌های علی مظهری گفت: به نظر من اظهار نظر ایشان افراطی بوده است.

جرم ربطی به ازدواج موقت ندارد
با این حال دکتر حسین فرهمند، روان‌پزشک در پاریس، نظری مخالف مطهری و تجری درباره شیوه کاستن از موارد تجاوز به عنف دارد. او منشاء رفتار جنسی را شکل گرفته از دو پایگاه بیولوژی یا زیست شناختی و جامعه شناختی دانسته و در گفت‌وگو با خبر آنلاین توضیح داد: رضایت یا عدم رضایت جنسی یکی از مهم ترین بردارهائی است که نوع زندگی ما را تعیین می کند و در زمینۀ جامعه شناختی، هر جامعه ای با توجه به سنت ها و آیین های خود سعی بر کنترل رفتار جنسی شهروندانش دارد.

او با اشاره به پژوهش های انجام شده گفت: علت تجاوز و تعرض جنسی بیشتر از آنچه لذت جوئی باشد، اعمال قدرت و خشونت است و نگاه نادرست به این پدیدۀ پیچیده می تواند مشکلات بعدی بسیاری برای شهروندان به بار بیاورد. به بیان دیگر، ترویج ازدواج موقت، راه حل جلوگیری از تجاوز نیست.


ازدواج موقت برای شرایط خاص است
یک نماینده دیگر مجلس نیز از در مخالفت با دو همکارش در آمد و گفت: ازدواج موقت راهکار مناسبی برای کاهش روابط نامشروع نیست. امین‌حسین رحیمی، عضو هیات رییسه کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس، در این باره به ایسنا گفت: ازدواج موقت در شرع مقدس اسلام برای موارد ضروری و در شرایط خاصی پیش‌بینی شده است که حکم خودش را دارد و نمی‌تواند راهکار مناسبی برای کاهش تجاوز به عنف و روابط نامشروع باشد.

مخبر کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس تاکید کرد: اگر می‌خواهیم جامعه را از روابط نامشروع پاک کنیم باید زمینه ازدواج دائم را فراهم کنیم که سن ازدواج کاهش یابد و جوانان بتوانند با امکانات حداقلی که برای شروع زندگی نیاز است، خانواده را تشکیل دهند، تنها این راهکار جلوگیری از روابط نامشروع است.

افزایش 30درصدی ازدواج موقت
پس از این خوش‌آمدگویی‌های برخی از چهره‌ها به ازدواج موقت، یک مقام آگاه در سازمان ثبت احوال به خبر آنلاین گفت: در ۱۲ ماه گذشته، ازدواج موقت در استان تهران حدود ۲۸ درصد بیشتر از دوره مشابه قبل به ثبت رسیده است اما با توجه به آن که بخش مهمی از این نوع ازدواج، در دفاتر رسمی ثبت نمی‌شود، دسترسی به تغییرات واقعی ازدواج موقت، کار دشواری است. این مقام آگاه همچنین از استان‌های قم و یزد به عنوان استان‌هایی با بیشترین و کمترین آمار ازدواج موقت در کشور یاد کرد.

در همین حال، معاون مجتمع قضائی خانواده، مهیندخت داوودی در گفت‌وگو با خبر آنلاین به علل افزایش ازدواج موقت در جامعه اشاره کرده و گفت: بررسی‌ها نشان می دهد مشکلات اقتصادی و نیاز به داشتن سرپرست مرد و همچنین مسائل عاطفی و جنسی از اصلی ترین علل ازدواج موقت در ایران به شمار می آید.

اسیب‌های اجتماعی ازدواج موقت
از سوی دیگر یک استاد و آسیب‌شناس اجتماعی، امان‌الله قرایی‌مقدم، درباره عواقب منفی ترویج ازدواج موقت در جامعه گفت: ازدواج‌های موقت آسیب‌های فراوانی به جامعه وارد می‌کند که اولین آسیب‌ اصلی، مبهم بودن سرنوشت فرزندان حاصل از چنین ازدواج‌هایی است چرا که در جامعه و خانواده از مقبولیتی برخوردار نیستند.

او نتیجه گرفت: ازدواج‌های موقت می‌توانند زمینه‌های بروز جرم و خشونت رادر جامعه پدید آورند به طوری‌که اکثر خلاف‌کاران حاصل ازدواج‌های موقت و صیغه‌ای در کشور هستند.

به گفته قرایی‌مقدم راه‌کار امروز معضل ازدواج جوانان رواج ازدواج‌های موقت نیست و هرگز نباید تصور کرد که پوشش دادن رفتارهای جنسی جوانان با ازدواج‌های موقت امکان‌پذیر است چرا که با این راه‌حل اشتباه، از چاله درمی‌آییم و می‌افتیم درون چاه بزرگ‌تر. این استاد دانشگاه و آسیب‌شناس مسایل اجتماعی، ازدواج موقت را پاک کردن صورت مسئله و کاستی‌های اصلی پیش روی جوانان دانست.

ازدواج موقت یک تابو است
سیروس برنا، عضو هیات رییسه کمیسیون اجتماعی و عضو شورای پژوهشی مرکز پژوهش های مجلس، در این باره در یادداشتی برای خبر آنلاین استدلال کرد: واقعیت آن است که چه بخواهیم و چه نخواهیم روابط نامشروع در جامعه وجود دارد اما همه ما شاهد هستیم که ازدواج موقت و یا همان تعبیر دینی اش صیغه به دلایل ذهنی و عینی تبدیل به تابو شده است تابویی که شکستن آن برای سیاستگذاران هزینه های بسیاری دارد و باید برای از بین بردن این تابو ها هزینه شود و باید فرهنگ سازی شود.

او همچنین درخواست کرد این مسئله را به مسئله علمی تبدیل کنیم و برای آن راه حلی کارشناسی شده در نظر بگیریم و اجازه دهیم این راه‌حل به عنوان موضوعی علمی، مورد مطالعه و تضارب آراء قرار گیرد.

فقط اسمش را عوض کنید!
پس از همه این واکنش‌ها، محمد مهاجری، عضو شورای سردبیری خبر آنلاین، در یادداشتی درباره ازدواج موقت نوشت: طایفه نسوان در جامعه ما به واژه‌های «ازدواج موقت» و «صیغه» واکنش‌های هیستریک نشان می‌دهند.

اما درست یا نادرست، روابط دختر و پسر در جامعه‌ ما به صورت یله و رها وجود دارد. حتی اگر اخلاق دینی نداشته باشیم و حلال و حرام را محترم نشماریم، خیلی از این رابطه‌ها با عرف خانواده‌های اصیل ما نمی‌خواند. بسیاری از پدر و مادرها از روابط فرزندشان با دختر یا پسری از خانواده‌ای دیگر خبر ندارند و یا اگر مطلع باشند خودشان را به کوچه علی چپ می‌زنند. آنهایی هم که خبر دارند، نه از حد این رابطه آگاهند و نه روش کنترل آن را بلدند. این‌جا است که ازدواج موقت به داد می‌رسد. نه به عنوان یک حکم اولی و اصلی، لااقل به عنوان حکم ثانوی و به عنوان راهکاری برای گریز از وضعی که به آن دچاریم.

او در عین حال این تصور را که با ترویج ازدواج موقت در جامعه، روابط ناسالم به تمامی برچیده می‌شود، رد کرد.

عرف جامعه ایرانی با ازدواج موقت سازگار نیست
هم‌زمان خبر آنلاین در گزارشی تفصیلی به دیدگاه‌های جامعه‌شناسان و روان‌شناسان و کارشناسان آسیب‌های اجتماعی درباره تاثیر ازدواج موقت در کاهش رفتارهای پرخطر جنسی پرداخت.

از جمله در این گزارش از قول دکتر امامی رضوی، معاون سلامت وزارت بهداشت، نقل شد که هر چه امکان ازدواج برای جوانان زودتر فراهم شود، می‌توانیم در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی از جمله رفتارهای پرخطر جنسی موفق‌تر باشیم.

در یکی از آخرین واکنش‌ها، دکتر حسین باهر، جامعه شناس و مشاور خانواده، در یادداشتی برای خبر آنلاین یادآوری کرد که عرف جامعه ایرانی با ازدواج موقت سازگار نیست.
او در عین حال تصریح کرد که به هر حال ازدواج موقت خود یک راه حل است اما باید ببینیم که برای پذیرش مردم و عرف در جامعه باید چه راه‌کاری در پیش گرفت.

***

با همه این بحث‌هایی که در گرفته است، به نظر می‌رسد این بار موضوع بیش از اظهارنظر یک مقام مسئول یا یک کارشناس است. شاید 20سال بعد همچنان همین بحث‌ها بین علما و فضلا در جریان باشد و البته جوانان همچنان به زندگی خود برسند.

کد خبر 32321

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 13 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 1
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • داود IR ۰۳:۲۴ - ۱۳۸۹/۰۶/۲۲
    3 0
    ازدواج موقت راه حل اتمام عمده فساد رایج در جامعه و مهمترین راه مقابله با تهاجم فر هنگی