-
شاهنامه چه رازهای پزشکی را در خود نهفته دارد؟ / کتاب نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی منتشر شد
اخبار اندیشهکتاب نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی، نوشته محمد رسولی، شاهنامهپژوه معاصر، از سوی نشر سبزان منتشر شد؛ اثری که برای نخستینبار تاریخ پزشکی ایران را با تکیه بر متن شاهنامه بهصورت مستقل و منسجم بررسی میکند.
-
روایتی از جنگ، رویا و مرز ناپیدای مرگ / زیستن در آستانه میان حیات و مرگ، واقعیت و خیال، و آگاهی و بیهوشی
اخبار اندیشهاهمیت «بارُن باگه» در این است که نشان میدهد چگونه ادبیات میتواند تجربه جنگ را بدون نمایش مستقیم خشونت، عمیقتر و ماندگارتر بازنمایی کند. لرنت هولنیا بهجای تصویر میدانهای نبرد، به ذهن انسانی میپردازد که در آستانه فروپاشی و آگاهی نهایی ایستاده است. نتیجه،... خواننده را در پایان، با پرسشهایی بنیادین تنها میگذارد: مرز زندگی کجاست؟ واقعیت از کجا آغاز میشود؟ و انسان، در لحظه تعلیق میان بودن و نبودن، چگونه خود را روایت میکند؟
-
سیر تحول امپراتوری عثمانی از پیدایش تا افول / «عثمانیها»؛ بازنگری در تاریخ ششصد ساله یک امپراتوری
اخبار اندیشهکتاب «عثمانیها» اثر مارک دیوید بئر نگاهی تازه به تاریخ و فرهنگ امپراتوری عثمانی دارد. نویسنده در این اثر تلاش میکند تصویری واقعیتر از این امپراتوری و تأثیر آن بر جهان امروز ارائه دهد.
-
گفتاری از رضا ماحوزی درباره ایده دانشگاه علوم انسانی
چرا متخصصان، حوزه تخصصی و دانشگاهی شان را به درستی نمی شناسند؟ / از انزوا تا گفتوگوی نظامهای دانشی
اخبار اندیشهرضا ماحوزی با نقد تخصصگرایی جزیرهای در آموزش عالی ایران، بر ضرورت بازتعریف نسبت علوم انسانی با دیگر حوزههای دانش تأکید میکند و گفتوگوی میانرشتهای را شرط احیای نقش تاریخی و اجتماعی دانشگاه علوم انسانی میداند. دانشگاه علوم انسانی، اگر بخواهد دارای ایدهای فلسفی باشد، نمیتواند به انزوا و خودبسندگی بسنده کند.
-
علل ترقی اروپاییان و انحطاط مسلمانان / میرزای نائینی و بازخوانی مفهوم ترقی در آستانه مشروطه / دستاورد اندیشه ترقی خواهی نائینی برای خاورمیانه
اخبار اندیشهنایینی می گفت: لکن، حسن ممارست و مزاولت و وجودت استنباط و استخراج آنان و بالعکس، سیر قهقرائی و گرفتاری اسلامیان به ذل رقیت و اسارت طواغیت امت و معرضین از کتاب و سنت، مآل امر طرفین را به این نتیجۀ مشهود و حالت حالیه منتهی ساخت و حتی مبادی تاریخیۀ سابقه هم تدریجاً فراموش و تمکین نفوس ابیه، مسلمین را از چنین اسارت و رقیت وحشیانه، از لوازم اسلامیت پنداشتند
-
تصحیح آثار فلسفی بوعلی در نگاه سید محمود یوسفثانی
انتشار ۵۰ جلد آثار فلسفی ابن سینا در آینده / بوعلی آمیزهای از عقلانیت و روحانیت به یادگار گذاشته است
اخبار اندیشه یوسفثانی گفت: در فلسفه اسلامی، ابنسینا شاغول و شاخصه عقلانیت است و خیلی تلاش و سعی وافری دارد که مطلبی را که نمیتوان از آن دفاع عقلانی کرد، مورد پذیرش قرار ندهد. این نکتهای است که مرحوم استاد ما مهدی حائری یزدی بسیار بر این نکته تاکید داشت و همیشه میگفت به نظر من در بین فلاسفه اسلامی بزرگترین فیلسوف ابنسیناست که به قاعده خردمندی و قاعده عقلانیت بسیار پایدار بود.
-
دیدگاه های آنونترا رانگان پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات چین در چنای دهلینو در باره نبرد روایت ها
مکانیسم نبرد در روایت آمریکا و اسراییل برای فلج سازی افکارعمومی ایران در جنگ ۱۲ روزه و حوادث دیماه / از اطلاعات تا نفوذ جنگ رسانهای در عصر مدرن
اخبار اندیشهدر منازعات مدرن، نفوذ از طریق محیطهای روایی پایدار اعمال میشود. یک خبر واحد میتواند همزمان اطلاع دهد، اقناع کند و مخاطب را شرطی سازد. در حالی که مفاهیمی چون اطلاعات، تبلیغات و عملیات روانی هنوز برای تحلیل نظری مفیدند، واقعیت آن است که جنگ رسانهای امروز بر مدلی تلفیقی استوار است؛ مدلی که هدف آن نهتنها شکلدهی به واکنشهای کوتاهمدت، بلکه تثبیت ادراکات بلندمدت از مشروعیت، تهدید و اخلاق است.
-
«لویی آلتوسر؛ خوانش نشانهای فلسفه برای درک هنر»
اخبار اندیشهکتاب «لویی آلتوسر» با نگاهی انتقادی، خوانش این فیلسوف از ایدئولوژی و سیاست را بررسی میکند و نشان میدهد چگونه فلسفه برای او ابزاری در میدان مبارزه اجتماعی و درک ادبی و هنری بود.
-
مقالهای در واکنش به سخنان مسعود پزشکیان در نشست فعالان سیاسی و اجتماعی
دیدگاه یوسف اباذری در نقد توسعه اقتصادی دولت / گلایه روحانی از برخی اقتصاددانان چه بود؟ / مکتب شیکاگویی های ایرانی چه کاشتند؟
اخبار اندیشهآقای پزشکیان که دم از اخلاق میزند، باید بداند که هر مکتب علمی سویهای اخلاقی نیز دارد؛ اگر نداشته باشد، هیچکس ازجمله ایشان نمیتواند مدعی عدالت اجتماعی باشد. آیا ایشان اطمینان دارد که ملاک عدالت از نظر خودشان با ملاک عدالت از نظر مکتب شیکاگو یکی است؟ اصل اخلاقیِ مکتب متخصصان بیطرف مورد علاقه ایشان، به قول مشهورِ میلتون فریدمن، «طمع» است.
-
نگاهی به کتاب«چوپان هوش مصنوعی و گوسفندان الکتریکی»
خوب زیستن با هوش مصنوعی / سازگاری هوشمندانه: دین، اخلاق و تکنولوژی / تبدیل فناوری به زمینهای برای سنجش و تشخیص حقیقت
اخبار اندیشه هما شهرامبخت نوشت: کتاب به جای محدود کردن هوش مصنوعی به دوگانهٔ خوب یا بد، مسیر «خوب زیستن با آن» را نشان میدهد. این تغییرِ نقطهثقل، اگر جدی گرفته شود، میتواند شیوهٔ تربیت، معنویت و سیاستگذاری را دگرگون کند...در این رهگذر چشماندازِ امید دیگر شعار نیست و ریتمی است که در زندگی روزانه تکرار میشود و معنویت، حساسیتی است که یادآور میشود ارزش انسان همیشه فراتر از عدد است.
-
به سوی رهایی تفکر با «استادان نادان»؟ / هوش چگونه آزادانه عمل می کند؟/ از نظر رانسیر برابری یک عمل دائمی است، نه یک آرمان دور
اخبار اندیشه ژاک رانسیر در استاد نادان نشان میدهد که آموزش مبتنی بر «توضیح دادن» نهتنها یادگیری را تقویت نمیکند، بلکه ناتوانی و وابستگی ذهنی تولید میکند. او با نقد «نظام تبیینگر»، نظم مسلط آموزشی را بازخوانی میکند و آن را مسئول بازتولید نابرابری فکری میداند.
-
عبدالکریمی: تقویت انسجام ملی، حرکت به سوی توسعه پایدار است / توسعه سیاسی، نتیجه یک جامعه قدرتمند است نه پیششرط آن
اخبار اندیشهاستاد فلسفه گفت: «تقویت انسجام ملی» درک واقعبینانه تهدیدات ژئوپلیتیکی، حفظ استقلال و تمامیت ارضی و حرکت به سوی توسعه پایدار است.
-
منصور صفتگل در چهلوپنجمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن»
ایران همواره در حال تجدد بوده است / ایران هیچگاه تحت استعمار غرب قرار نگرفت
اخبار اندیشهصفتگل گفت: «به نظر میآید که ایران همواره در حال نو شدن بوده و میتوان گفت جامعه ایران همواره در حال تجدد بوده است. این روایت با آن چیزی که تجدد در ایران را محدود به این دویست سال میداند در تضاد است. ایران به حکم تاریخ و جغرافیا همواره در معرض امواج نوگرایی و نوسازی بوده است. به همین جهت چیزی که در طی این دو قرن در ایران رخ میدهد ادامه تجدد در دوران صفوی است.»
-
فردوسی و معجزه حفظ زبان فارسی / نبوغ در تلفیق ملیت و دین / معنای «نام» در شاهنامه
اخبار اندیشهبه همت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با همکاری خانه علوم انسانی ایران نشست فردوسی شناسی با حضور استادان ادبیات برگزار شد.
-
کتاب «میراث پهلوانی»؛ تلنگری برای نجات یک یادگار اساطیری
اخبار اندیشه کتاب «میراث پهلوانی» پژوهشی با هدف یادآوری این نکته است که چگونه فرهنگ ایران در ورزش نیز گره خورده اما این پیوند اساطیری رو به فراموشی است، کتابی که تلنگری برای نجات یک یادگار کهن، به شمار میآید.
-
کتاب «سایه خدا»؛ بررسی تعارضهای نهفته در فرهنگ
اخبار اندیشه هدف نویسنده کتاب «سایه خدا» عبارت است از بررسی تعارضهای نهفته در فرهنگ و پاسخهایی که برای مردان و زنان ژرفاندیش قانعکننده بوده است، و در عین حال تلویحا از خواننده میخواهد خود درباره وضعیت و جایگاه خویش بیاندیشد و تصمیم بگیرد.
-
«درباره زنان» اثر شوپنهاور در گفتوگو با مهدی نوریمقدم
زنستیزی فیلسوف بدبین
اخبار اندیشهمترجم معتقد است ریشه بدبینی شوپنهاور را باید نهفقط در دستگاه فلسفی او، بلکه در تجربههای زیسته و مناسبات خانوادگیاش نیز جستوجو کرد.
-
نگاهی به جذابترین کتاب فلسفی سال
خطر فکر نکردن در اندیشه سقراط / رها کردن سقراط از قفس / پرسش هایی که پرسیده نمی شوند؛ بیماریِ زندگیِ مدرن
اخبار اندیشهزهرا سلیمانی اقدم نوشت: ما سقراط را در «قفس افسانهها و کلیشهها» زندانی کردهایم. هدف کالارد این است که این قفس را باز کند؛ یعنی سقراط را دوباره انسانی، زنده و بهعنوان «همراهی واقعی در زندگی» معرفی کند. بهگفتهی او، فلسفه باید به زندگی بازگردد؛ همانجایی که سقراط آن را قرار داده بود.
-
فلسفه راهی برای ارضای نارسیسیسم فرهنگی نیست/ حافظ و مولوی را به روز بخوانیم
اخبار اندیشهمحمد اصغری: امروز برخی برای کسب پرستیژ و بهظاهر روشنفکری سراغ فلسفه میروند، بیآنکه با جدیت به عمق آن وارد شوند.
-
نگاهی به کتاب «از فیلسوف بپرس»
پرسش های واقعی مردم را جدی بگیرید / سادهترین پرسشها ارزش اندیشیدن دارند
اخبار اندیشهاولاسف برخلاف بسیاری دیگر از نویسندگان فلسفه عمومی، به دنبال «سادهسازی» فلسفه نیست، بلکه میخواهد نشان دهد که فلسفه از اساس گفتوگو میان انسانها و نه خطابهای از سوی دانای کل است. وی با الهام از پروژهای شهری در بروکلین، گفتوگوهایی را گرد آورده که در آنها شهروندان عادی از او پرسشهایی درباره عشق، خدا، اخلاق، مرگ، عدالت، و حتی سگها میپرسند.
-
رفتارهای تند و بیترحمی که در فرهنگ تمدنی ما غریب بود / مدیریت خشم
اخبار اندیشهرفتارهای تند و بیترحمی که در فرهنگ آیینی و تمدنی ما غریب بود. چرا اینهمه بودجه در رسانه فرهنگی فراگیر به باد فنا رفت و هیچ آسیبشناسی تأثیرگذاری برای اصلاح مدیریت آن رخ نداد؟ رسانه گستردهای که برای تغذیه مخاطبان خود یکسویه و تکصدا عمل میکند. این نکته استثنائی نیز لازم به ذکر است که صداهای متنوع و قابل بیانی در لایههای یک جامعه ممکن است محبوس مانده باشد که اگر شنیده نشوند، سبب بازتولید خشم در سطحی وسیع میشوند.
-
مرجعیت ماهواره های خارجی چگونه تقویت شد؟ خطرهای بیرسانگی مردم
اخبار اندیشهآنچه در این چند روزه غایب است، تایید اطلاعرسانهای مهم (informant) است. مردم طی سالها به تدریج به برخی از افراد، گروهها، شبکهها، و کانالها اعتماد کرده بودند و تایید آنها بر اخبار، موجب پذیرش مردم میشد. در تکثر رسانهای موجود هر بخشی از جامعه به یک یا چند اطلاعرسان مهم اتکا میکرد ولی در نهایت، آنچه پذیرفته میشد برآیندی از اخبار و تحلیلها بود....بنابراین، اولین پیشنهاد این است که لااقل امکان ارتباطات اجتماعی کشور از طریق شبکههای اطلاعرسانی داخلی فراهم شود تا مردم معمولی بتوانند در اولین گام تفسیر درستتری از وقایع کشور داشته باشند، پس از آن میشود راجع به راهکارها سخن گفت.
-
شرق از نگاه مستشرق
سیدحسین نصر: کربن، کاتولیکِ پروتستانشدهای که قلبا به شیعه علاقه داشت / تاسیس روش مطالعه جدید شناخت شیعه توسط هانری کربن
اخبار اندیشهاما شاخصترین گفته را باید در آثار علامه طباطبایی جستوجو کرد. او نوشته است که بنا به گفته کربن تاکنون مستشرقین، اطلاعات مربوط به اسلام را از اهل تسنن اخذ میکردند و در نتیجه، حقیقت مذهب تشیع آنگونه که شایسته است، به دنیای غرب معرفی نشده است
-
بازار داغ کتابهای فلسفی در خوانش البرز حیدرپور
میانگین فهم مردم از فهم حاکمان و روشنفکران بیشتر است / از مارکسزدگی تا مولویزدگی
اخبار اندیشهطیف غالب روشنفکران ما، با مداحی درباره آرمانهای خودساخته و دگرساخته، کسب و کاری راه انداختهاند و بسیاری از این سلبریتیهایی که آنها ساختهاند، از نیچه گرفته تا فوکو و دریدا و آدورنو و هایدگر و مابقی، حکم امامزادههایی را دارند که اگر دردی را شفا نکنند، نان و عنوانی را عطا میکنند.
-
در برنامه «سه مانع فرهنگی پیشروی توسعه ایران» توسط استاد دانشگاه شهید بهشتی مطرح شد
روایت سریعالقلم از ناکارآمدی حکمرانی در ایران / ایرانیان مصرف کننده تکنولوژی مدرن و نه فرهنگ آن/ آشفتگی نظری مانع شکل گیری سیستم منسجم در ایران
اخبار اندیشهاستاد اقتصاد سیاسی بینالملل دانشگاه شهید بهشتی گفت: جامعه ایرانی آیفون، خودروی مدرن و برج را دوست دارد، اما نظم، قانونپذیری و چارچوبمندی لازمه مدرنیته را به سختی میپذیرد...حدود ۳۰۰ کتاب وجود دارد که بهطور علمی بررسی کردهاند چرا توسعهیافتگی از انگلستان و سپس شمال فرانسه و آلمان آغاز شد و بعد به کل اروپا و سپس مناطق مختلف دنیا منتقل شد. بنابراین توسعهیافتگی پدیدهای ایرانی، آسیایی، آفریقایی یا آمریکای لاتین نیست؛ این پدیده در یک جغرافیای خاص و با روندی تکاملی شکل گرفته و امروز با چهار انقلاب صنعتی به وضعیت فعلی رسیده است.
-
بازخوانی «کتاب: علیه تابوی اینکه بدانیم کیستیم»
«من جداگانه» توهمی بیش نیست / هرچه قدرت پیشبینی و کنترل بالاتر باشد، ارزش بازی از بین میرود
اخبار اندیشهبهشدت نیاز داریم وجودمان را بهترتیبی احساس کنیم که با واقعیتهای فیزیکی مطابقت داشته باشد و بر اساس بیگانگی که نسبت به جهان داریم، غلبه کند...هرکسی خود را یک من جداگانه میداند که در کیسهای از پوست محصور شده است؛ ولی این توهمی است که نه با علم غربی مطابقت دارد و نه با فلسفه تجربی و مذاهب شرقی.
-
دیدگاه های دینانی، اعوانی و ...؛ مصاحبه با ۱۱ فیلسوف ایرانی / داوری اردکانی: فلسفه شغل نیست، درد است/ «فیلسوفان امید» کتابی که باید خوانده شود
اخبار اندیشهکتاب «فیلسوفان امید» که شامل گفت وگوهایی صمیمانه با اهالی سرزمین فلسفه، با مقدمهای از رضا داوری اردکانی چهره ماندگار فلسفه ایران است.
-
«زمین و خدایان»؛ درآمدی تازه به جهان فلسفی هایدگر
اخبار اندیشه«زمین و خدایان؛ درآمدی بر فلسفه مارتین هایدگر» نوشته وینسنت وایسیناس، مدخلی روان به اندیشه این فیلسوف اگزیستانسیال است.
-
جستارهایی در باره فلسفه، پژوهش، و آموزش علم
امروز ایرانیان خالی از گذشته علمی پر فروغ/ چرا ایران مثل ژاپن درعلم پیشرفت نکرد؟ / علم و تکنولوژی مهمترین ابزار سلطه و امپریالیسم غرب
اخبار اندیشهبه گواهی تاریخ، ایرانیان به مدت چندین سده پیشتاز علم و فلسفه و هنر بودهاند و سهم عظیمی در تولید دانش و هنر داشتهاند و هیچ کشور اسلامی دیگر از این لحاظ به پای ایران نمیرسد. اگر زمانی ایران ابرقدرت علمی جهان اسلام بود، دلیلی ندارد که اکنون هم نباشد، و جایگاه عمدهای در علم و دانش نوین پیدا نکند، زیرا عناصر فرهنگی و ملی آن هنوز پابرجاست...چرا با اینکه در ایران اولین پلیتکنیک به سبک غرب، یعنی دارالفنون، بیست سال پیشتر از پلیتکنیک توکیو بنیان نهاده شد، ایرانیان نتوانستند آن سنت علمی را ادامه دهند؟
-
بازخوانی نظریه دولت توسعهگرا در بستر ایران
اخبار اندیشهتحلیل توسعه در ایران نباید محدود به شاخصهای اقتصادی یا نرخ رشد باشد؛ بلکه باید شامل بررسی شبکههای قدرت، پیوندهای رانت و استقلال نهادی دولت باشد و پاسخ دهد که تصمیمات حیاتی اقتصادی و سیاسی محصول منافع عمومی هستند یا توافقهای پشت پرده میان گروههای محدود، تا زمانی که پاسخ این پرسش منفی باشد، هر برنامه توسعهای صرفا شعار خواهد بود...نخستین گام، اصلاح نهادی است: تقویت استقلال دولت در برابر فشارهای گروهی، محدود کردن شبکههای رانت، تضمین شفافیت تصمیمگیری و ایجاد مکانیزمهایی که دولت بتواند بدون ترس از فشار ذینفعان خاص، تصمیمات بلندمدت و خیر عمومی را اتخاذ کند.