درباره پی‌یر بوردیو ساختارگرای برساخت گرا

ثمربخش ترین نقدها چه نوع نقدهایی هستند؟ / جامعه‌شناسی که تقسیم‌بندی‌های علوم انسانی را به چالش کشید

اخبار اندیشه به‌گفته ناصری‌راد: «بسیاری از سردبیران و اعضای تحریریه مجلات علمی و پژوهشی گاه با زیر پا گذاشتن اخلاق علم و پژوهش و بدون ارزیابی‌های درست و صرفاً بر اساس سفارش‌ها و فرمایش‌ها، مجموعه‌ای از مقالات مرتبط با مفاهیم و نظریه‌های بوردیو را منتشر کرده‌اند که به فهم عجولانه و تا حدی نادرست از مفاهیم و نظریه‌های بوردیو دامن زده‌اند.»

 ایدئولوژی و سلطه / روشنفکران چگونه ایدئولوژی را در دنیای ایماژینر روایت می‌کنند؟

اخبار اندیشه باید بین ایده و ایدئولوژی تفکیک قائل شد. ایده جزئی از هستی بشر است زیرا اگر نیندیشد پس نیست. یعنی وارونه ی کوژیتو. این سیاست است که ایده ها را به ایدئولوژی تبدیل می کند. ایده های بزرگ  زائیده آزمون های بزرگ تاریخ است. تمام  نظام های ارزشی که ایماژینر سیاسی معاصر را رقم زده اند مانند لیبرالیسم، ناسیونالیسم، دموکراسی، جمهوریت، مساوات، سوسیالیسم، زیست بوم وغیره در لحظات بنیانی تاریخ معاصر شکل گرفته اند.

مروری بر نظریه رفتار درمانی عقلانی - هیجانی

انقلاب بزرگ چه زمانی رخ می دهد؟/ اندیشه‌های نابخردانه، مانعی جدی برای رسیدن به اهداف / گر گُل است اندیشه تو، گُلشنی

اخبار اندیشهمهم‌ترین کار مشاور و روان‌درمانگر ارجاع فرد به خویش است تا روحیه مسوولیت‌پذیری را در وی ایجاد کند. بدون این بازگشت به خویش و بدون مسوولیت‌پذیری توسط خود مراجع، درمان هرگز امکان‌پذیر نخواهد بود.«آگاهی از مسوولیت یعنی آگاهی از اینکه خود ما تقدیر، گرفتاری‌‎های زندگی، احساسات و در نتیجه رنج‌هایمان را به وجود می‌آوریم. بیماری که پذیرای چنین مسوولیتی نباشد و به خاطر ناراحتی‌های خود، دیگران را (چه افراد، چه سایر نیرو‎ها را) سرزنش کند برایش هیچ درمان واقعی امکان‌پذیر نیست»

گسست ادراکی مردم و مقامات / نظرسنجی‌ها چگونه تصویر کاذب می‌سازند؟ / ناامیدی از تغییر به سود مردم در حاکمیت منبع اعتراض

اخبار اندیشهدر روزهای جنگ ۱۲‌روزه و مدتی پس از آن نظرسنجی‌ها نشان می‌داد که متغیرهای اجتماعی بهبود پیدا کرده است؛ اعتماد مردم به حاکمیت افزایش یافته‌، همبستگی اجتماعی بالاتر رفته‌ و رابطه مردم و حاکمیت در حال ترمیم است. این گزاره‌ها تا حدی درست بود، اما بخشی از ماجرا در گزارش نهایی نظرسنجی‌ها که در اختیارات مقامات قرار می‌گیرد، یا حذف می‌شود یا چندان جدی تلقی نمی‌شود.

سوال هانری کربن: جایگاه فرزانگی، خرد و خردمندی ایرانیان و"اسلام ایرانی" کجاست؟ / آیا می دانیم در کجای تاریخ ایستاده ایم؟

اخبار اندیشهحکمت‌الله ملاصالحی نوشت: اگر می‌دانستیم و می‌فهمیدیم در کجای تاریخ، فرهنگ، جامعه و جهانی که درآن به سرمی‌بریم ایستاده‌ایم، همدلانه‌تر و صمیمانه‌تر زندگی می‌کردیم به گوش هوش سخن هم را می‌شنیدیم و اندیشه و ایمانی فروزان‌تر و دستی تواناتر در گشودن گره کارها داشتیم و با دلی دلیرتر و سینه‌ای ستبرتر در آوردگاه رویارویی با مخاطرات گام می‌نهادیم.

جامعه شناسان نمی توانند مردم را قانع کنند؛ شکاف میان فهم کنشگران با صورتبندی جامعه شناسان / چرا دانش اجتماعی، کم‌مایه به نظر می‌رسد؟

اخبار اندیشهشاید مساله اصلی نه این باشد که چرا تحلیل‌های جامعه‌شناختی، کم‌مایه به نظر می‌رسند؛ بلکه این پرسش مهم‌تر است که چرا بخشی از توده مردم، از دیدنِ نظام‌مندِ همان واقعیتی که هر روز تجربه می‌کنند، احساس ناامیدی می‌کنند؟ و پاسخ نیز آن باشد که نارضایتی از تحلیل‌های جامعه‌شناختی در بسیاری موارد ناشی از آشنایی و نزدیکی بیش از حد تصویر ارائه شده است.

شهادت نجات یافتگان

اخبار اندیشهآگامبن می گوید در صورتی از کارش خرسند خواهد بود که در تلاش برای یافتن جایگاه و درون مایه شهادت، توانسته باشد چند تابلوی راهنما برافرازد که به نقشه نگاران آینده این قلمروی اخلاقی نو کمک کنند جهت خود را بیابند. آگامبن درباره شهادت دادن می گوید که دشواری مسئله صرفا در تلاش برای انتقال محرمانه ترین تجربه هایمان نیست، بلکه مسئله اصلی به خود ساختار شهادت مربوط است. از یک سو، آنچه در اردوگاه ها روی داد برای بازماندگان به منزله تنها چیز حقیقی و به معنای واقعی کلمه، مطلقا فراموش نشدنی به نظر می آیند و از سوی دیگر این حقیقت نیز مطلقا تصورناپذیر است یعنی غیرقابل تقلیل به عناصر واقعی برسازنده اش است.

تحول رابطه تاریخی بازار و روحانیت

اخبار اندیشهتحلیل حاضر نشان می‌دهد که رابطه بازار و روحانیت در ایران، در گذار از یک پیوند سنتی به تعاملی جدید است. عواملی همچون دگرگونی‌های نسلی، تحول در ساختار اقتصادی، تغییر جایگاه اجتماعی نهادها و ظهور بازیگران جدید، این رابطه تاریخی را بازتعریف کرده‌اند. این روند ممکن است محدود به فاصله‌گیری صرفاً سیاسی یا اقتصادی نماند، بلکه تأثیری فرهنگی و اعتقادی نیز بر جای گذارد. هنگامی که نهاد دین در ذهنیت گروهی مانند بازاریان بیش از حد با کارکرد حکومتی و چالش‌های آن گره بخورد، ممکن است گرایش‌های دینی شخصی و اجتماعی این قشر نیز دست‌خوش سردی یا بازنگری شود.

حسین واله و واکاوی مسأله‌های ایران و راه‌های حل معمای ۲۰۰ ساله «دیگری»

برجسته سازی اشتراکات و پرهیز از تهدید هویتی؛ راه خروج از جدال های ۱۵۰ ساله ایران / ریشه کشمکش ها؛ نهادها چگونه در معرض اضمحلال قرار می گیرند؟

اخبار اندیشهبه باور من، «ما» باید از منافع مشترک شروع کنیم. یک راه این است که هر یک از سطوح این «ما»ها، به طرف مقابل خود که البته فعلاً طرف مقابل او است، بگوید: دو راه داریم؛ یا آنقدر با هم مبارزه کنیم تا «دیگری» را از پا بیندازیم، راه دیگر اینکه بر منافع مشترک تکیه کنیم. اگر در کنار اختلافات، منافع مشترک هم داریم، آیا این منافع مشترک آنقدر ارزش ندارد که کوشش کنیم با تمرکز بر این منافع مشترک اختلافات را کم کنیم؟ این کار، خدمت به فرد دیگری نیست. به خودمان خدمت می‌کنیم. از اینجا می‌شود شروع کرد.

اصغر مهاجری، جامعه‌شناس، و بررسی و تحلیل سومین دور اعتراضات معیشتی در دهه اخیر

جامعه درک نشد در عوض خیابان پر شد / اکنون زمان تصمیم‌گیری‌های شجاعانه است / مسئولان بپذیرند مردم به طور دائم حق اعتراض دارند

اخبار اندیشهتمام عزیزانی که در دولت و حاکمیت و بخش‌های دانشگاهی و فرهنگی حضور دارند، باید وارد شوند و برای مدیریت وضع موجود اقدام کنند . توجه کنیم که مطالبات ۱۰ روزه (۷ تا ۱۷ دی) خواسته‌های بحقی بود ولی به ساده‌ترین پیام این مطالبات را به اشتباه با تابلوی تورم می‌خواستند صورت مساله را حل کنند در حالی که اصلا مساله تورم نبود، بلکه ما با بحران ریزش ارزش پول ملی مواجه شده‌ایم؛ بحرانی که زلفش به مسائل بین‌المللی و عرف منطقه و نظام بانکی جهانی گره خورده و بنابراین، بخش عقلایی باید تابلوی تورم را کنار بگذارد .

روشنفکران وطنی چرا بدون زمینه دنبال دموکراسی اند؟ / فقط لاک و روسو اما هابز نه، چرا؟ / جهانِ ناامن، اقتدارِ هابزی می طلبد

اخبار اندیشهامروز، جهان دوباره هابزی شده است؛ اما شاید تنها آنان که از مسیر اقتدار مشروع عبور کنند، روزی به دموکراسی پایدار برسند.

«شرق» بررسی استهلاک مزمن در سیاست و افول سرمایه اجتماعی

تهدید ایران با فرسایش در امیدواری / تاخیر در تحولات ساختاری چگونه رخ داده است؟ / امتناع فروپاشی اجتماعی و بحران قاطع در نظام سیاسی

اخبار اندیشهدر جامعه‌شناسی سیاسی، اعتراضات اجتماعی صرفا به‌عنوان واکنش‌های مقطعی به یک بحران خاص فهم نمی‌شوند، بلکه اغلب در قالب فرایندهای انباشتی، تدریجی و ساختاری قابل تحلیل هستند. تجربه ایران در دهه ۱۳۹۰، به‌ویژه از سال ۱۳۹۶ به بعد و نیز آنچه در این چهار سالی که از دهه ۱۴۰۰ گذشته، نمونه‌ای گویا از چنین روندی است؛ روندی که می‌توان آن را «توالی اعتراضات» نامید که در نهایت «اعتراضات فرسایشی» را به دنبال داشته است.

یادداشتی در حاشیه انتشار کتاب «نظرم عوض شد»

حرف مرد یکی نیست!/ کلمات همان کلمات اند اما زمان معنی آن ها را تغییر می دهد

اخبار اندیشهپس از خواندن کتاب «نظرم عوض شد»، نه تنها با تغییر عقیده خود کنار خواهید آمد و تغییرات بعدی را که اکنون محال می‌دانید، پذیراتر خواهید شد، بلکه با سوالاتی نظیر اینکه چرا چیزهای زیادی را که در کتاب‌های مختلفی خوانده‌اید فراموش می‌کنید کنار خواهید آمد. جولین بارنز در جوابی صریح و کوبنده می‌گوید که خیلی طبیعی و بدیهی است که آنچه را قبلا با شور و یقین شدیدی باور داشتید به دست فراموشی بسپارید تا چیز جدیدی را که اکنون باور دارید و صادقانه‌تر و ژرف‌تر می‌پندارید، جایگزین آن کنید.

سیر تحول امپراتوری عثمانی از پیدایش تا افول / «عثمانی‌ها»؛ بازنگری در تاریخ ششصد ساله یک امپراتوری

اخبار اندیشهکتاب «عثمانی‌ها» اثر مارک دیوید بئر نگاهی تازه به تاریخ و فرهنگ امپراتوری عثمانی دارد. نویسنده در این اثر تلاش می‌کند تصویری واقعی‌تر از این امپراتوری و تأثیر آن بر جهان امروز ارائه دهد.

علل ترقی اروپاییان و انحطاط مسلمانان / میرزای نائینی و بازخوانی مفهوم ترقی در آستانه مشروطه / دستاورد اندیشه ترقی خواهی نائینی برای خاورمیانه

اخبار اندیشهنایینی می گفت: لکن، حسن ممارست و مزاولت و وجودت استنباط و استخراج آنان و بالعکس، سیر قهقرائی و گرفتاری اسلامیان به ذل رقیت و اسارت طواغیت امت و معرضین از کتاب و سنت، مآل امر طرفین را به این نتیجۀ مشهود و حالت حالیه منتهی ساخت و حتی مبادی تاریخیۀ سابقه هم تدریجاً فراموش و تمکین نفوس ابیه، مسلمین را از چنین اسارت و رقیت وحشیانه، از لوازم اسلامیت پنداشتند

تصحیح آثار فلسفی بوعلی در نگاه سید محمود یوسف‌ثانی

انتشار ۵۰ جلد آثار فلسفی ابن سینا در آینده / بوعلی آمیزه‌ای از عقلانیت و روحانیت به یادگار گذاشته است

اخبار اندیشه یوسف‌ثانی گفت:‌ در فلسفه اسلامی، ابن‌سینا شاغول و شاخصه عقلانیت است و خیلی تلاش و سعی وافری دارد که مطلبی را که نمی‌توان از آن دفاع عقلانی کرد، مورد پذیرش قرار ندهد. این نکته‌ای است که مرحوم استاد ما مهدی حائری یزدی بسیار بر این نکته تاکید داشت و همیشه می‌گفت به نظر من در بین فلاسفه اسلامی بزرگترین فیلسوف ابن‌سیناست که به قاعده خردمندی و قاعده عقلانیت بسیار پایدار بود.

دیدگاه های آنونترا رانگان پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات چین در چنای دهلی‌نو در باره نبرد روایت ها

مکانیسم نبرد در روایت آمریکا و اسراییل برای فلج سازی افکارعمومی ایران در جنگ ۱۲ روزه و حوادث دیماه / از اطلاعات تا نفوذ جنگ رسانه‌ای در عصر مدرن

اخبار اندیشهدر منازعات مدرن، نفوذ از طریق محیط‌های روایی پایدار اعمال می‌شود. یک خبر واحد می‌تواند همزمان اطلاع دهد، اقناع کند و مخاطب را شرطی سازد. در حالی که مفاهیمی چون اطلاعات، تبلیغات و عملیات روانی هنوز برای تحلیل نظری مفیدند، واقعیت آن است که جنگ رسانه‌ای امروز بر مدلی تلفیقی استوار است؛ مدلی که هدف آن نه‌تنها شکل‌دهی به واکنش‌های کوتاه‌مدت، بلکه تثبیت ادراکات بلندمدت از مشروعیت، تهدید و اخلاق است.

مقاله‌ای در واکنش به سخنان مسعود پزشکیان در نشست فعالان سیاسی و اجتماعی

دیدگاه یوسف اباذری در نقد توسعه اقتصادی دولت / گلایه روحانی از برخی اقتصاددانان چه بود؟ / مکتب شیکاگویی های ایرانی چه کاشتند؟

اخبار اندیشهآقای پزشکیان که دم از اخلاق می‌زند، باید بداند که هر مکتب علمی سویه‌ای اخلاقی نیز دارد؛ اگر نداشته باشد، هیچ‌کس ازجمله ایشان نمی‌تواند مدعی عدالت اجتماعی باشد. آیا ایشان اطمینان دارد که ملاک عدالت از نظر خودشان با ملاک عدالت از نظر مکتب شیکاگو یکی است؟ اصل اخلاقیِ مکتب متخصصان بی‌طرف مورد علاقه‌ ایشان، به قول مشهورِ میلتون فریدمن، «طمع» است. 

نگاهی به کتاب«چوپان هوش مصنوعی و گوسفندان الکتریکی»

خوب زیستن با هوش مصنوعی / سازگاری هوشمندانه: دین، اخلاق و تکنولوژی / تبدیل فناوری به زمینه‌ای برای سنجش و تشخیص حقیقت

اخبار اندیشه هما شهرام‌بخت نوشت:‌ کتاب به جای محدود کردن هوش مصنوعی به دوگانهٔ خوب یا بد، مسیر «خوب زیستن با آن» را نشان می‌دهد. این تغییرِ نقطه‌ثقل، اگر جدی گرفته شود، می‌تواند شیوهٔ تربیت، معنویت و سیاست‌گذاری را دگرگون کند...در این رهگذر چشم‌اندازِ امید دیگر شعار نیست و ریتمی است که در زندگی روزانه تکرار می‌شود و معنویت، حساسیتی است که یادآور می‌شود ارزش انسان همیشه فراتر از عدد است.

به سوی رهایی تفکر با «استادان نادان»؟ / هوش چگونه آزادانه عمل می کند؟/ از نظر رانسیر برابری یک عمل دائمی است، نه یک آرمان دور

اخبار اندیشه ژاک رانسیر در استاد نادان نشان می‌دهد که آموزش مبتنی بر «توضیح دادن» نه‌تنها یادگیری را تقویت نمی‌کند، بلکه ناتوانی و وابستگی ذهنی تولید می‌کند. او با نقد «نظام تبیین‌گر»، نظم مسلط آموزشی را بازخوانی می‌کند و آن را مسئول بازتولید نابرابری فکری می‌داند.

عبدالکریمی: تقویت انسجام ملی، حرکت به سوی توسعه پایدار است / توسعه سیاسی، نتیجه یک جامعه قدرتمند است نه پیش‌شرط آن

اخبار اندیشهاستاد فلسفه گفت: «تقویت انسجام ملی» درک واقع‌بینانه تهدیدات ژئوپلیتیکی، حفظ استقلال و تمامیت ارضی و حرکت به سوی توسعه پایدار است.

منصور صفت‌گل در چهل‌وپنجمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن»

ایران همواره در حال تجدد بوده است / ایران هیچگاه تحت استعمار غرب قرار نگرفت

اخبار اندیشهصفت‌گل گفت: «به نظر می‌آید که ایران همواره در حال نو شدن بوده و می‌توان گفت جامعه ایران همواره در حال تجدد بوده است. این روایت با آن چیزی که تجدد در ایران را محدود به این دویست سال می‌داند در تضاد است. ایران به حکم تاریخ و جغرافیا همواره در معرض امواج نوگرایی و نوسازی بوده است. به همین جهت چیزی که در طی این دو قرن در ایران رخ می‌دهد ادامه تجدد در دوران صفوی است.»

فردوسی و معجزه حفظ زبان فارسی / نبوغ در تلفیق ملیت و دین / معنای «نام» در شاهنامه

اخبار اندیشهبه همت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با همکاری خانه علوم انسانی ایران نشست فردوسی شناسی با حضور استادان ادبیات برگزار شد.

نگاهی به جذابترین کتاب فلسفی سال

خطر فکر نکردن در اندیشه سقراط / رها کردن سقراط از قفس / پرسش هایی که پرسیده نمی شوند؛ بیماریِ زندگیِ مدرن

اخبار اندیشهزهرا سلیمانی اقدم نوشت:‌ ما سقراط را در «قفس افسانه‌ها و کلیشه‌ها» زندانی کرده‌ایم. هدف کالارد این است که این قفس را باز کند؛ یعنی سقراط را دوباره انسانی، زنده و به‌عنوان «همراهی واقعی در زندگی» معرفی کند. به‌گفته‌ی او، فلسفه باید به زندگی بازگردد؛ همان‌جایی که سقراط آن را قرار داده بود.

نگاهی به کتاب «از فیلسوف بپرس»

پرسش های واقعی مردم را جدی بگیرید / ساده‌ترین پرسش‌ها ارزش اندیشیدن دارند

اخبار اندیشهاولاسف برخلاف بسیاری دیگر از نویسندگان فلسفه عمومی، به دنبال «ساده‌سازی» فلسفه نیست، بلکه می‌خواهد نشان دهد که فلسفه از اساس گفت‌وگو میان انسان‌ها و نه خطابه‌ای از سوی دانای کل است. وی با الهام از پروژه‌ای شهری در بروکلین، گفت‌وگوهایی را گرد آورده که در آنها شهروندان عادی از او پرسش‌هایی درباره عشق، خدا، اخلاق، مرگ، عدالت، و حتی سگ‌ها می‌پرسند.

شرق از نگاه مستشرق

سیدحسین نصر: کربن، کاتولیکِ پروتستان‌شده‌ای که قلبا به شیعه علاقه داشت / تاسیس روش مطالعه جدید شناخت شیعه توسط هانری کربن

اخبار اندیشهاما شاخص‌ترین گفته را باید در آثار علامه طباطبایی جست‌وجو کرد. او نوشته است که بنا به گفته کربن تاکنون مستشرقین، اطلاعات مربوط به اسلام را از اهل تسنن اخذ می‌کردند و در نتیجه، حقیقت مذهب تشیع آن‌گونه که شایسته است، به دنیای غرب معرفی نشده است