شنبه 28 مهر 1397

موسوی، سید رسول

متولد 1337/دکترای علوم سیاسی رییس مرکز مطالعات اسیای مرکزی و قفقاز ، وزارت خارجه سفیراسبق کشورمان در کشورهای تاجیکستان، فنلاند و استونی مدیر کل اسبق دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی کارشناس امنیت منطقه ای و تحولات اوراسیا کارشناس امنیت منطقه ای و تحولات اوراسیا
  • مردم دزدی

    - ادعای موضوع خواسته‌های مردم ایران در بین افکار عمومی امریکا حلقه‌ای از توطئه‌های آمریکا علیه مردم ایران است که به نام مردم ایران انجام می‌شود. این طرح توطئه آمریکا علیه ایران را می‌توان توطئه "مردم دزدی" نامید. تیم ترامپ مجموعه‌ای خیالی را به نام مردم ایران جعل می‌کند و آن‌ها را خطاب قرار می‌دهد ولی واقعیت آن است که طرف اصلی خطاب افراطیون واشنگتن، مردم آمریکاست نه مردم ایران، و در اجرای این توطئه، منافقین در ارائه تحلیل و اطلاعات دروغ به سرویس‌های جاسوسی آمریکا و افراطیون واشنگتن نقش عمده‌ای برعهده دارند.

  • دیپلماسی رئیس دولت

    - سخنان افتتاحیه ریاست محترم جمهوری جناب آقای روحانی در همایش امسال روسای نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور را می‌توان نقطه عطفی در مجموعه سخنرانی‌های ایشان در ارتباط با موضوع سیاست خارجی کشور دانست. سخنرانی امسال دکتر روحانی در شکل و محتوایی خاصی ارائه شد که برای توصیف آن می‌توان گفت که ایشان برای بیان نظرات خویش به‌خوبی توانستند گفتمان انقلاب اسلامی را در گفتار خویش احیاء کنند.

  • اژدها در جنوب

    - اگر حضور چین در پاکستان را از طریق طرح کریدور گوادر و در آسیای‌مرکزی از طریق سازمان همکاری‌های شانگهای و پی‌گیری طرح جاده ابریشم نوین که چین را از طریق سیبری روسیه به اروپا وصل می‌کند خوب مطالعه کنیم و در کنار طرح‌های چین با کشورهای عربی قرار دهیم متوجه خواهیم شد که در طرح‌های توسعه اقتصادی چین در حال رانده شدن به حاشیه هستیم. از طرف دیگر با توجه به شرایطی که کشورمان با مجموعه غرب دارد و آینده نامعلومی در ارتباط با همکاری‌های اقتصادی با مجموعه کشورهای غربی داریم، لذا ضروری است تا با جدیت تمام این تحولات مورد توجه قرار گیرد و تا فرصت باقی است منافع راهبردی کشورمان در چگونگی تعامل با طرح‌های موجود تعریف گردد.

  • تهدیدات در پیش و گفتمان‌های موجود

    - با نگاهی به مجموعه ادبیات سیاسی منتشر شده در رسانه‌های مختلف کشور و مجموعه مباحث موجود بین تصمیم‌سازان، تصمیم‌گیران و سیاستمداران درباره تحلیل تحولات کشور، منطقه و جهان هم‌چنین پیشنهاد راهکارهای مقابله با تهدیدات در پیش، می‌توان هشت گفتمان مختلف را در چگونگی تحلیل شرایط و ارائه راه‌کارها برای گذار از تهدیدات در پیش شناسایی و دسته‌بندی کرد: اعتدالگرا ،اصلاح‌طلب ، محافظه‌کار ، تجدید‌نظرطلب، نوستالژیک، بنیادگرایی، نوبنیادگرایی و انقلاب اسلامی هشت گفتمان موجود در عرصه سیاسی-اجتماعی کشور است.

  • فتوی علیه فتوی

    - به نظر نمی‌رسد که فتوای علمای سراسری افغانستان و فرمان آتش‌بس رئیس‌جمهور اشرف غنی بتواند نقطه پایانی بر جنگ داخلی افغانستان بگذارد زیرا که اولا مبانی فقهی و شرعی مورد استناد طرف‌های درگیر در جنگ متفاوت بوده و هر کدام از طرف‌های درگیر در جنگ، حجت شرعی متفاوتی را برای رفتار خود ملاک می‌دانند. طالبان به عنوان اصلی‌ترین طرف درگیر در جنگ افغانستان اساسا جنگ موجود را جنگ آزادی‌بخش و جنگ علیه اشغال‌گری آمریکا می‌داند و جنگ خود با نیروهای دولتی را به‌خاطر این که آن‌ها با دشمن اشغال‌گر سرزمین اسلامی همکاری می‌کنند مجاز می‌شمارد. در این چارچوب دعوت علمای افغانستان از طالبان برای صلح با دولت بدون توجه به بحث نیروهای اشغا‌ل‌گر نمی‌تواند به نتیجه برسد.

  • چرا اروپا در کنار برجام ایستاده است؟

    - افکارعمومی اروپاییان آزمایشگاه معتبری است که می‌تواند میزان پای‌بندی دولتمردان اروپایی را در تصمیمات اعلامی خود نشان دهد. می‌توان با اطمینان بالایی اظهار داشت که چنانچه تصمیمات دولت‌های اروپایی انعکاس‌دهنده افکارعمومی جوامع اروپایی باشد و افکارعمومی از آن تصمیمات حمایت کنند می‌توان به اجرایی شدن آن‌ها امیدوار بود و در صورتی که سیاست و یا تصمیمی توسط دولت‌های اروپایی اعلام شود که مورد پشتیبانی افکارعمومی نباشد آن تصمیم و سیاست بی‌سرانجام دانست. در این نوشتار نظرات یک فعال اجتماعی اروپایی که می‌تواند نمونه‌ای برای شناخت افکار عمومی اروپاییان در خصوص برجام باشد آورده می‌شود.

  • در آستانه شانگهای

    - این یادداشت را ساعتی قبل از اعلام خروج ترامپ از برجام می‌نویسم. الان توجه اصلی رسانه‌ها، سیاستمداران و دیپلمات‌های ایران و جهان به واشنگتن است و منتظر ببیند ترامپ چگونه یک تفاهم اجماعی بین‌المللی را که به تصویب شورای امنیت سازمان ملل متحد رسیده است نقض خواهد کرد. در چنین فضای سیاسی-تبلیغی پرداختن به موضوعی همانند نوشته حاضر که به نشستی در آستانه پایتخت قزاقستان در موضوع سازمان همکاری‌های شانگهای مربوط می‌شود کمی عجیب به نظر می‌رسد ولی من به‌ عنوان یک کارشناس معتقدم که نه تنها چنین موضوعی عجیب نیست بلکه ضروری است و علت ضرورت آن، این است که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران باید با تحرکات ویژه خود در عرصه‌ها مختلف اجازه ندهد کل سیاست خارجی کشور گروگان تصمیمات و عقده‌های شخصی ترامپ شود و حتما ضروری است عرصه جدیدی برای فعالیت‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران گشوده شود.

  • شانگهای از نگاه سوچی

    - نشست سوچی نماد رقابت گفتمانی روسیه و چین برای معرفی سازمان همکاری‌های شانگهای است. در درون سازمان شانگهای رقابت‌های مختلفی بین اعضای سازمان چه در بین کشورهای بزرگ با یکدیگر و چه بین کشورهای بزرگ با کوچک‌تر و چه بین کشورهای کوچک‌تر با یکدیگر وجود دارد و می‌توان گفت که با ورود هند و پاکستان به این سازمان بر رقابت‌های درونی آن افزوده خواهد شد. در بین رقابت‌های مختلف درون‌سازمان شاید بتوان گفت رقابت‌های روسیه و چین از جمله مهم‌ترین رقابت‌هاست که درچارچوبی ناگفته و نانوشته به نام رقابت‌های گفتمانی در جریان است.

  • گفت‌وگوهای ایرانی-روسی

    - دومین دور گفت‌وگوهای ایرانی و روسیه با حضور نخبگان و کارشناسان ارشد ایرانی و روسیه روز دوشنبه ۲۰ فروردین ماه ۹۷ با حضور نخبگان و کارشناسان برجسته ایرانی و روسی در محل دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه برگزار شد. طرف روسی گفت‌وگوها، باشگاه گفت‌وگوهای والدای است، که با یک هیات ۱۵ نفره مرکب از مدیران و پژوشگران ارشد مهم‌ترین مراکز مطالعاتی و اتاق‌های فکر و استادان دانشگاه‌های روسیه در این دور از گفت‌وگوها شرکت کرده بود.

  • راپورت قفقازیه

    - ماهیت سیاسی این همایش از اهمیت بالایی برخوردار است. حضور در قفقازشمالی برای ما فرصت سیاسی قابل توجهی است که می‌تواند ما را بیشتر به عمق استراتژیک کشورمان واقف کند و ما را با فضای دیگری از روابط کشورمان با همسایگان آشنا سازد. در چنین فضایی، بدون نقد یا ورود به بحث سیاست خارجی کشورمان که به شدت خاورمیانه‌ای شده است، فرصت جدیدی را در کنار مرزهای خودمان نشان می‌دهد.