دعوت هاشم آقاجری از موسی غنی نژاد به مناظره در باره شریعتی

اخبار اندیشهدکتر سید هاشم آقاجری، دکتر موسی غنی نژاد را به دلیل اتهاماتش علیه دکتر علی شریعتی به شیادی و نامسلمانی، دعوت به مناظره کرد.

تحلیلی بر ظرایف زبانی قرآن در نقد ادعای محدودیت صلح به دعاوی خانوادگی

نقد عطاءالله مهاجرانی به سخنان امام جمعه تهران/ تفکیک «صلح» و «سلم» و تفسیر صلح و جنگ در آیین اسلام

اخبار اندیشهما بر اساس دین خود که اسلام است، خود را مسلم یا مسلمان می‌نامیم. شعار ما در مواجهه با یکدیگر، با مسلمان و غیرمسلمان، «سلام» است! سلام و اسلام و مسلمان و سلم از یک خانواده‌اند! به عبارت دیگر، بر اساس اندیشه و باور دینی و آیینی ما، صلح و سلم و اصلاح، امری بنیانی و جوهری، و جنگ، امری عارضی و موقتی است. صلح قاعده است و جنگ استثنایی که تحمیل می‌شود. اگر تحمیل شد، می‌بایست با تمام توان و امکان و ایمان در برابر تجاوز ایستادگی کرد.

رونمایی از پارادوکس‌های سیاسی و اقتصادی عبدالکریم سروش

پاسخ قوچانی به نقد مهدوی و واکاوی متناقض‌نماهای جریان سروشیه/ استبداد صوفیانه یا اصلاح‌گری دینی؟ /قوچانی «سروشیه» را فرقه‌ای منزوی و متناقض می داند

اخبار اندیشهچه کسی گفته است مقاله نوشتن هیاهوست و بیانیه صادر کردن فروتنی؟ هیاهو و محکمه، مصاحبه‌ی سروش است که یک جا در یک مصاحبه به حساب رضا داوری و احمد فردید و محسن کدیور و آرش نراقی و دکتر وحید دستجردی و … رسیده است و در پوستین خلق افتاده و به منکرات و مسکرات فردید پرداخته است و یکی را (ولو نابخرد) ملعون خوانده است و دیگری را همنشین فرقه ضاله و روشنفکری دینی را شیخ تکفیرگر نامیده است. البته خدا را شکر دکتر سروش برای آن روشنفکر دینی که شیخ تکفیرگر نامیده، در مقام خدایگانی راه توبه را باز گذاشته است!

نقد ناصر مهدوی بر مقاله «لیبرالیسم نقابدار» و فراخوان به پرهیز از جنجال در نزاع‌های روشنفکری

مقاله قوچانی علیه سروش فاقد اعتبار علمی است / نازنینی تو ولی در حد خویش / الله الله پا منه از حد بیش

اخبار اندیشهروش به‌کاررفته در این مقاله عقیم است و نتایج آن فاقد اعتبار علمی است۰ زیرا به‌لحاظ منطقی گرفتار مغالطه کنه و وجه شده؛ به‌لحاظ عقلانی از قانون تناسب حکم و سند پیروی نکرده؛ به‌لحاظ اخلاقی جنبه‌های بسیار روشن شخصیت منتقد را کاملا نادیده گرفته و به‌لحاظ حقوقی مجرم را (به زعم قوچانی) در حد جرمش تقلیل داده است.

مهدی سنایی نویسنده «شرق‌شناسی در روسیه» مطرح کرد

باید ایده «ایران برای همه ایرانیان» دستور کارمان شود/ شرق‌شناسی در روسیه هم دیگرشناسی، هم خودشناسی/ نبرد با فراموشی فرهنگ

اخبار اندیشهبه‌گفته سنایی: «کشور ما تاریخ و پیشینه قابل توجهی دارد. این تاریخ و پیشینه در حوادث و بحران‌ها نشان داده است که تا چه اندازه می‌تواند به کشور در عبور از بحران کمک کند. اما نباید به این موضوع نگاه مقطعی داشت. باید ایده «ایران برای همه ایرانیان» و ساختن آینده ایران، اقتصاد ایران و عبور از مشکلات و مصائبی که پیش روی کشور قرار گرفته، به‌عنوان یک دستور کار، پیش روی‌مان قرار گیرد».

مطلق گرایان ایدئولوژیک هایکی‌ در ایران

اخبار اندیشهمتأسفانه اینجا بر اساس افسانه بازار آزاد برای اقتصاد ایران نسخه می‌پیچند و آنچه اصحاب مکتب اطریش مانند هایک و روتبارد نوشته‌اند را حقیقت مسلم فرض می‌کنند. ذهن برخی نویسندگان در دیدگاه هایک قفل شده است و همه چیز را هایکی می‌بینند. حتی واقعیت‌های اقتصادی هم قفل ذهنی آن ها را نمی‌گشاید. آیا این توهم نیست که منتقدین را میراث‌دار و افسانه را واقعیت می‌پندارند؟

تأملاتی بر کتاب «استراتژی کلان ایران» نوشته ولی نصر در نشست عصر بخارا

آمریکا و اسراییل نتوانستند مقاومت ایران را شکست بدهند/ نصر استراتژی پنج‌دهه‌ای ایران را «جنگ برای استقلال» می‌داند

اخبار اندیشهولی نصر گفت: رهبران انقلاب اسلامی بر این باور بودند که ایران در دوران پهلوی، به‌ویژه پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، در واقع به یک مستعمره تبدیل شده بود. البته من با این نظریه (که ایران صرفاً یک مستعمره بود) موافق نیستم و معتقدم آن کودتا بسیار ساده‌انگارانه به عنوان نبردی میان «خوب و بد»، «قدرت‌های خارجی در برابر ملی‌گرایی ایران» یا «دیکتاتوری در برابر دموکراسی» تحلیل شده است.

  در چهارمین سمپوزیوم مطالعات ایرانی در وین با بررسی میراث روبرت آدام پولاک بررسی شد

شاهنامه الهام بخش گفت و گو و برداشتن دیوارهای تعصب و جهل/ فردوسی دعوتی به تفاهم میان فرهنگ‌ها

اخبار اندیشهرضا غلامی: اگر اندیشه میان‌فرهنگی را به معنای دیدن جهان از منظر دیگری، گفت‌وگوی انتقادی با او و جست‌وجوی حقیقتی مشترک فراتر از مرزهای خون، تبار و جغرافیا بدانیم، شاهنامه را می‌توان یکی از آثار مهم ادبی برای تأمل درباره امکان تفاهم میان انسان‌ها و فرهنگ‌ها دانست. شاهنامه تنها درباره گذشته ایران سخن نمی‌گوید، بلکه می‌تواند در جهان امروز نیز الهام‌بخش گفت‌وگو درباره همزیستی، کرامت انسانی، صلح و شناخت متقابل فرهنگ‌ها باشد. خرد مرز قومی ندارد؛ کرامت انسانی مرز جغرافیایی ندارد؛ و گفت‌وگو می‌تواند در جایی پل بسازد که تعصب دیوار می‌سازد.

نفرت آدم ها را برده خود می کند/ تحلیل محمدرضا تاجیک از تولید و بازتولید کین‌توزی اجتماعی در ساختار سیاست/ نسخه ناکافی اسپینوزا و لزوم تغییر ساز سیاست

اخبار اندیشهساز بدآهنگ سیاست، نفرت را در اعماق نگاه و نظرگاه و دیدگاه بسیاری از مردمان نشانده است. مراد از «دیدگاه»، آن‌چیزی است که سقراط آن را doxa می‌خواند و در برابر episteme به‌معنای شناخت واقعی می‌گذاشت. doxa به معنای چیزی است که به نظر همگان می‌رسد، آن‌چه فکر می‌کنند، دیدگاهی که درباره‌ی مسئله‌ای دارند، و همین دیدگاه آنان را دچار انقلاب روحی می‌کند و آرامش نفس را از آنان می‌ستاند. لذا تغییر این دیدگاه، جز از رهگذر کوک‌کردن متفاوت ساز سیاست و قدرت و نواختن در دستگاهی دیگر، ممکن نیست.

دوری از هیاهوی کودکان سیاسی کار و توسل به خرد جمعی/ از مشورت با «الیت همیشه هراسان و خودباخته» بپرهیزید/ شناخت اندک غرب از قدرت ایران

اخبار اندیشهبا دوری از هیاهوی برخی کودکان «سیاسی‌کار»، خط بطلان بر خطای طفلان بکشید و همواره به خرد جمعی رجوع کنید. از مشورت با «الیت همیشه هراسان و خودباخته» نیز بپرهیزید. برای جلوگیری از مهلکه خطاهای شناختی، گستره خرد جمعی را در دامان تصمیم افزایش دهید. گریبان تصمیم خود را از گردنه تنگ شورمداران رها کنید تا همچو کاه گرفتار توفان موهومات کودکانِ سیاست‌باز نشوید و شور و عشق آرمانی با بدنامی بدمستی درنیامیزد و بر دفتر تصمیم رقم خطاپرستی نخورد.

قدرت دولت و امکان انقلاب

اخبار اندیشهدر نهایت، می‌توان نتیجه گرفت که رابطه میان دولت و انقلاب رابطه‌ای صرفاً واکنشی نیست، بلکه رابطه‌ای پیشینی و ساختاری است. انسجام بوروکراتیک، ظرفیت اجرایی، هماهنگی نهادهای امنیتی، توانایی اعمال اقتدار و کارآمدی دستگاه‌های سرکوب، نه‌تنها سرنوشت انقلاب را پس از آغاز آن رقم می‌زنند، بلکه بر این پرسش بنیادین نیز اثر می‌گذارند که آیا شرایط اجتماعی اساساً به مرحله انقلاب خواهد رسید یا پیش از آن مهار می‌شود.

تاملی در تخیل عاطفی ایرانیان

گرفتاری ایرانیان در دام «قندخون تخیل»

اخبار اندیشهما به حیث تاریخی مردمانی عاطفی و تخیلی هستیم و آمادگی فراوانی داریم که بر اساس همین دو متغیر زندگی کنیم و آمادگی چندانی برای زندگی عقلانی و مرتبط با واقعیت نداریم. زعمای قوم باید در یک کلان‌پروژه در فکر تدوین سیاست و سیاستگذاری‌هایی باشند که چشم‌انداز روشنی را برای جامعه پیش چشم می‌آورد. بزرگی در مورد فرهنگ ایرانی می‌گفت: «عشق عسل است، اما ما به قند خون مبتلا هستیم.» برای مردم ما که قرن‌ها زیر سایه سنگین تخیل و عاطفه زندگی کرده‌اند، تمرکز بیش از حد بر عاطفه و تخیل، راهبرد زیانباری است.

واکاوی نظریه‌ای که قدرت «رسانه‌های کوچک» را پیش از عصر شبکه‌های اجتماعی توضیح داد

چگونه نوار کاست یک رژیم سیاسی را سرنگون کرد؟ / نگاهی به کتاب «رسانه‌های کوچک، انقلاب‌های بزرگ»

اخبار اندیشهکتاب رسانه‌های کوچک، انقلاب بزرگ؛ ارتباطات، فرهنگ و انقلاب ایران نوشته آنابل سِربِرنی و علی محمدی، با ترجمه محمود مقدس و انتشار نشر کرگدن، روایتی متفاوت از انقلاب ۱۳۵۷ ارائه می‌کند؛ روایتی که به جای تمرکز بر رهبران سیاسی یا کشمکش‌های ایدئولوژیک، نگاه خود را به مسیرهای گردش پیام در جامعه می‌دوزد.

پوریا گل‌شناس و آموزه‌های قانون طبیعت

بدون قانون طبیعت، اثری از زندگی متمدنانه نخواهد ماند/ از قانون طبیعی تا فلسفه سیاسی: مسئله استقلال قانون

اخبار اندیشهبه‌گفته مترجم: «آن‌چه به‌ویژه خوب است خواننده‌ی فارسی‌زبان بخواند، مواجهه با مسئله‌ی قانون طبیعی در فلسفه‌ی سیاسی است. این رساله‌ی کوتاه بازنمای کوشش لاک برای به‌رسمیت‌شناخته‌شدن قوانین طبیعی است تا از این راه بتوان اختیارات پادشاهی را از رهگذر مقیدساختن او به قانون محدود کرد. این بحث ما را ما مسئله‌ی فلسفی بنیادینی آشنا می‌کند که در تاریخ ایران اهمیت بسیاری زیادی داشته است؛ مسئله‌ی استقلال قانون».

یک سده سیر تحول فلسفه در نگاه سعید پوردانش

مطالب تقلبی از جریان فلسفه تحلیلی در بازار کتاب ایران/ شناسنامه فلسفه تحلیلی

اخبار اندیشهبه‌گفته پوردانش: « در ایران هیچ ترجمه‌ای از آثار اصلی و جریان‌ساز کارنپ، آستین، رایل، ویزدم، کواین، استراوسون، دیویدسون نداریم اما می‌بینیم که تعداد زیادی کتاب و مقاله از این فیلسوفان متأخر ترجمه و چاپ شده و به نام جریان اصلیِ فلسفه تحلیلی هم جا زده می‌شود و از آن‌جاکه بسیاری از این مکتوبات، قوت و عمق فلسفی چندانی ندارند در نزد افراد حتی فلسفه‌خوانده امر مشتبه شده که سنت فلسفه تحلیلی در نهایت چیزی از همین قماش است و حرف چندانی برای گفتن ندارد.»

تحلیل ساختاری آمار تامین اجتماعی در نشست خانه اندیشمندان علوم انسانی

شوک جنگ ۱۲روزه به توسعه و سقوط خاموش در کارگاه‌های کشور/ بیش از نیم میلیون نفر از بازار کار رسمی بیرون رانده شدند /سایه جنگ بر توسعه و بازار کار

اخبار اندیشهحسین رجب‌پور در نشست علمی «جنگ، بازار کار و پیامدها» که توسط خانه اندیشمندان علوم برگزار شده، معتقد است جنگ باعث تشدید فشار بر بخش های تولیدی و خدماتی کشور شده است و سیاست‌های انقباضی، ساختار اشتغال در ایران را متزلزل کرده‌اند.

بحران لیبرال دموکراسی و احیای پیمان اجتماعی؛ عجم‌اوغلو از «لیبرالیسم طبقه کارگر» می‌گوید

سقوط لیبرالیسم؛ چرا ائتلاف تاریخی کارگران و نخبگان فروپاشید؟ / دموکراسی در عصر الگوریتم‌ها؛ نسخه عجم‌اوغلو برای مهار نابرابری و پوپولیسم

اخبار اندیشهاز نظر عجم‌اوغلو، لیبرالیسم در بخش بزرگی از قرن بیستم موفقیت تاریخی بزرگی بود... اما این نظم به تدریج فرسوده شد. یکی از مشکلات درونی آن چیزی است که او «سه I» می‌نامد: شمول، نادانی و عدم تساهل. جوامع لیبرال باید گروه‌های سابقاً محروم، فقرا، زنان، اقلیت‌ها و مهاجران، را وارد نظم سیاسی کنند، با باورهای نادرست و مخرب مقابله کنند و در عین حال مشخص کنند که یک جامعه لیبرال تا چه حد باید در برابر جریان‌های غیرلیبرال و تحمل‌ناپذیر تساهل نشان دهد.

یوال نوح هراری از جهان ۵۰ سال آینده می گوید/ انسان عقلش به پای مدیریت مالی هوش مصنوعی نخواهد رسید

اخبار اندیشهیووال نوح هراری در گفت‌وگو با تام پارکر از جهان در پنجاه سال آینده می‌گوید. او با اشاره به انقلاب شناختی ۷۰ هزار سال پیش که انسان با تکیه بر زبان به سلطهٔ کره زمین رسید، هشدار می‌دهد که اکنون برای نخستین بار، عاملی غیرانسانی در حال تسلط بر زبان است

انتشارات دانشگاه تهران منتشر کرد

روایت علی لاریجانی از استاد فلسفه اش کریم مجتهدی / «چنین گفت مجتهد فلسفه» منتشر شد

اخبار اندیشهشهید لاریجانی که خود از شاگردان برجسته دکتر مجتهدی بود، در این اثر تأکید کرده است که فلسفه در نگاه استاد مجتهدی، نشان از صلابت و استحکام فرهنگی یک ملت دارد و عامل و سرّ تحرک و پویایی فرهنگ است.

تاملی در مواجهه عرفانی با پیله خویشتن و دیوارهای ذهن

هنرِ آزادی در بند؛ درس بزرگ شمس تبریزی برای رهایی از «زندان‌های مدرن» / راز تبدیل سخت‌ترین موقعیت‌های زندگی به بوستان

اخبار اندیشهپس تا حدی دارد مشخص می‌شود که منظور شمس چیست. تأکید او بر گفت‌وگوهای درونی است و همهمه‌های شلوغ ذهنی. اینهاست که دل گشاده را تنگ می‌کند و ما همچون کرم ابریشم با فکر و خیالات باطل، آجرآجر آن را می‌سازیم و با دست خود عالم چو بوستان را مانند زندان تنگ می‌کنیم اما من شمس تمام این زندان‌ها را به بوستان تبدیل می‌کنم و چون زندان من بوستان گردد بنگر که بوستان ما خود چه باشد.

خوانش آموزه‌های سیاسی و اخلاقی بوستان «بوستان» با محور همدلی، عدالت و حکمرانی

حرام بودن «خواب خوش» بر حاکمان!/ چگونه حکمت سعدی فرمانروایی ظالمانه را به فروپاشی می‌کشاند؟/انسان خردمند نمی‌خواهد زخمی ببیند چه بر تن خود چه دیگری

اخبار اندیشهاکبر ثبوت گفت: وقتی دوستان انسان در حال غرق‌شدن باشند، او حتی اگر خود آسوده بر ساحل ایستاده باشد، نمی‌تواند آسوده بماند. انسان خردمند نیز نمی‌خواهد زخمی ببیند، چه آن زخم بر تن خودش باشد و چه بر تن دیگری. عیش انسان سالم و تندرستی که در کنار او فردی رنجور باشد، مکدر می‌شود.

احمد بستانی در نشست بررسی کتاب«استراتژی کلان ایران» تالیف ولی نصر در پانزدهمین عصر بخارا

چرایی بن‌بست ۵۰ ساله در روابط تهران و واشنگتن/ ابطال آمریکایی ستیزی ایران/ ولی نصر و تبیین روایتی که رفتار جمهوری اسلامی را واقع‌گرایانه می‌داند

اخبار اندیشهنشست نقد و بررسی کتاب «استراتژی کلان ایران» اثر ولی نصر با حضور احمد بستانی در مجله بخارا برگزار شد. بستانی با تشریح ویژگی‌های این اثر، آن را فراتر از تحلیل روابط بین‌الملل و نوعی تاریخ سیاسی دیالکتیکی دانست که پیوند عمیق میان تحولات داخلی ایران و مناسبات منطقه‌ای و جهانی را آشکار می‌سازد. به گفته وی، تز اصلی ولی نصر بر این فرض استوار است که تصمیمات کلان جمهوری اسلامی بیش از آنکه حاصل جزمیت ایدئولوژیک باشد، زاییده منطقی «عمل‌گرایانه»، «امنیت‌محور» و در راستای حفظ استقلال است... از نظر بستانی این کتاب صرفاً تاریخ روابط بین‌الملل ایران نیست، بلکه بخش قابل‌توجهی از آن به تحولات داخلی، اجتماعی و جنبش‌های اجتماعی در ایران اختصاص یافته است. به همین سبب، این اثر فراتر از کتابی در حوزه استراتژی است و می‌توان آن را تا حدی، تاریخ سیاسی ایران دانست که تلاش کرده است به‌طور مختصر یا مفصل، نکات مهم و دینامیزم‌های درونی برخاسته از انقلاب و جمهوری اسلامی را تبیین کند.