«خبرجنوب» نوشت: در میان داروسازان بر سر اثرگذاری داروهای گیاهی در درمان بیماری های مختلف اختلاف نظر وجود دارد.

امروز، پنجم شهریور، بمناسبت زادروز و بزرگداشت زکریاي رازی به عنوان روز داروساز نامگذاری شده است؛ درست 4 روز پس از روز پزشک. در روز داروساز امسال به سراغ یکی از داغ ترین بحث هایی رفتهایم که اخیرا در میان مردم شکل گرفته است و آن رویگردانی از داروهای شیمیایی است و روی آوردن به داروهای گیاهی. چیزی که برخی از داروسازان میگویند نه تنها نمی تواند در درمان بسیاری از بیماری ها اثرگذار باشد، بلکه می تواند نتایجی به بار بیاورد که از نظر درمانی خود به یک مشکل تبدیل شود؛ چه اینکه این داروسازان چندی پیش که بحث راه اندازی داروخانه های گیاهی مطرح شد، نسبت به آن یا اعتراض کردند یا به دیده تردید
نگاه کردند.
البته این طور که به نظر می رسد در میان برخی پزشکان داروساز، نگرش مثبتی به داروهای گیاهی وجود دارد و این طور نیست که همه در رد آنها هم نظر باشند. امسال و به مناسبت روز داروساز سراغ شماری از داروسازان استان رفته ایم و از آنها هم درباره مشکلاتشان پرسیده ایم و هم درباره اینکه آیا داروهای گیاهی و طب سنتی در آینده می توانند نقش تعیین کننده ای در حوزه پیشگیری و درمان ایفا کنند یا نه.
آنچه در ادامه می آید، پاسخ داروسازان فارس به این پرسش است با این توضیح که گفت و گوها به ترتیب نام خانوادگی پزشکان داروساز تنظیم
شده است.
داروهای گیاهی اثر داروهای شیمیایی را ندارند
›››› دکتر نسترن بابایی
داروساز
به نظر من، داروهای گیاهی تا جایی که به اندازه مورد نیاز مصرف شده و در شرکت های دارویی معتبر تهیه شده باشند، قابل استفاده هستند ولی اگر بخواهیم این داروها را از عطاری ها و جاهای غیرعلمی وغير بهداشتي تهیه کنیم، علاوه بر خواصی که دارند، میتوانند عوارضی را هم در پی داشته باشند. در عین حال، به نظر من این طور نیست که داروهای گیاهی بتوانند جایگزین داروهای شیمیایی در درمان شوند. داروهای شیمیایی در میزان خاصی بستهبندی شده اند و هرچند مصرف آنها عوارضی دارد ولی از نظر اثردهی، داروهای گیاهی نمیتوانند جایگزین داروهای شیمیایی شوند.

نگرانی از سوءمدیریت نظام سلامت
›››› دکتر حسن جولایی
رئیس پژوهشکده سلامت
تمایل جامعه به کاربرد داروهای شیمیایی، به خودی خود اتفاق بدی نبوده و اتفاقا داروهای گیاهی که تجربه جهانی دارند، میتوانند در حوزه سلامت در کشور ما اثرگذار باشند. در کشورهای دیگر، شاهد مطالعه علمی بر روی این داروها هستیم و این روند می تواند در کشور ما هم در پیش گرفته شود؛ با این حال، در این زمینه بحث هایی وجود دارد. در موارد بسیار زیاد، ما می خواهیم داروهای گیاهی را به صورت سنتی مورد استفاده قرار دهیم و زمانی که مصرف ما این گونه باشد، ماده سودمند دارو قابل استاندارد شدن نیست به همین خاطر بهتر است دارو به صورت صنعتی تهیه شود تا قابل استاندارد شدن باشد. چنانچه ما هم بخواهیم کاربرد گیاهان دارویی را در کشور توسعه دهیم، باید پژوهشهای زیادی را روی آنها صورت دهیم که البته این روند به تازگی در کشور ما شروع شده است. ضمن اینکه امروز می توان ادعا کرد که داروهای گیاهی افزون بر پیشگیری، در درمان هم به کار برده می شوند و این داروها در طیف گسترده ای از درمان ها اثرگذار هستند. چه اینکه می بینیم افزون بر طب ایرانی، در طب چینی هم پیشینه بالایی در کاربرد داروهای گیاهی و طب سنتی وجود دارد. در عین حال باید بپذیریم که در برخی روشهای درمانی، داروهای شیمیایی که امروزه کاربرد گستردهای دارند، عوارض گسترده ای هم برای آنها متصور است. این طور نیست که تصور کنیم داروهای گیاهی هیچ عوارضی ندارند. برخی از این داروها می توانند پیامدهایی چون نارسایی های کلیوی، کبدی و... در پی داشته و حتی باعث مرگ و میر شوند. در عین حال در داروهای شیمیایی هم می بینیم که گاهی طیف گسترده ای از عوارض را با خود به دارند و گاهی در صورتی برای بیمار تجویز شده اند که در درمان بیماری مورد نظر کاربرد نداشتهاند. این است که چه بسا طب سنتی و داروهای گیاهی بتوانند جایگزین خوبی برای بسیاری از داروهای شیمیایی باشند. طب سنتی ما، برگرفته از کارهای بزرگانی چون ابن سینا،زكريا و... هستند که مهارت های بالینی زیادی داشتهاند و درمان هایشان درمان موثری هم بوده است. با این حال، توسعه طب سنتی و داروهای گیاهی در کشور ما موانعی هم دارد. از جمله اینکه در شکل کنونی، کاربرد این داروها دچار هرج و مرج است و نتوانستهایم این حوزه را ساماندهی کنیم که به نظر من، این وضع نتیجه سوءبرنامهریزی در سطح کلان است.این نبود ساماندهی، باعث شده مشکلاتی برای بیماران پدید بیاید. برای نمونه ممکن است یک فرد دیابت داشته باشد و همزمان با داروهای شیمیایی، داروی گیاهی هم مصرف کند و به این ترتیب دوزها رعایت نشود که این می تواند پیامدهایی جدی برای سلامت بیمار در پی داشته باشد. کسانی هستند که سهم عمدهای در درمان سرپایی دارند؛ مانند عطاران. اگر استاندارد سازی در این حوزه صورت نگیرد، می تواند پیامدهای پیش بینی نشده ای در پی بیاورد که این ها همه نشان از سوءمدیریت نظام سلامت است؛ ضمنا باید در نظر داشته باشیم که سیستم سلامت نباید این بخش را حذف کند که اگر چنین شود، بخش خوبی از طب ما از دست می رود.

جایگاهی مناسب تر برای داروهای گیاهی
›››› دکتر رضا جواهری
داروساز
این طور که به نظر می رسد، داروهای گیاهی می توانند نسبت به گذشته جایگاه مناسب تری را در حوزه سلامت از آن خود کنند با این حال این داروها نمی توانند در درمان برخی از بیماری های خاص مورد استفاده قرار بگیرند. برای نمونه در درمان بیماری های عفونی باید از آنتی بیوتیک های شیمیایی استفاده کنیم و داروهای گیاهی نمی توانند جایگزین داروهای شیمیایی باشند. افزون بر این، هنوز نمی توان از این داروها در درمان بیماری های اعصاب و روان، بیماری های قلبی و... استفاده کرد. به نظر من عمده کاربرد امروزی داروهای گیاهی این است که می توانند در پیشگیری از برخی بیماری ها موثر باشند ولی در موارد خاص نمی توانند اثرگذار عمل کنند. آنچه امروز باعث شده مردم علاقه بیشتری به داروهای گیاهی داشته باشند، شاید این باشد که مردم تصور می کنند داروهای گیاهی عوارض کمتری دارند ولی در نظر داشته باشیم که اگر داروهای شیمیایی عوارض دارند می توانند در درمان بیماریها هم تاثیر چشمگیری داشته باشند.

آینده پرامید گیاهان دارویی
›››› دکتر آیدا حسین خانی
دانش آموخته داروسازی سنتی
در زمینه کاربرد گیاهان در درمان دو بحث وجود دارد؛ یکی داروهای گیاهی و دیگر گیاهان دارویی. این بحث البته منحصر به ایران نیست ولی در ایران، دارای طب سنتی پرباری به لحاظ تاریخی هستیم. در جهان البته در زمینه کاربرد طب های سنتی و داروهای گیاهی، رشته ای دانشگاه شکل گرفته که مبتنی بر شواهد علمی داروی سازی در این زمینه است. همان طور که می دانیم، طب سنتی بیشتر به این حوزه می پردازد که چگونه می توان از این داروها در پیشگیری و درمان بیماری های مزمن استفاده کرد؟
در واقع طب سنتی، راهکارهایی دارد که ما هنوز در زمینه داروهای شیمیایی از آنها برخوردار نیستیم و این چیزی است که ما را نسبت به آینده کاربرد داروهای گیاهی در حوزه سلامت امیدوار می کند.

مشکل عمده داروسازان بیمه ها هستند نه داروهای گیاهی
›››› دکتر شهره گلرنگ نیا
دارو ساز
این طور که به نظر می رسد، مردم همچنان به داروهای شیمیایی اعتماد دارند و این طور نیست که داروهای گیاهی در حال جایگزین شدن داروهای شیمیایی باشند؛ در نسخه پزشکان هم تغییر چندانی به نفع داروهای گیاهی نمی بینیم ولی در عین حال، به نظر من بزرگترین مشکل داروسازان ،بحث داروهای گیاهی نیست. به نظر من بزرگترین مشکل امروزی داروسازان، بیمه ها هستند؛ بیمه هایی که در پرداخت سهمیه درمانی خود، دیرکرد بسیار زیادی دارند و امسال که از این نظر بدترین سال به شمار می رود، سازمان های بیمه گر از سال 95 تاکنون بدهی خود به بیمه ها را نپرداخته اند. این موضوع باعث میشود که چرخ اقتصاد داروخانهها نچرخد و داروخانه ها هم نتوانند به موقع به تعهدات خود در برابر شرکت های داروساز عمل کنند در نتیجه نارضایتی های زیادی پیش می آید که به نظر من پیامدهای آن در نهایت متوجه بیمار می شود.
مشکل دیگر این است که داروخانه ها که خط مقدم ارتباط با مردم به شمار می روند، به خاطر تغییرات قوانین به مشکل برمیخورند. برای نمونه گاهی بیمهها 90 درصد هزینه یک دارو را می پردازند و روز دیگر، قانون به 70 درصد سهم تغییر می کند و این کار را برای داروخانه ها دشوار می کند که به مردم توضیح دهند چرا این تغییر قیمت اتفاق افتاده است و گاهی مردم تصور می کنند مشکل از داروخانه است.
برای داروساز آن گونه که باید ارزش گذاری نمی شود
›››› دکتر احمد محمدخواه
داروساز
جایگاه داروساز در باور همگانی، جایگاه واقعی نیست و برای داروساز آن گونه که باید ارزش گذاری نمی شود؛ حال آنکه نقش دارو ساز در درمان بسیار پررنگ است؛ چه اینکه نخست اين داروساز است که یک دارو را میشناسد و معرفی می کند و سپس پزشک در درمان بیماری آن دارو را مورد استفاده قرار میدهد. این است که به نظر من، در زنجیره درمان، مردم، پزشکان و سیستم اداری کشور، آن گونه که باید به نقش داروساز اهمیت داده نمیشود.
در زمینه داروهای گیاهی هم باید بگویم که داروهای گیاهی نمیتوانند جایگزین داروهای شیمیایی شوند و اکنون هیچ داروی گیاهی را در اختیار نداریم که در درمان بتواند موثرتر از داروی شیمیایی عمل کند. من این دیدگاه که داروی گیاهی از داروی شیمیایی موثرتر است را نمی پذیرم و به نظرم به لحاظ آماری هم این گونه نیست که اعتماد مردم به داروهای شیمیایی کمتر
شده باشد.

داروهای گیاهی هم مسمومیت و عوارض دارند
›››› دکتر سعید نوریان
نایب رئیس انجمن داروسازان فارس
دارو چیست؟ دارو عبارت است از یک فرمول، یک ماده و مولکولی که دارای ترکیبات شیمیایی است و به بدن وارد میشود و درمان را در پی دارد. به عبارت دیگر، در زمان ورود دارو، سلول های بدن با مولکول های شیمیایی روبرو می شوند؛ حال اگر منبع این داروها گیاه باشد، آن را سنتز می نامیم و اگر در مقیاس صنعتی و در آزمایشگاه تولید شده باشند، آنها را داروی شیمیایی
می نامیم. در زمینه داروهای گیاهی اما تصوری اشتباه در میان برخی از مردم شکل گرفته است و آن اینکه، تصور می کنند اگر دارویی با منشاء گیاهی مصرف شود، عوارض ندارد؛ در صورتی که چنین نیست و این تصوری نادرست است. در میان کسانی که به اورژانس بیمارستان ها مراجعه می کنند بارها دیده ایم که افرادی به خاطر مصرف گیاه و داروی گیاهی دچار مسمومیت شده اند و این طور نیست که این داروها به مسمومیت و پیامدهایی این چنیني منتهی نشوند.

 

46

 

کد خبر 701248

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 7 =