این استاد دانشگاه و مجتهد برجسته که به تازگی مهمان وبلاگ خبرآنلاین شده است می گوید:" کلیات موجود در منابع فقه اسلام , باید بر مصادیق مختلف و گوناگون , در زمانهای مختلف , تطبیق شود واین کار, به عهده فقهاء و مجتهدین واگذار شده است.
این مجتهداست که باید, در هر زمان ,انسان و مسائل آن را بشناسد, تا چنین تطبیقی برایس میسر گردد. اگر برای تمام کلیات موجود در فقه , مصادیقی , لایتغیر ذکر می شد و اجازه عدول از آن داده نمی شد, فقه در بستر زمان , دچار مشکل می گردید, و رفته رفته ,از صحنه عمل دراجتماع خارج می شد ولی چنین چیزی نیست. "
وی در بخشی از یادداشت خود آورده است:" دراین جریان , نقش اساسی و قابل توجه به فقهاء و مجتهدین هر زمان , که متخصص فهم آن کلیات هستند, داده شده است .این متخصصین , باید به گونه ای تریت شوند که منعکس کننده تمام شرایط و نیازهای انسان زمان خود, در مقابل آن کلیات باشند. با عرضه این شرایط و نیازها وارائه موضوعات جدید, آن کلیات ,احکام مناسب راارائه می کند.
دراین زمینه , یکی از مثالهای ساده این است : ما, در منابع فقه , یک قاعده کلی داریم که تشبه به اعداءالله , حرام است .این قاعده کلی و این حکم , حکمی ثابت و لایتغیراست . حرام محمداست که الی یوم القیامه تغییر نمی کنداما عنوان تشبه یک عنوان ثابتی نیست و کاملا متغیراست . یک روزی پوشیدن کت و شلوار و زدن کروات یا نوعی کلاه خاص, ممکن بود تشبه به کفار باشد بنابراین حرام بود و مسلمانان نباید می پوشیدند اما امروز, تشبه نیست بنابراین حرام هم نیست . هر حکمی موضوعی و هر موضوعی حکم خودش را دارد.البته قسمتی از تکالیف عملی و بخش معظمی از عبادات , ثابت و پیش ساخته است و نباید در طول زمان تغییر کند."
دکتر گرجی می افزاید:" مجموع احکام فردی , حکومتی , ظاهری , واقعی ,اولی , ثانوی و ... هر یک بجای خود یک مجموعه متحرک و پویایی را تشکیل می دهد که هیچ گاه از پاسخ گویی به نیازهای انسان واداره او عاجز نمی ماند چرا که اگر انسان , تفکر, نیاز و روابط و شرایط ثابت ندارد, به همین موازات , احکام شرعی نیز, قابل انطباق بر همه آن شرایط است.
البته این بدان معنی نیست که : حلال محمد حلال الی یوم القیامه و حرامه حرام الی یوم القیامه خدشه دار بشود. نه ,این قاعده کلی , اصلی است مسلم و خدشه ناپذیر.در منابع فقه اسلامی , کلیاتی از آنچه انسان بایدانجام دهد, یااز آن بپرهیزد بیان شده و مطابق با شرایط و موضوعات زمان شارع , نمونه هایی به عنوان مصداق یا مصداق بارز برای آن ذکر شده است .نسبت به زمانهای بعد نیز, همین کلیات , بدون کم و کاست , باید جریان پیدا کند."
برای مطلعه متن کامل یادداشت وی ، اینجا را کلیک کنید.
نظر شما