۰ نفر
۶ شهریور ۱۳۹۷ - ۰۹:۴۹

فاصله بین برنامه‌های تلویزیون با جهانی که ما در آن زندگی می‌کنیم و روابط و مناسباتی که شاهد آن هستیم، هر روز بیشتر می‌شود.

محدثه واعظی‌پور 

سریال «پدر» به بخش‌های پایانی‌اش نزدیک می‌شود. این مجموعه در هفته‌های اخیر یکی از معدود تولیدات تلویزیون بوده که درباره‌اش در فضای رسمی و مجازی بسیار صحبت و با آن شوخی شده است. نویسنده و طراح مجموعه سکانس معروف آن را تمهیدی تبلیغاتی معرفی کرده یا برای همه انتقادها پاسخ‌هایی داشته اما باید گفت مشکل بزرگ «پدر» و مجموعه‌هایی از این دست و اغلب برنامه‌های تلویزیون این است که با جهان امروز، با حال و هوای مردم و با دیدگاه آنان بیگانه هستند. در «پدر» با مجموعه‌ای از رفتارهای غیرمنطقی و غیرعقلانی شخصیت‌های مختلف از جمله قهرمان قصه حاج علی تهرانی (مهدی سلطانی) مواجهیم. مجموعه در ستایش رفتارهای مردانه، اخلاق، مرام و اصولی است که حاج علی تهرانی با آن بزرگ شده و به آن پایبند است. او و خانواده مذهبی و سنتی‌اش که از مواهب زندگی برخوردارند، زیستی اسلامی، ایرانی دارند ولی درگیر مشکلات و کینه‌جویی‌هایی می‌شوند که زندگی آنها را با مشکل مواجه می‌کند. تا اینجای کار، اشکالی ندارد. موضوع عشق غیرمتعارف هم نه تازه است، نه عجیب. حتی در قرآن قصه یوسف و زلیخا، عاشقانه‌ای غیرمتعارف است. بنابراین مشکل بیننده با «پدر» در این مرحله نیست.

مسئله اصلی نگاه کلیشه‌ای به شخصیت‌های درگیر در قصه است. رفتارهای کلیشه‌ای این خانواده تیپیکال، که در اغلب سریال‌ها هم می‌بینیم، تکراری و قابل پیش‌بینی است. خانواده لیلا غیرمذهبی هستند، رفتارهای غیراخلاقی دارند، روابط عاطفی‌شان گسسته است. در مقابل، آنچه خوبان همه دارند، شریفه (لعیا زنگنه) و علی دارند. چند مدل از این شخصیت‌ها در سریال‌های تلویزیونی دیده‌ایم؟ مشکل سریال به اینجا ختم نمی‌شود. نویسنده برای پیشبرد قصه از اتفاق‌های غیرمنطقی استفاده کرده. لیلا پس از متهم شدن به قتل سکوت می‌کند. حتی از خود دفاعی ندارد. بر فرض که بپذیریم او از مشکلات زندگی‌اش خسته شده، حتی حاضر نیست به پدر شوهر یا اطرافیانش بگوید که دستش به خون عمویش آلوده نشده؟ پلیس وقتی از سر صحنه جرم لیلا را به بازداشتگاه می‌برد، فقط چون لیلا آنجا حضور داشته او را متهم به قتل می‌کند و حتی جستجو و تحقیق برای پیدا کردن مسبب این ماجرا شروع نمی‌شود، به این دلیل ساده که داستان فقط از طریق این رفتارهای غیرمنطقی امکان تداوم داشته.

حاج علی تهرانی که بارها در سریال تاکید می‌شود باهوش و مقتدر است و با تلاش شخصی، ثروتش را به دست آورده هیچ ذکاوتی از خود برای حل مشکلات زندگیش نشان نمی‌دهد. دامادش به او خیانت می‌کند، اما حاج علی نه برخوردی با او دارد، نه حتی می‌تواند رد او را در مشکلات بعدی شناسایی کند. محبت و درایت حاج علی در حمایت یک جانبه از لیلا خلاصه شده. او درباره حفظ ثروت و دارایی‌اش تلاش نمی‌کند. حتی به توطئه‌ها شک نمی‌کند یا پیش از اقدام ناصر (مسعود فروتن) یا توفیق (بیژن امکانیان) علیه خود و خانواده‌اش نمی‌تواند اقدامی انجام دهد. او منفعل است، فقط شعار می‌دهد و مدام خاطرات پدرش را مرور می‌کند تا بیننده متوجه شود حاج علی در خانواده‌ای اصیل تربیت شده. اما از این اصالت جز شعار و رفتارهای تکراری چیزی به تصویر درنمی‌آید. خانواده بزرگ تهرانی، هویت ندارد و اعضای دیگر این خانواده در هیچ مراسمی حضور ندارند. جهانی که نویسنده خلق کرده فقط در عمارت بزرگ و اشرافی آنها و کارخانه خلاصه شده. واقعیت این است که چنین شخصیت‌هایی حتی اگر ما به ازای بیرونی داشته باشند که اندک هستند، همدلی مخاطب را برنمی‌انگیزند. شخصیت‌هایی تک بعدی و بدون واکنش‌های انسانی. به همین دلیل است که شخصیت شریفه به دلیل واکنش‌هایی که نسبت به لیلا دارد، کمی واقعی‌تر از همسرش به نظر می‌رسد.

سریال پدر

تماشای «پدر» یک حسرت بزرگ دیگر هم به همراه دارد. مهدی سلطانی بازیگر دیر کشف شده تلویزیون ایران، با انتخاب یک نقش بد نوشته شده، نقشی تک بعدی و پر از ابهام بازی بدی در این مجموعه دارد. بازیگری که مجموعه متوسط «مادرانه» را با حضورش تبدیل به اثری دیدنی کرده بود، اینجا تن داده به اجرایی کلیشه‌ای از تصویری کهنه از مردی اصیل و مقتدر. با حرکاتی تکراری و ری اکشن‌هایی که پس از چند قسمت آزاردهنده به نظر می‌رسند. حتی بازی او  نتوانسته شخصیت اصلی این مجموعه را به قهرمانی دوست داشتنی تبدیل کند. در مقابل مسعود فروتن، در تلاشی قابل ستایش شخصیت منفی ناصر را جذاب و متقاعدکننده بازی کرده. ریحانه پارسا در نخستین حضورش امیدوارکننده است. بازی او هم به دلیل رفتارهای غیرمنطقی شخصیت لیلا که گاه به عشق ربطه داده شده آسیب دیده، اما در فضای غیرمنطقی و غریب مجموعه، او توانسته حضوری قابل باور داشته باشد.

این روزها تلویزیون به همه چیز شبیه است، جز رسانه‌ای ملی. پخش انواع و اقسام مسابقه‌ها با اهداف مالی، ترویج مصرف‌گرایی و تجمل در جامعه‌ای درگیر مشکلات اقتصادی و ناامیدی، برگزار کردن شوهای مختلف برای خنداندن مردم و نمایش معرفی استعدادهای جوانی که به اسم کمدی، مشتی متن نازل و شوخی‌های سبک را به خورد مخاطب می‌دهند ملغمه‌ای ساخته که برای کمتر کسی جذاب است. ما فقط نظاره‌گر این بازی هستیم، چرا که تجربه نشان داده مدیران این رسانه راه خود را می‌روند و نه برای آمار و ارقام ارزش قائلند، نه برای انتقاد. 

241243

کد خبر 800396

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 8 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 15
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • سینا IR ۱۰:۱۵ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۶
    دمت گرم نویسنده عزیز با این متن قرص و محکم
    • عرفان IR ۱۱:۲۷ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۷
      15 13
      ممنون از نویسنده گرامی. فقط یه عکس رسانه ای تر و باکلاس تر بیانداز....
  • بی نام A1 ۱۰:۲۵ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۶
    67 4
    یه سوال .... چرا در چند سال اخیر در اکثر سریالهای پخش شده , نقش های منفی داستان یا به قتل رسیده اند و یا در تصادف کشته شده اند ؟ چرا نویسندگان این مجموعه ها نگاهی واقع گرایانه به این نقش ها ندارند ؟
  • بی نام A1 ۱۰:۲۶ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۶
    68 9
    عالی بود و حرف دل بنده. ممنون
  • علیرضا A1 ۱۰:۳۵ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۶
    13 42
    البته که هر کس نظر خاص خودش را دارد
  • بی نام A1 ۱۰:۳۹ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۶
    65 17
    بسیاری از نظراتتو قبول دارم ..... در متن فیلم شریفه به لیلا می تازه که تو بیچارمون کردی و دست از سرمون بردار تا جائیکه بنوعی بیرونش میکنه .... بعد با یک چرخش ناگهانی کاملا" موضعش عوض میشه و بشدت دلسوز و نگران لیلا میشه .... ولی واقعیتشو بخوای خودِ تو هم که این متنو نوشتی مغرضی .... کجای بازیگریِ نقش لیلا امیدوار کننده است ..... تموم صحنه ها رو ساکتِ حرف نمی زنه .... خیره میمونه ....بی حرکته و هیچگونه هنری در بازیگریش مشهود نیست .... بعد یه دفعه خروش میکنه میخواد بره از عموش انتقام بگیره و فریاد میزنه .... گویا اینا از بازیگری فقط گریه کردنو خوب تمرین کردند.... حالا شما به این نقشِ منفعل و یکنواخت میگی امیدوار کننده ؟؟؟
  • بی نام IR ۱۴:۱۳ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۶
    51 10
    من در تعجب و حیرتم چطور درباره چنین سریالی اصلا بحث میشه؟ چطور صحبتش به میون میاد؟ در حالیکه هیچ ارزشی نداره
  • بی نام IR ۱۴:۵۰ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۶
    28 6
    ضعفهای داستان بیشتر از اونیه که گفتین حتی. غیر واقعی تر از همه چیز اینه که عموی لیلا همه رو خریده، از داماد حاج علی بگیر تا دوست لیلا و رفیق حاج علی، توفیق. نمیشه که اینطوری بشه.
  • بی نام IR ۰۶:۳۶ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۷
    21 8
    آیا واقعا در دادگاهی مشابه این، قاضی فقط باستناد حضورشخص در محل وقوع قتل، متهم را محکوم به اعدام می کند؟؟؟؟؟؟؟؟
  • کریم IR ۱۱:۱۹ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۷
    12 2
    با سلام یه سوال : آیا طراحی ظاهر داماد حاج علی با ریش بلند و پیراهن رو شلوار و یقه بسته و کارهایی که میکنه معنای خاصی داره؟
  • بی نام RO ۱۷:۵۷ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۷
    6 25
    خیلی هم عالی و مشتی هست...ما که میبینیم و حال کردیم،باقی برن بازی تاج و ال واوضاع بیبینن.اینجا نطق نکنن.اونهایی که میگن نمیبینن پس نخود هر آشی نشن.
    • بی نام A1 ۱۸:۳۹ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۷
      27 1
      وقتی از پول بیت المال خرج ساختن این فیلما یاسریالا میشه پس هرکسی حق داره درموردشون نظربده چه مخالف باشه چه موافق.
  • بی نام A1 ۱۸:۲۶ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۷
    16 1
    اما همین نکته ای که می گید اصالت خانوادگی ویژگی اصلی نقش مثبت سریال باید گفت دقیقا رفتار پدر خانواده از یک فرد باهوش برنمی آد بلکه آدم اصیل که به جای دزدی داماد زندگی دخترش مهمه اصالت که باعث میشه پول در برابر خانواده بی ارزش بشه. راجع به داستان و ایرادات دیگه درست میگوید و البته بازی بی روح لیلا
  • سیما EU ۱۸:۳۸ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۷
    24 6
    من که سال هاست تلویزیون نمی بینم.. حیف وقتی که بابت فیلم های آبکی صدا و سیما تلف بشه
  • بی نام A1 ۱۱:۵۵ - ۱۳۹۷/۰۶/۰۹
    2 3
    خنده دار بود