تاریخ ایرانجمشید کیانفر میگوید امیرکبیر در حافظه جمعی ایرانیان چهرهای اصلاحگر و تقریباً قدیسگونه دارد، اما اسناد و روایتهای تاریخی او را مدیری مقتدر، تندخو و عملگرا نشان میدهند که در سی و نه ماه صدارت کارهای مهمی کرد و همزمان خطاهایی هم داشت. کیانفر برای روشن کردن این تصویر، سه دسته منبع درباره دوره قاجار را توضیح میدهد.
اخبار کافه خبرجمشید کیانفر درباره دوران ناصری میگوید: اعتمادالسلطنه در روزنامه ایران نوشته دلار پنج قران بود؛ یعنی با یک تومان دو دلار میخریدند. تا سال ۱۳۵۷ همین دلار چهارده برابر شده و به هفت تومان رسیده بود.
تاریخ ایرانجمشید کیانفر میگوید دارالفنون را نباید مدرسه معمولی یا هنرستان دانست. او آن را کاخ دانش مینامد، چون در فرهنگ ایرانی کاخ عالیترین بنا را تداعی میکند و این مدرسه در روزگار خودش چنین جایگاهی داشت.
تاریخ ایرانجمشید کیانفر، پژوهشگر تاریخ معاصر، در گفتوگو با خبرآنلاین میگوید مادر ناصرالدینشاه برخلاف تصویر تیرهای که از او ساختهاند، زنی مقید به شرع و اخلاق بود. وصیتنامهاش که عبدالحسین نوایی با مقدمهای دویستصفحهای چاپ کرده، نشان میدهد او حتی ریزترین اموال، از جمله بشقاب لبپریده را مشخص کرده و تکلیفشان را روشن کرده است.
اخبار کافه خبرجمشید کیانفر پژوهشگر تاریخ معاصر ایران معتقد است که بسیاری از نهادهای دوره رضاشاهی، ازجمله دانشگاه تهران، حاصل فکر و کار نخبگانی مثل فروغی و حکمت بود که از سنت دارالفنون برآمده بودند. رضاشاه به این نخبگان میدان داد و با آنها مخالفت نکرد.
تاریخ ایرانامیرکبیر در حافظه تاریخی ایرانیان چهرهای اصلاحگر و کموبیش قدیسگونه دارد، اما اسناد و روایتهای تاریخی چه تصویری از او به دست میدهند؟ جمشید کیانفر، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، در گفتوگو با خبرآنلاین از اقدامات و خطاهای امیرکبیر، نقش او در تأسیس دارالفنون و روزنامه «وقایع اتفاقیه» و دلایل ماندگاری تصویر اسطورهای او میگوید.
تاریخ ایرانمردی که رگ امیرکبیر را در حمام فین زد، بنیانگذار سلسلهای از رجال قاجار شد؛ اما چند نسل بعد، یکی از نوادگانش با طراحی نماد دانشگاه تهران و وقف خانهاش به این دانشگاه، میراثی کاملاً متفاوت از جد خود به جا گذاشت.
تاریخ ایران«این عنوان در نگاه نخست شاید تنها نام یک اثر تاریخی باشد، اما درحقیقت روایت یکی از دشوارترین و طولانیترین مذاکرات دیپلماتیک ایران است؛ مذاکراتی که در آن هیأت ایرانی با وجود محدودیتهای فراوان، با تکیه بر استدلال، صبوری و شناخت عمیق از مسائل، از حقوق تاریخی کشور دفاع کرد.»
تاریخ ایراننکته قابل توجه دیگر، متن عهدنامه درخصوص شط العرب (اروندرود کنونی) است. در این عهدنامه ذکر شده که ایران «حق کشتیرانی برابر» با عثمانی در شطالعرب دارد.
تاریخ ایرانهمه افراد خانواده لباس نو میپوشند و اطراف یک پارچه رومیزی [سفره] که در روی آن انواع خوراکیها به سلیقه رئیس خانواده چیده شده، روی زمین مینشینند (در ایران از میز استفاده نمیشود). در وسط خوراکیها نیز یک ظرف پر از آب میگذارند و تصور میکنند که درست در لحظه عبور خورشید از خط استوا، بر اثر لرزهای که در کره زمین حادث میشود آب داخل این ظرف به تکان درمیآید. در چنین موقعی افراد خانواده یکدیگر را در آغوش میگیرند و سال خوشی را برای هم آرزو میکنند.
تاریخ ایراندر سال ۱۲۶۴ ه.ق با ریاست فوج گروس در دفع فتنه سالار شرکت کرد و در سال ۱۲۶۶ ه.ق فتنه بابیه در زنجان را خاموش نمود. در محاصره هرات در سال ۱۲۷۳ه.ق لیاقت و کاردانی زیادی از خود نشان داد و مورد توجه ناصرالدینشاه قرار گرفت و در سال ۱۲۷۶ به عنوان وزیرمختار ایران در کشورهای اروپایی منصوب و بیش از ۱۰ سال وزیرمختار ایران در فرانسه و انگلستان و عثمانی بود.
البرزرئیس بنیاد نخبگان استان البرز، با اشاره به برگزاری پنجمین دوره جشنواره ملی امیرکبیر گفت: هدف اصلی این جشنواره، ایجاد گفتمان میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی و اعضای هیات علمی دانشگاهها با بخشهای کارفرمایی کشور اعم از صنعت، دولت و نهادهای عمومی است تا پایاننامهها و رسالهها بر اساس مسائل واقعی جامعه طراحی و اجرا شوند.
تاریخ ایراناینکه گفته میشود ناصرالدینشاه با او همراهی نداشت، فرضی است که پذیرش کامل آن مورد تردید است، شاهی مستبد که همه امور کشور تحت نظر او انجام میشد، مدت سه سال و اندی با امیرکبیر همراهی میکرد، در این مدت درواقع مدیر و فرمانروای مملکت امیرکبیر بود و شاه صرفاً فرامین وی را که گاه مودبانه و گاه با درشتی همراه بود اجرا میکرد.
تاریخ ایرانباغ فین کاشان خاطره شهادت مظلومانه میرزا تقیخان امیرکبیر، ستاره بینظیر تاریخ ایران را در ۱۷۴ سال پیش به تاریخ ۲۰ دی ۱۲۳۰ خورشیدی در دل دارد.
تاریخ ایرانبه موجب این سند خواهر تنی ناصرالدینشاه قاجار با مهریه یک جلد قرآن و «هشت هزار تومان نقد اشرفی ناصرالدینشاهی که هر شاهی هیجده نخود وزن دارد» به عقد اتابک اعظم میرزاتقیخان درآمده است. (سند را درون متن تماشا کنید)
اخبار اندیشهاز روز نخستین امیر بود که میان خودش با دیگر صدراعظمها فاصله گذاشت؛ این فاصلهگذاری به قیمت ناراحتی قاآنی و قاآنیهایی تمام شد؛ شاید به قیمت جانش. اما قاآنی که پیشتر مدح میرزا آقاسی (صدراعظم محمدشاه) میگفت، روز انتصاب امیر او را عادل خواند و میرزاآقاسی را شقی! فاصلهی میان مدح و ذم مدیحهسرا تنها یک شب است؛ اما پژوهشگر راوی نتایج پژوهش است، نه بندهی خوشنودی حاکم! برای همین است که پژوهشگری که مدیحهسرا نیست، گاه تلخی دارد؛ اما ملکالپژوهشگران یکسر شیرینیاند! و ما سخت نیازمند گذار از دوران مدیحهسرایی به دورهی پژوهش هستیم!
تاریخ ایران چرا قطار توسعه در ایران همواره از ریل خارج میشود؟ این پرسشی است که در ذهن هر ایرانی دغدغهمندی ریشه دوانده و کتاب «جامعهشناسی نخبهکشی» اثر علی رضاقلی، یکی از پرنفوذترین و شجاعانهترین تلاشها برای کالبدشکافی همین زخم کهنه است.