ابوالقاسم فردوسی

 واکاوی قدرت پنهان واژه‌ها در میدان‌های نبرد؛ از پروپاگاندای جنگی تا مقاومت فرهنگی

جنگ و فرارسیدن زمانه تقویت جایگاه زبان میهن‌افروز فارسی / رسانه های جهانی خشونت را «بشردوستانه» بزک می کنند

اخبار اندیشهدر طول جنگ‌ها و درگیری‌های استعماری، جوامع اغلب زبان یا گویش مهاجم را «تحریم» می‌کنند (از کاربرد آن امتناع می‌ورزند، آن را مسخره می‌کنند، یا آن را در زندگی عمومی و خصوصی جایگزین می‌سازند) در حالی که زبان یا گویش خود را به عنوان نمادی از کرامت و بقا ارتقا می‌دهند. «دوران پساجنگ اخیر، مجالی است برای بازاندیشی در سیاست‌گذاری‌های زبانی همسو با تقویت جایگاه زبانِ میهن‌افروز فارسی».

درخواست از فارسی‌آموزان خارج‌نشین: تجربه خود از ایران و تمدن آن را فیلم یا دست‌نوشته کنید

ادبیاتدر پویش بین‌المللی «فارسی، زبان فرهنگ و تمدن ایرانی» از فارسی‌آموزان در کشورهای مختلف خواسته شده است دیدگاه، تجربه یا برداشت خود را از ایران و تمدن آن به زبان فارسی در قالب فیلم کوتاه یا دست‌نوشته برای بنیاد سعدی ارسال کنند.

رستم را به بهانه رد خون پسر بر دستانش، تنها رها کردند/ پرویز پرستویی از «راز رستم» نوشت

سینماپرویز پرستویی بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون با انتشار ویدئویی از علیرضا شجاع‌پور (۱۴۰۲- ۱۳۲۱) شاعر و شاهنامه‌خوان در حال خواندن اثر معروفش «راز رستم»، در صفحه اینستاگرامش چنین نوشت: «... امروزه اما در نبرد ایرانیان و اهریمنان، رستم را به بهانه رد خون پسر بر دستانش، تنها رها کرده و دور از معرکه، خاموش ایستاده‌اند!»

میهن‌دوستان علیه ویرانی‌طلبان؛ بازخوانیِ خیزشِ تمدنیِ نخبگان ایرانی علیه تهدیدهای وجودی

حماسه مقاومت در روایت سروش و ولی‌نصر تا دباشی و انصاری/«وجدان تمدنی» روشنفکران/ شاهنامه رود خروشان فرهنگ ایران زمین، مرزهای جغرافیایی را درنوردید

اخبار اندیشهآرش رئیسی نژاد: ایران، هم سرزمین است، و هم جان. و پاسداشت آن، یعنی پاسداشت هر دو. بیاد آوریم که، ایران خانه ماست و ایرانیان، خانواده ما، خانه بدون خانواده، ویرانه است و متروکه، خانواده بدون خانه، آواره است و درمانده. از این رو، یگانه اصل رهنمای ایران‌دوستان، بر تلاش و کوششی پایان‌ناپذیر استوار است: تلاش برای رفاه، آزادی و عزت ایرانیان؛ کوشش برای قدرت، ثروت و اعتبار ایران‌زمین.

پیگیری ثبت جهانی «توس» در اولویت خراسان رضوی / پرونده آماده ارائه به یونسکو است

خراسان رضویمعاون میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی از آماده‌سازی پرونده ثبت جهانی «توس» خبر داد و اظهارکرد: این پرونده در اولویت استان قرار دارد و پس از طی نوبت ارائه، طی دو تا سه سال آینده برای بررسی به کمیته میراث جهانی یونسکو ارسال خواهد شد.

بیانیه شناخت مردم مقاوم ایران در اشعار فردوسی

اخبار اندیشهفردوسی در مقدمه شاهنامه، پس از گفتار در ستایش خرد و داستان آفرینش، به «گفتار در ستایش مردم» پرداخته است. سخن سرشار از خردمندی و استوار او بیانیه شناخت ملت ایران است. هیچ‌کس همانند فردوسی به روشنی از نقش مردم سخن نگفته است.

بیداری در وقتِ صلح؛ بازسازی ایران در میانه آتش‌بس

اخبار اندیشهدر میانه‌ی جنگی که پایان قطعی‌اش در افق نزدیک پدیدار نیست، اگر گاهی فرصت و فراغتی این‌چنین دست می‌دهد، باید صرف کوشش‌های هوشمندانه و فشرده برای تجدید قوای پدافندی و آفندی کشور، ایمن‌سازی ذهن و روح‌ و روان مردم، خلق نمادها و معانی و هنجارهای مشترک، و ترمیم جراحات شهرها و مقاوم‌سازی ضعف‌ نهادها دربرابر هجوم دشمن، و پیش‌روی در مسیر توسعه‌ی همه‌جانبه، ارتقای زندگی ملت، و تامین رضایت خاطر خطیر مردم شود. 

واکاوی مؤلفه‌های ماندگاری فرهنگ ایرانی

ققنوس ایران در آیینه‌ جهانگشا / شاهنامه نبض تپنده هویت ایرانی

اخبار اندیشه هویت ایرانی همواره ضامن بقای این سرزمین در تلاطم‌های تاریخی بوده است. عطاملک جوینی در «تاریخ جهانگشا» با رویکردی زیرکانه، عناصر هویت‌ساز ملی را در بحبوحه تهاجم مغول بازتولید کرد. این یادداشت نشان می‌دهد که او چگونه با بهره‌گیری از حماسه شاهنامه، تأکید بر دین‌مداری و استراتژی غلبه فرهنگی، روح ایرانی را در کالبد حکمرانی بیگانگان دمید و از زوال تمدنی ایران جلوگیری کرد.

پیوندهای تاریخی و اسطوره‌ای مردمان دو سوی خلیج‌فارس به روایت شاهنامه

تاریخ ایرانشاهنامه تنها بازگوکننده یک نقشه جغرافیایی نیست، بلکه می‌توان آن را گونه‌ای «نقشه فرهنگی ـ روایی» دانست که در آن، فضاها نه فقط نشان‌دهنده مکان، بلکه دارای معنا و پیوند هستند.

به یاد استاد دکتر جلال خالقی‌مطلق

دریغا تهی از تو ایران‌زمین / استقامت در زمانه شاهنامه زدایی

اخبار اندیشهاو در زمانه‌ای شاهنامه‌پژوهی و تصحیح آن را آغاز کرد که شاهنامه در میهن خویش بسیار غریب بود و زمامداران فرهنگ، نام و نشان شاهنامه را به محاق برده بودند و از نام‌های کوی و برزن تا نگاشته‌ها، شاهنامه‌زدایی هویدا بود. دکتر جلال خالقی‌مطلق در چنین فضایی همچون خود فردوسی، پیکاری فرهنگی را برای رهایی فرهنگ ایرانی با چنین تلاشی آغازید و از جان و دل برای پیشبرد آن همت گماشت. از سرزنش خار مغیلان‌ و از نهیب کژاندیشان نهراسید و با تمام وجود اشتیاق خود را به این مهم معطوف کرد و تا پایان زندگانی به بارورسازی این مسیر پرداخت.

ایران فردا روایتی از امید، همبستگی و شکوه

اخبار اندیشهدر شاهنامه، پهلوانان برای قدرت شخصی نمی‌جنگند؛ آنان پاسداران داد و میهن‌اند. فریاد کاوه آهنگر در برابر بیداد، نماد مطالبه عدالت است و رستم، نماد مسئولیت در قبال سرزمین. ایران آینده نیز می‌تواند با الهام از همین روح، راه خود را بر پایه عدالت و خرد بازتعریف کند. ایران فردا، ایرانی است که همه فرزندانش را در آغوش می‌گیرد. تنوع قومی، زبانی و فرهنگی نه نقطه ضعف، بلکه سرمایه‌ای بزرگ است.

روایتی از «چو ایران نباشد تن من مباد»

ادبیاتبیت «چو ایران نباشد تن من مباد/ بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» شهرت عام و خاص دارد. بیتی که در هیچ یک از نسخه‌های شاهنامه به این ترتیب نیامده است؛ این بیت را شاعری ملی‌گرا در بحبوحه جنگ جهانی دوم به این شکل منتشر کرد و شهرت عام یافت.

نگاه های ساده انگارانه ما ایرانی ها / شاهنامه بخوانیم این مظهر ایرانیت / خردمند همچون فردوسی

اخبار اندیشهشاهنامه حس ملیت را در ما تقویت می‌کند و پشتوانه بزرگی برای زبان فارسی ماست. این امور نشان‌دهنده اهمیت شاهنامه است، منتها اگر کسی بخواهد زیاده‌روی کند و مثلا با استناد به داستان کیکاووس بگوید ما در هزار سال پیش یا دو هزار سال پیش یا شش هزار سال پیش پرواز می‌کردیم و سخنان ابلهانه بزند، ارج و ارزش شاهنامه و افسانه‌های آن را نادیده انگاشته است. ... البته این نگاه‌های ساده‌انگارانه تنها در ما نیست.

فردوسی معیار ارزش را «انسانیت» می‌داند نه جنسیت/ جایگاه زنان در تحولات

اخبار دیندر نگاه فردوسی معیار ارزش «انسانیت» است نه جنسیت و زنان همچون مردان در شکل‌دهی به سرنوشت تاریخی و اخلاقی جامعه نقش‌آفرین‌اند.

دوره «دیدار با زنان شاهنامه» برگزار می‌شود / واکاوی جایگاه و کهن‌الگوهای زنان شاهنامه در هفت نشست تخصصی

ادبیاتمرکز کودک و نوجوان سازمان هنری رسانه‌ای اوج با هدف ترویج ادبیات فارسی و تعمیق شناخت فعالان حوزه هنرهای نمایشی از متون کلاسیک، دوره آموزشی «دیدار با زنان شاهنامه» را برگزار می‌کند.

درس‌های شاهنامه برای جامعه‌ای که میان حق و باطل مردد است

اخبار دینبسیاری می‌پرسند چرا در غبارِ رسانه‌ها، تشخیص حق از باطل دشوار شده است؟ سیدیاسر موحدفرد در این گفت‌وگو با بازخوانی شاهنامه، از استراتژی فریب اهریمن، ضرورت بازگشت به «آیین شهریاری» و نقش حیاتی پهلوانان در شکستن دیوار میان مردم و حاکمیت برای عبور از بحران‌های امروز می‌گوید.

چرا دشمن از اتحاد «رستم و سهراب»‌ها می‌ترسد؟

اخبار دیندر روزگاری که تفرقه‌های افراسیابی پیوند میان ملت را هدف گرفته، بازخوانی شاهنامه ضرورت می‌یابد. مرشد میرزاعلی با تطبیق حماسه‌های فردوسی بر تحولات امروز، از رمز و راز نفوذ، بصیرت سیاسی و ایستادگی در برابر دشمنان داخلی و خارجی پرده برمی‌دارد.

بازگشت شاهنامه فردوسی به نشر ایتالیا

اخبار اندیشهشاهنامه فردوسی پس از گذشت حدود یکصد سال با ترجمه‌ای کامل و یکپارچه، بار دیگر به زبان ایتالیایی منتشر شد و یکی از مهم‌ترین پیوندهای تاریخی میان ادبیات حماسی ایران و فرهنگ ایتالیا را زنده کرد.

شاهنامه چه رازهای پزشکی را در خود نهفته دارد؟ / کتاب نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی منتشر شد

اخبار اندیشهکتاب نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی، نوشته محمد رسولی، شاهنامه‌پژوه معاصر، از سوی نشر سبزان منتشر شد؛ اثری که برای نخستین‌بار تاریخ پزشکی ایران را با تکیه بر متن شاهنامه به‌صورت مستقل و منسجم بررسی می‌کند.

فردوسی و معجزه حفظ زبان فارسی / نبوغ در تلفیق ملیت و دین / معنای «نام» در شاهنامه

اخبار اندیشهبه همت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با همکاری خانه علوم انسانی ایران نشست فردوسی شناسی با حضور استادان ادبیات برگزار شد.

شاهنامه فردوسی پس از صد سال به زبان ایتالیایی منتشر شد

ادبیاتشاهنامه فردوسی پس از گذشت حدود صد سال، با ترجمه‌ کامل، یکپارچه و بازنگری‌شده، پس از صد سال، بار دیگر به زبان ایتالیایی منتشر شد.

واکاویِ ریشه‌های آزادمنشی و ستیز با ایران‌ستیزی در بیستمین سالگرد تأسیس خردسرای فردوسی

فردوسی، فریادگر ایران در زمانه خفقان/ از نکوهش جنگ تا آزادی عقیده؛ شاهنامه یا مرام‌نامه صلح؟

اخبار اندیشهبه گزارش شاهنامه بزرگ‌ترین گناه در فرهنگ ایران، آزار دیگران می‌داند «به نیکی گرای و میازار کس.. رهِ رستگاری همین است و بس»،پاسداری از فرهنگ ایران کار سترگی بوده که فردوسی انجام داده، پرنده همای به این علت نماد ایران است که آزارش به هیچ حیوانی نمی‌رسد و استخوان‌خوار است، ایرانیان پرنده‌ای را نماد ایران کرده‌اند که بی‌آزار است. ایرانیان حتی با حیوانات هم با مهربانی برخورد می‌کردند. در فرهنگ ما آزار دیگران و ترساندن حیوانات، شکستن برگ درختان و آلوده کردن عناصر چهارگانه نظیر آب، باد، خاک و آتش بسیار نکوهیده بوده و کیفر داشته است و برعکس حفر قنات، کاشتن درخت، کاشتن گندم، هرس کردن درخت، آبیاری کردن و داد و دهش پاداش داشته است.

انتقاد روزنامه اطلاعات از حکم حبس برای زینب موسوی بخاطر اهانت به فردوسی/شاملو هم علیه فردوسی حرف زد، چون سوادش را نداشت

قضاییخانم زینب موسوی، طنزپرداز فضای مجازی، سخنانی ناشایست گفت، پاسخ شایسته از مردم خردمند ایران دریافت کرد و حکمی عجیب از دستگاه قضا گرفت. در این ماجرا برای چندصدمین یا چند هزارمین بار معلوم شد که شاهنامه، کتاب مردم است و آنان راه حفاظت و دفاع از آن را به خوبی می‌دانند.

واکنش زیدآبادی به حکم دادگاه علیه زینب موسوی: مگر پژوهش زورکی و قصه‌گویی اجباری و ناخواسته ممکن است و یا اثر دلخواه را دارد؟

احزاب و شخصیت‌هااحمد زیدآبادی نوشت:حکمی که علیه زینب موسوی به اتهام اهانت به حکیم ابوالقاسم فردوسی شاعر حماسه‌سرای ایران صادر شده، به اندازۀ اصل کار این خانم، مردود است.مجازات اظهاراتی مانند اظهارات خانم موسوی، همان واکنش منفی اجتماعی به آن است.

نگاهی انتقادی به بازیگران عرصه فرهنگ به مناسبت برگزاری یکصدمین سالروز تولد مرحوم استاد ایرج افشار

چرا متصدیان مراسم ایرج افشار سخنان امیدسالار را پخش نکردند/ به‌جای فردوسی‌بازی، فردوسی را عمل کنیم / فاصله جامعه از ستایش مفاخر تا عمل به اندیشه‌شان

اخبار اندیشهاستاد امیدسالار با تأسی از حکیم طوس متذکر شد که تقاضای آتش‌بس امریکایی‌ها در جنگ ۱۲ روزه تاثیر «گرز» نیروهای مسلح‌مان بود و این ‌بار لازم است قبل از اقدام دشمن با حمله‌ای پیشگیرانه، امنیت کشور تضمین شود. این اظهارات حتما می‌تواند محل مناقشه باشد و متخصصان امر در امور نظامی و دیپلماسی جا دارد با توجه جدی و بررسی دقیق له یا علیه آن موضع بگیرند. اما اینکه گردانندگان یک نشست فرهنگی که به نام یاد یکی از برجسته‌ترین خادمان فرهنگ ایران برگزار شد از پخش سخنرانی‌ای که وعده‌اش را داده بودند، انصراف بدهند، حقا جای هیچ توجیهی ندارد. 

فردوسی،قهرمانی که خداپرست‌تر باشد را کامیاب‌تر می داند؛نماد متانت کلام

اخبار دینسرنوشت قهرمانان شاهنامه، بستگی به ارتباط و پیوندی دارد که آن‌ها با خداوند برقرار کرده‌اند در واقع، هر میزان که شهریار یگانه‌پرست‌تر باشد و در جهت آزادگی و مردم‌داری بکوشد، کامیاب تر است.