دگرگونی پارادایم تاریخی ایران؛ میراث «رهبر شهید»

اخبار اندیشهمی دانیم که جنگ به پایان قطعی نرسیده و غفلت ها مهلک است. باید فورا کاستی ها را ترمیم، و به شدت مراقب شکاف ها و افراط های خانمان سوز بود. ملتی که بار جنگ را تحمل کرده و قد خم نکرده است، نباید زیر فشار معیشت، نابرابری و تبعیض قد خم کند. بدانیم «انصاف»، «عدالت» و «حفظ مردم و کرامت مردم نیز اوجب واجبات است». اگر بزرگ‌ترین میراث این رویارویی، بازسازی اعتماد ایرانیان به توان ملی و امکان ایستادگی باشد، خطیرترین وظیفه حاکمان امروز و نسل آینده آن است که دیگر پایه‌ها و ارکان تمدن «ایران جدید و آینده» را بر عقل، عدالت، ایمان، حریت و اراده جمعی ایرانیان استوار سازند و این آغازی برای آزمون‌های دشوارتر در عرصه حکمرانی، دولت‌سازی و تمدن‌سازی است.

آنچه نیست آنم آرزوست

اخبار اندیشهبرای برون‌شد از این وضعیت، و دستیابی به نیک‌زیستی، نه تنها جامعه‌ی ایرانی امروز، به‌تصریح آدورنو، نیازمند دگرگون‌سازی زندگی اجتماعی کنونی، در پرتو کنشی سیاسی آگاهانه است، بلکه سخت نیازمند خروج اصحاب تدبیر از پیله‌ی گفتمانی خویش، کمال‌یابی بخردانه، نهادینه‌کردن فضیلت در ساختار شخصیتی خویش، زنده‌کردن عقلانیت رها از سودای چیرگی، خردورزی دیالکتیکی و گفت‌وگویی خشونت‌پرهیز، است. اهالی قدرت و سیاست، به حکم استلزامات اکنونیتی که آنان را فراگرفته، نیازمند فراست– به‌کارگیری ابزار عقلانی برای اهداف عقلانی، کاربست یا صورت‌بندی جزئی، مصداقی و موردی مفهوم‌های کلی نیک و عدل در یک کنش سیاسی ویژه هستند.

غذا به مثابه امری سیاسی / مسئله ایران قحطی نیست ناتوانی دسترسی به غذاست

اخبار اندیشه مسئله ایران امروز بیش از آنکه قحطی باشد، افت دسترسی اقتصادی به غذا است. در شاخص جهانی امنیت غذایی اکونومیست، کشورهای فنلاند، ایرلند، نروژ، فرانسه در صدر قرار دارند و این شاخص غذا را از زاویه توان خرید، دسترسی، کیفیت و ایمنی، و پایداری بررسی می‌کند. این گزارش تأکید کرده که افت توان خرید، یکی از مهم‌ترین عوامل تضعیف امنیت غذایی جهان بوده. این همان نقطه‌ای است که وضعیت ایران را نگران‌کننده می‌کند. جهش قیمت خوراکی‌ها می‌تواند لایه‌ای تازه از ناامنی غذایی بسازد؛ نه الزاماً به شکل گرسنگی آشکار، بلکه به شکل حذف گوشت، کاهش لبنیات، جایگزینی و وابستگی بیشتر به غذای ارزان، حجیم و کم ارزش‌تر.

نشانه های اعتراض جمعی در چین چگونه شناسایی می شوند؟ / تغییرات عمیق درچین / دولت چین، علیرغم استفاده از نیروهای امنیتی، نظارت را برون‌سپاری کرد

اخبار اندیشهیکی از مهم‌ترین یافته‌های مقاله آن است که هدف اصلی حکومت چین حذف کامل انتقادها یا خاموش کردن همه صداهای مخالف نیست. حکومت بسیاری از انتقادهای محدود نسبت به عملکرد مسئولان را تحمل می‌کند، زیرا آن ها را منبعی برای اطلاع از مشکلات اجتماعی و ضعف‌های مدیریتی می‌داند. آنچه برای حزب کمونیست خط قرمز محسوب می‌شود، تبدیل نارضایتی‌های آنلاین به بسیج اجتماعی، اعتراضات سازمان‌یافته و حضور مردم در خیابان‌هاست. از همین رو، نظام نظارت دیجیتال بیش از آنکه بر محتوای انتقادی متمرکز باشد، بر شناسایی نشانه‌های سازمان‌دهی جمعی و جلوگیری از گسترش اعتراضات تمرکز دارد.

خوانشی الهیاتی از حضور ایران در جام‌جهانی فوتبال

آیا خدا با ما سرناسازگاری دارد؟/ تیم ملی فوتبال؛ تقدیر مظلومیت با اقتدار/ خدا می خواهد به شایستگی های خودمان متکی باشیم

اخبار اندیشهبه‌عبارت دیگر، ملت ایران باید این پیام را دریابد و بنیوشد که موفقیت خودش را چه در فوتبال ملی، چه در دیگر عرصه‌ها فقط و فقط به توانایی و کارآیی خودش متکی گره بزند و هرگز امیدش به «امّا و اگر» و «شاید و بسا»، و نگاهش معطوف به یاری و فداکاری دیگران نباشد

دینانی: موبایل انسان را از تفکر عمیق باز می دارد/ بزرگترین جنگ ها درون ما است / جوانان جویای فلسفه دنبال باطن بروید

اخبار اندیشه استاد برجسته فلسفه و حکمت گفت: انسان باید فرصت داشته باشد در خلوت خود و در اعماق خود فکر کند و به مسائل مهم برسد. اما مدام دیدن و تراکم اطلاعات انسان را از تفکر عمیق باز می‌دارد.

بازخوانی معرفت شناختی «جهاد اقتصادی»در بیانات رهبر شهید(ره)

جهاد تنها یک مفهوم نظامی نیست / اقتصاد به‌‎مثابه راهبردی تمدنی / مردمی‌سازی اقتصاد، مبارزه با فساد و حمایت از تولید ملی

اخبار اندیشهاقتصاد در سال‌های اخیر بیش از هر زمان دیگری به یکی از محورهای اصلی سیاست‌گذاری در جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. از نام‌گذاری سال‌ها تا طرح مفاهیمی همچون «جهاد اقتصادی»، «اقتصاد مقاومتی» و «تولید ملی»، مجموعه‌ای از مفاهیم اقتصادی در ادبیات رسمی کشور شکل گرفته که فهم آن‌ها بدون مراجعه به مبانی نظری و سخنان رهبر انقلاب اسلامی دشوار است. کتاب «جهاد اقتصادی» با گردآوری موضوعی بیانات آیت‌الله خامنه‌ای درباره اقتصاد می‌کوشد تصویری منسجم از این منظومه فکری ارائه کند.

نگاهی به کتابخانه شهید آیت‌الله العظمی علی خامنه‌ای

از کتاب های فلسفی پوپر گرفته تا ملاصدرا و ... در کتابخانه رهبر شهید

اخبار اندیشهعکس مشهوری از رهبر شهید حضرت آیت‌الله العظمی سید علی خامنه‌ای(ره) در کتابخانه شخصی ایشان از سوی سایت رسمی ایشان منتشر شده که بارها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شده است. این عکس کیفیت بسیار بالایی دارد و با دقت در آن می‌توان اسامی بعضی کتاب‌های کتابخانه رهبر شهید را خواند.نکته جالب این فهرست آن است که عمده این آثار در حوزه فلسفه است

مانی ستارزاد در شرح اصلی‌ترین موضوعات فلسفۀ پوپر

پوپر جزم را با ابطال‌پذیری و اقتدار را با نهادینه‌سازی نقد برمی‌اندازد

اخبار اندیشهبه‌گفته ستارزاد: «جذابیت فلسفۀ پوپر هم برای متخصصان و هم فراتر از حلقۀ ایشان، ریشه در رویارویی صریح او با دو آسیب بزرگ قرن بیستمی دارد: پوزیتیویسم منطقی (که علم را به جمود مشاهده‌گرایی تقلیل می‌داد) و توتالیتاریسم (که عقل را قربانی ایدئولوژی می‌کرد).»

خودکشی ویکتور یالوم؛ روان‌درمانگران نیز انسان‌اند

اخبار اندیشهروان‌درمانگران نیز انسان‌اند؛ آن‌ها هم ممکن است خسته شوند، فرسوده شوند، احساس بن‌بست کنند یا درگیر دردهایی شوند که از بیرون دیده نمی‌شوند. شاید یکی از مهم‌ترین افسانه‌های رایج این باشد که «کسی که درمانگر است، خودش نیازی به درمان ندارد.» در حالی‌که مراقبت از سلامت روان، یک استثنا برای هیچ‌کس قائل نیست؛ حتی برای کسانی که هر روز به درمان دیگران کمک می‌کنند. این خبر، یادآوری مهمی برای همه ماست: همان‌قدر که حواسمان به سلامت روان دیگران هست، از زخم‌ها، خستگی‌ها و سلامت روان خودمان هم غافل نشویم. 

هرچند دیر اما بالاخره «اندیشه پویا» منتشر می شود با همه گرفتاری ها

اخبار اندیشههرچند دیر، اما مسئولان نشریه اندیشه پویا اعلام کردند که شماره ۱۰۱ را آماده چاپ کرده، و همین روزها منتشر می شود، شماره ای که همچون شماره های قبل دارای مقالات و گفت و گوهای خواندنی برای مخاطبان خود است.

به مناسبت انتشار دو کتاب اندرز به فقیه و جلد هشتم شرح حق در زادروز ۸۱ سالگی‌اش

نقد محقّق داماد به دانشگاه و ناتوانایی‌های علوم انسانی در تربیت فیلسوف حکیم/ چگونه فلسفه به حوزه علمیه قم راه یافت؟/ باید به سنت بازگشت

اخبار اندیشهبه نظر من دانشگاه از بدو تأسیس تا کنون به یقین موفق به تربیت متخصصان بسیار شده است. پزشکان با تخصص بسیار بالا که شاید بتوان گفت از فارغ‌التحصیلان خارج از کشور برتر نباشند کمتر نیستند. فیزیک‌دانان، مهندسان و بسیاری دیگر در علوم تجربی. اما نمی‌توان انکار کرد که تا کنون نه فقیه تربیت کرده و نه فیلسوف. منظورم از فقیه، مجتهد صاحب‌نظر و از فیلسوف، حکیمی است که لااقل بتواند متون قدما را تبیین کند. کلیه اساتیدی که تا کنون در دانشگاه‌ها تدریس کرده و درس مفید و ممتّعی داشته‌اند همان کسانی بوده‌اند که در حوزه‌های سنتی تحصیل کرده‌اند. این نکته نشان می‌دهد که با روش جدید دانشگاهی نمی‌توان فقیه و فیلسوف تولید کرد، برای تربیت آنان بایستی از روش قدیم بهره گرفت.

تفسیر نیهیلیسم توسط محمدجواد سیدی مترجم کتاب «نیستی ازبندرسته»

تفاوت نیهلیسم در اندیشه های سنت گرایان ایرانی و اندیشمندان غربی/ آیا نیهیلیسم می تواند مثبت و یک فرصت باشد؟

اخبار اندیشهمحمد جواد سیدی گفت:‌ نیهیلیسم برای متفکران ایرانی هم همواره مسئله بوده؛ شما از سنت‌گرایانی مثل کربن تا متفکران بسیار پیچیده‌تر و ژرف‌تری مثل احمد فردید و خیلی‌های دیگر در ایران ،داریوش شایگان و خیلی‌های دیگر، شاهد این هستید که درگیری با نیهیلیسم درگیری اصلی است.

یافته‌های پایش ملی وزارت کشور بر روی ۸۵ هزار نفر،و تغییرات نگران‌کننده در لایه‌های ساختاری جامعه

۷۰ درصد جوانان، پارتی را پیش شرط احقاق حق می دانند/ افتخار ۷۶% ایرانیان به ایرانی بودن / سقوط ۱۰ درصدی سرمایه‌اجتماعی و زایش ناامیدی ساختاری

اخبار اندیشه یافته‌های این دو پیمایش ملی، در بردارنده‌ی هشدارهای راهبردی برای سیاست‌گذاران است. هویت ملی (افتخار ۷۶ درصدی به ایرانی بودن) در حال حاضر آخرین منبع انسجام اجتماعی است که جامعه را سرپا نگه داشته است اما اگر جامعه شواهدی از اصلاحات ساختاری دریافت نکند و متغیرهای عینی عدالت نظیر شاخص‌های ۶۹.۷ درصدیِ پارتی‌گرایی و ناامیدی قانونی اصلاح نشوند، هویت ملی به تنهایی قادر به پاسخگویی به احساس بی‌عدالتی نیست و باید منتظر افت بیشتر سرمایه‌ی اجتماعی بود.

چرا به حفظ آثار باقیمانده این حکیم و فیلسوف بزرگ شیعی توجهی نمی شود؟

تخریب شبانه بقعه همسر علامه طباطبایی

اخبار اندیشهچگونه است که در شهر قم که پایگاه حوزه شیعی و محل سکونت این بزرگوار است هیچ توجهی به حفظ آثار برجا مانده از این میراث عظیم نمی‌شود؟ تخریب دو بقعه به جا مانده از این مکتب (علامه طباطبایی) که محل مراجعه افراد بسیاری بوده و حکم زیارت‌گاه برای مشتاقان آن پیر فرزانه داشت چرا باید صورت بگیرد؟ آن هم به صورت شبانه و ناگهانی و به صورتی که علاقه‌مندان فرهنگ و تمدن ایرانی و شیعی فرصت اعتراض نیافته و با عمل انجام شده مواجه شوند؟

در نشست علمی «افکار عمومی ایرانیان؛ چالش‌های افکارسنجی در ایران امروز» بررسی شد

هشدار: اعتراض خاموش با پاسخ ندادن به نظرسنجی ها / آیا می توان به نظرسنجی ها اعتماد کرد؟/ نرخ پایین مشارکت در نظرسنجی ها چه معنایی دارد؟

اخبار اندیشهنشست علمی «افکار عمومی ایرانیان؛ چالش‌های افکارسنجی در ایران امروز» با حضور مهدی رفیعی (مدیر مرکز افکارسنجی آرا)، محمدرضا رضایی‌بایندر (پژوهشگر رسانه)، محمدجواد بادین‌فکر (مدیر پژوهش مرکز افکارسنجی ملت) و دبیری فاطمه فلاح‌مین‌باشی (پژوهشگر اجتماعی) با هدف واکاوی چالش‌های موجود در مسیر سنجش نظرات عمومی در کشور در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد.

فوتبال مدرن از منظر جامعه شناسی و مطالعات فرهنگی در جام جهانی ۲۰۲۶

نمایشی فراتر از ۹۰ دقیقه / پشت پرده دلارهای دیجیتال و هویت‌سازی در فوتبال قرن ۲۱/ چگونه مستطیل سبز به زمین شطرنج ژئوپلیتیک بدل شد؟

اخبار اندیشهجام جهانی ۲۰۲۶ را می‌توان نماد مرحله جدیدی از تحول فوتبال دانست. ورود گسترده سرمایه‌های آمریکایی، نقش فزاینده پلتفرم‌های دیجیتال، توسعه هوش مصنوعی در تحلیل مسابقات و جهانی‌تر شدن بازار هواداری، همگی نشان می‌دهند که فوتبال بیش از پیش در حال ادغام با منطق سرمایه‌داری دیجیتال است.

چرا انسان‌ها اخبار و اطلاعات را بدون بررسی باور می‌کنند؟

اخبار اندیشهاز دیدگاه روانشناسی اجتماعی، مسئله اصلی این نیست که انسان‌ها «غیرمنطقی» هستند؛ بلکه مسئله این است که ذهن انسان برای دنیایی با حجم محدود اطلاعات تکامل یافته، نه برای محیطی که در هر ساعت هزاران پیام به فرد ارائه می‌شود. بنابراین در مواجهه با اطلاعات، چند پرسش ساده می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد: - منبع این خبر چیست؟ - آیا شواهد علمی یا پژوهشی برای آن وجود دارد؟ - آیا این محتوا فقط به دلیل تعداد زیاد بازدیدها معتبر به نظر می‌رسد؟ - آیا واکنش من ناشی از هیجان لحظه‌ای است؟

در نشست خانه اندیشمندان علوم انسانی و کانون رسالت مطرح شد

روایت ایازی از حاکمیت استبداد بر جامعه با غیبت خردورزی/ حذف اندیشه ورزی از دینداری، خرافات و بدعت ها را حاکم می کند

اخبار اندیشهایازی گفت:«اگر قرآن صدها بار انسان را به اندیشیدن و تعقل فرا می‌خواند و اگر در سیره پیامبر(ص)، امیرالمؤمنین(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) این میزان بر عقلانیت تأکید شده است، به این دلیل است که دینداری بدون خردورزی نمی‌تواند به اهداف خود دست یابد...هنگامی که جامعه از عقلانیت فاصله می‌گیرد و تصمیم‌ها صرفاً بر پایه احساسات و هیجانات اتخاذ می‌شود، زمینه‌های عقب‌ماندگی، استبداد و تحمیل فراهم خواهد شد. از این رو، پیام عاشورا آن است که محبت و عاطفه باید در کنار خردورزی قرار گیرد تا دین‌داری به مسیری سازنده و آگاهانه تبدیل شود.» 

پایان اسطوره خودبسندگی فناوری / چرا در عصر هوش مصنوعی، به فیلسوفان بیش از مهندسان نیاز داریم؟

اخبار اندیشهبازگشت فیلسوفان در عصر هوش‌مصنوعی اتفاقی است که کمتر قابل پیش‌بینی بود. هرچه قدرت الگوریتم‌ها افزایش می‌یابد، نیاز به تفکر درباره معنا، غایت، ارزش‌ها و مسئولیت نیز بیشتر می‌شود. بنابراین انسان امروز بیش از هر زمان دیگری به فیلسوفانی نیاز دارد که بتوانند درباره این موضوعات بیندیشند و این ارزش‌های انسانی را برای ماشین‌ها کدگذاری کنند.

سقوط کیفیت علم و دانشگاه در ایران

دانشگاه تهران از نظر کیفیت ۴۵ رتبه سقوط کرده است / دانشگاه شریف و امیرکبیر هم با افت مواجه شده اند/اُفت رتبه تمام دانشگاه‌های ایرانی در کیو اس ۲۰۲۷

اخبار اندیشه  در دنیای امروز، دانشگاه‌ها فراتر از نهادهای آموزشی و پژوهشی، به یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت علمی، فناوری و اقتصادی کشورها تبدیل شده‌اند. در این شرایط رتبه‌بندی‌های دانشگاهی تا حدی می‌توانند تصویری از موقعیت کشورها در رقابت جهانی علم و فناوری ارائه کنند... در این گزارش ضمن بررسی جایگاه دانشگاه‌های ایران در رتبه‌بندی کیو اس ۲۰۲۷، وضعیت دانشگاه‌های کشور با رقبای منطقه‌ای و اهداف تعیین‌شده در اسناد بالادستی کشور مقایسه شده است.