مهدی شکیبائی:
محور این کنفرانس محکومیت تبعیض نژادی و بردهداری بود اما قضایای خاورمیانه، موضوع حق فلسطینیان در تعیین سرنوشت خود، بازگشت آوارگان فلسطینی و همچنین اعمال نژادپرستانه اسرائیل علیه فلسطینیان تمامی برنامههای کاری این کنفرانس را تحتالشعاع خود قرار داد تا جاییکه در بیانیه پایانی این اجلاس، صهیونیسم برابر با نژادپرستی اعلام شد. این مهم پس از اصرار کشورهای عربی- اسلامی و سازمانهای غیردولتی حاصل شد. بلافاصله پس از توصیف اسرائیل به دولتی نژادپرست هیأت نمایندگی این رژیم کنفرانس را ترک کرد و به دنبال او هیأت آمریکا نیز اقدام به کار مشابهی نمود.
با این وجود اما بیانیه 140 صفحهای پایانی کنفرانس دوربان، توسط 189 دولت به تصویب رسیدو به این ترتیب موضوع نژادپرستی اسرائیل به محور برنامههای این کنفرانس بدل شد. در کنفرانس دوربان سال 2001 شرکتکنندگان همچنین در خصوص قضایایی همچون برده داری و استعمارگری به توافقاتی دست یافتند. از آن سال به بعد بردهداری در چارچوب " جنایت بر ضد بشریت" تعریف شد لیکن متن بیانیه پایانی این کنفرانس به سبب اعمال نفوذ دولتهای غربی، دولتهای استعمارگر را ملزم به عذرخواهی صریح از ملتهای تحت استعمار نکرد. امری که کشورهای آفریقایی شرکتکننده در این کنفرانس تحقق آن را آرزو داشتند.
چند روز پس از برگزاری کنفرانس ضد نژادپرستی دوربان، حوادث 11 سپتامبر روی داد که منجر به ظهور وضعیت بینالمللی جدید شد. آرام آرام "مبارزه با نژادپرستی" و عدم تسامح (مصوبه دوربان) جای خود را به واژه جدیدی تحت نام "مبارزه با تروریسم" داد. بدیهی بود که این حوادث (11سپتامبر) میتوانست ابزار مناسبی در دست غربیها برای ممانعت از ایجاد موجی جهانی علیه نژادپرستی و استعمارگری باشد. به این ترتیب تصمیمات مصوبه کنفرانس دوربان به زعم غربیها به باد سپرده شد.
از آن زمان تاکنون به لطف حمایت رسانهای جهان غرب، تمامی اقدامات نژادپرستانه آمریکا و اسرائیل علیه مردم عراق، افغانستان، فلسطین و لبنان به « مبارزه با تروریسم» ترجمه شده است، بدون آنکه کشورهای اسلامی بتوانند فرصتی برای پیگیری مصوبات کنفرانس دوربان داشته باشند.
اینک پس از گذشت هشت سال از حوادث 11 سپتامبر و شکست آمریکا در طرح موضوع مبارزه با تروریسم، برگزاری اجلاس ژنو موسوم به دوربان 2 (دوشنبه 31اردیبهشت) توسط سازمان ملل یکباردیگر نگاهها را به موضوع مبارزه بانژادپرستی خصوصاً نژادپرستی اسراییل معطوف کرده است. این توجه مایه نگرانی غرب و دلیل اصلی مخالفتها با برگزاری اجلاس ژنو است. هرچند تلاش و تهدید غرب منجر به کاهش صفحات بیانیه پایانی این اجلاس از 127 صفحه به 17 صفحه و کاهش شرکت کنندگان شده است معالوصف حضور پررنگ نمایندگان بیش از 4000 سازمان غیردولتی و رؤسای جمهور برخی کشورها از جمله رئیسجمهوری اسلامی ایران در این کنفرانس بر اهمیت برگزاری این اجلاس در شرایط کنونی جهان افزوده است.






نظر شما