پیامبر فقط به شمشیر تکیه داشت یا تدبیرهم می کرد؟/ اسلام دین جنگ است؟

اخبار اندیشهآیا سیره پیامبر(ص) فقط محدود و معطوف به تبسّم و مهرورزی و دعوت و حکمت و نظم و نظافت بوده وهیچ نسبت و رابطه‌ای با جنگ و مبارزه و قاطعیّت و ایستادگی و مجازات و صلابت و ظلم ستیزی نداشته است؟ پس شمشیر علی(ع) در این میان چه کاره بوده است؟!

انتقاد تند محقق داماد از نظام اقتصادی کشور: دوگانه اقتصاد چپ و راست اهمیت ندارد، دوگانه اقتصاد با قاعده و بی‌قاعده مهم است

اقتصاد کلانقبلا گفته ام که در اوایل انقلاب کسانی با تمسک به آیه شریفه «وَ أَنْ لَیسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعی» (نجم ۳۹) دست به تندروی‌هایی زدند که داغش همچنان بر پیکر اقتصاد این کشورباقی است.

در شانزدهمین نشست از سلسله نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا انجام می شود

نقد و بررسی کتاب «نظریهٔ فروپاشی» تقی آزاد ارمکی

اخبار اندیشهشانزدهمین نشست از سلسله نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «نظریهٔ فروپاشی» (تحلیلی جامعه‌شناختی‌ـ تاریخی از فروپاشی نظم سیاسی در ایران) نوشتهٔ تقی آزاد ارمکی، که از سوی نشر فراهم منتشر شده، اختصاص یافته است.

تغییر زمان برگزاری نشست علمی «کاربرد روان شناسی در کسب و کار»

اخبار اندیشهروابط عمومی انجمن روان‌شناسی اجتماعی ایران با صدور اطلاعیه ای خبر از تغییر زمان برگزاری نشست علمی «کاربرد روان شناسی در کسب و کار» داد.

بحران لیبرال دموکراسی و احیای پیمان اجتماعی؛ عجم‌اوغلو از «لیبرالیسم طبقه کارگر» می‌گوید

سقوط لیبرالیسم؛ چرا ائتلاف تاریخی کارگران و نخبگان فروپاشید؟ / دموکراسی در عصر الگوریتم‌ها؛ نسخه عجم‌اوغلو برای مهار نابرابری و پوپولیسم

اخبار اندیشهاز نظر عجم‌اوغلو، لیبرالیسم در بخش بزرگی از قرن بیستم موفقیت تاریخی بزرگی بود... اما این نظم به تدریج فرسوده شد. یکی از مشکلات درونی آن چیزی است که او «سه I» می‌نامد: شمول، نادانی و عدم تساهل. جوامع لیبرال باید گروه‌های سابقاً محروم، فقرا، زنان، اقلیت‌ها و مهاجران، را وارد نظم سیاسی کنند، با باورهای نادرست و مخرب مقابله کنند و در عین حال مشخص کنند که یک جامعه لیبرال تا چه حد باید در برابر جریان‌های غیرلیبرال و تحمل‌ناپذیر تساهل نشان دهد.

مجله سیاست نامه با همکاری سرای علوم انسانی برگزار می کنند

نشست بررسی «محافظه کاری و لیبرالیسم در ایران»

اخبار اندیشهمجله سیاست نامه با همکاری سرای علوم انسانی نشست بررسی «محافظه کاری و لیبرالیسم در ایران» را برگزار می کند.

یوال نوح هراری از جهان ۵۰ سال آینده می گوید/ انسان عقلش به پای مدیریت مالی هوش مصنوعی نخواهد رسید

اخبار اندیشهیووال نوح هراری در گفت‌وگو با تام پارکر از جهان در پنجاه سال آینده می‌گوید. او با اشاره به انقلاب شناختی ۷۰ هزار سال پیش که انسان با تکیه بر زبان به سلطهٔ کره زمین رسید، هشدار می‌دهد که اکنون برای نخستین بار، عاملی غیرانسانی در حال تسلط بر زبان است

«شبی به یاد سایه (امیرهوشنگ ابتهاج)» برگزار می شود

ما هرگز نمی‌میریم

اخبار اندیشهنخستین نشست از سلسله جلسات یادکرد «نیلوفرانه» با عنوان کلی «ماهرکز نمی میریم»، و با موضوع جزیی«شبی به یاد سایه (امیرهوشنگ ابتهاج)» برگزار می شود.

انتشارات دانشگاه تهران منتشر کرد

روایت علی لاریجانی از استاد فلسفه اش کریم مجتهدی / «چنین گفت مجتهد فلسفه» منتشر شد

اخبار اندیشهشهید لاریجانی که خود از شاگردان برجسته دکتر مجتهدی بود، در این اثر تأکید کرده است که فلسفه در نگاه استاد مجتهدی، نشان از صلابت و استحکام فرهنگی یک ملت دارد و عامل و سرّ تحرک و پویایی فرهنگ است.

تاملی در مواجهه عرفانی با پیله خویشتن و دیوارهای ذهن

هنرِ آزادی در بند؛ درس بزرگ شمس تبریزی برای رهایی از «زندان‌های مدرن» / راز تبدیل سخت‌ترین موقعیت‌های زندگی به بوستان

اخبار اندیشهپس تا حدی دارد مشخص می‌شود که منظور شمس چیست. تأکید او بر گفت‌وگوهای درونی است و همهمه‌های شلوغ ذهنی. اینهاست که دل گشاده را تنگ می‌کند و ما همچون کرم ابریشم با فکر و خیالات باطل، آجرآجر آن را می‌سازیم و با دست خود عالم چو بوستان را مانند زندان تنگ می‌کنیم اما من شمس تمام این زندان‌ها را به بوستان تبدیل می‌کنم و چون زندان من بوستان گردد بنگر که بوستان ما خود چه باشد.

هفته نامه تجارت فردا شماره ۶۴۳ منتشر شد

کشورها چگونه از چاه فقر بیرون آمدند؟

اخبار اندیشههفته نامه تجارت فردا شماره ۶۴۳ با تیتر «برندگان تاریخ؛ کشورها چگونه از چاه فقر بیرون آمدند؟» منتشر شد. 

معرفی و نقد کتاب «پارادکس اجتماعی» نوشته ویلیام فون هیپل

تناقض زندگی مدرن

اخبار اندیشه«پارادکس اجتماعی» در نهایت کتابی درباره شادکامی است، اما نه از آن نوع کتاب‌هایی که خوشبختی را به مجموعه‌ای از توصیه‌های فردی تقلیل می‌دهند. فون هیپل مسئله را بزرگ‌تر می‌بیند. او می‌گوید برای فهم نارضایتی انسان مدرن باید به تاریخ تکاملی، ساختار روابط اجتماعی و تغییرات فرهنگی نگاه کنیم.

خوانش آموزه‌های سیاسی و اخلاقی بوستان «بوستان» با محور همدلی، عدالت و حکمرانی

حرام بودن «خواب خوش» بر حاکمان!/ چگونه حکمت سعدی فرمانروایی ظالمانه را به فروپاشی می‌کشاند؟/انسان خردمند نمی‌خواهد زخمی ببیند چه بر تن خود چه دیگری

اخبار اندیشهاکبر ثبوت گفت: وقتی دوستان انسان در حال غرق‌شدن باشند، او حتی اگر خود آسوده بر ساحل ایستاده باشد، نمی‌تواند آسوده بماند. انسان خردمند نیز نمی‌خواهد زخمی ببیند، چه آن زخم بر تن خودش باشد و چه بر تن دیگری. عیش انسان سالم و تندرستی که در کنار او فردی رنجور باشد، مکدر می‌شود.

احمد بستانی در نشست بررسی کتاب«استراتژی کلان ایران» تالیف ولی نصر در پانزدهمین عصر بخارا

چرایی بن‌بست ۵۰ ساله در روابط تهران و واشنگتن/ ابطال آمریکایی ستیزی ایران/ ولی نصر و تبیین روایتی که رفتار جمهوری اسلامی را واقع‌گرایانه می‌داند

اخبار اندیشهنشست نقد و بررسی کتاب «استراتژی کلان ایران» اثر ولی نصر با حضور احمد بستانی در مجله بخارا برگزار شد. بستانی با تشریح ویژگی‌های این اثر، آن را فراتر از تحلیل روابط بین‌الملل و نوعی تاریخ سیاسی دیالکتیکی دانست که پیوند عمیق میان تحولات داخلی ایران و مناسبات منطقه‌ای و جهانی را آشکار می‌سازد. به گفته وی، تز اصلی ولی نصر بر این فرض استوار است که تصمیمات کلان جمهوری اسلامی بیش از آنکه حاصل جزمیت ایدئولوژیک باشد، زاییده منطقی «عمل‌گرایانه»، «امنیت‌محور» و در راستای حفظ استقلال است... از نظر بستانی این کتاب صرفاً تاریخ روابط بین‌الملل ایران نیست، بلکه بخش قابل‌توجهی از آن به تحولات داخلی، اجتماعی و جنبش‌های اجتماعی در ایران اختصاص یافته است. به همین سبب، این اثر فراتر از کتابی در حوزه استراتژی است و می‌توان آن را تا حدی، تاریخ سیاسی ایران دانست که تلاش کرده است به‌طور مختصر یا مفصل، نکات مهم و دینامیزم‌های درونی برخاسته از انقلاب و جمهوری اسلامی را تبیین کند.

چگونه ایرانیان هزاران سال پیش ملت سازی را قبل از غرب شروع کردند

اخبار اندیشهدیالکتیک پریشانی و جمعیّت تنها از ویژگی‌های ادب عرفان ایرانی نیست بلکه یکی از اساسی‌ترین درون‌مایه‌های همه‌ی ادب ایران نیز هست. این دیالکتیک بازتاب روح وحدت ملّی ایرانی در سرزمینی است که چنانچه پیش‌تر بارها گفته‌ام «در معرض وزیدن باد بی‌نیازی خداوند» قرار داشت اما اجازه نمی‌داد حتی آن باد، وحدت آن را بر هم بزند. هیچ کشوری جایگاه استراتژیک خود را انتخاب نمی‌کند، چنانچه ایران نیز انتخاب نکرده است. باری، تاریخ ایران تاریخ خلاف آمد عادت‌هاست و همین امر موجب شده است در وضع و جایی که ایران‌شهر قرار دارد، در جایگاهی خلاف آمد عادت و به نوعی «قافله سالار» باشد.

محمدجواد غلامرضا کاشی؛ تاملی در  زندگی، اندیشه و تدریس انتقادی

...سپس او را نقد کردم و بعدها دوباره به شریعتی بازگشتم/ درس‌هایی از مکتب بشیریه؛ فضا به هر طرف برود، از آن فاصله می ‏گیرم

اخبار اندیشهبعد از دهه ۷۰، منتقد شریعتی شدم، یعنی بعد از موج دکتر سروش تا هفت یا هشت سال پیش، هر وقت چیزی نوشتم، نقد شریعتی بود. بعدها دوباره به شریعتی بازگشتم. انگار نمی‏ توانم از زیر سایه شریعتی خارج شوم...من از بشیریه آموختم، فضا به هر طرف برود، از آن فاصله می ‏گیرم؛ یا در فضای کلاس، بسته به اینکه بچه‏ ها کدام طرف می ‏ایستند، من نقطه مقابل را انتخاب می‏ کنم و همیشه سعی می‌کنم به آن ها نشان دهم که با انتخاب یک ‏طرف، ممکن است چه چیزهایی را در طرف مقابل از دست بدهند.

 واقع‌گرایی و شکیبایی استراتژیک در داخل و خارج؛ بازخوانی نقش چوئن‌لای در معماری چین مدرن

سیاستمداری که با خشونت پرهیزی، مائو را مهار و آمریکا را رام کرد/پیروزی«فکر»بر«عصبانیت»؛تغییر مسیر جهان توسط شاگرد کنفسیوس/ معمار چین جدید کیست؟

اخبار اندیشهمیراث چوئن لای شاید شاهد دیگری بر این ضرب المثل اروپایی است که: شخصیت سرنوشت ساز است (Character is destiny). بدون شخصیت آرام و غیر عصبانی و سنجیده نمی توان افکار خوب و منطقی را بکار بست. چوئن لای یک دشمن را متعادل کرد (شوروی)، با دیگری دوست شد تا از آن بهره گیرد (آمریکا). سومی در همسایگی را هم سرجای خودش نشاند (ژاپن). دعوا کردن هم با اصول باشد بهتراست. یک ضرب المثل چینی می گوید: به دنبال انتقام گیری از دشمن نباشید. کنار رودخانه بنشینید. آب، جسد او را می آورد.

درگذشت سیدجلال حسینی بدخشانی غروب محقق بزرگ اندیشه اسماعیلیه

خاموشی معمار پیوند میراث ایرانی و آکادمیای جهان/ مردی که رازهای الموت را از پاریس به ایران آورد

اخبار اندیشهاکبر ایرانی، مدیرعامل مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب در سوگنامه‌ای برای این پژوهشگر فلسفه اسلامی نوشت: «درگذشت اندوه‌بارِ دانشمند ارجمند، پژوهشگر برجستۀ فلسفۀ اسلامی و مطالعات اسماعیلی، جناب دکتر سید جلال حسینی بدخشانی، ضایعه‌ای عمیق و جان‌سوز برای حلقه‌های علمی ایران و جهان اسلام است.

بررسی کتاب «آن سوی اضطراب» اثر مارتا بک

اضطراب راه است، نه مانع / رابطه‌ای که فرهنگ مدرن آن را وارونه فهمیده است

اخبار اندیشهکتاب تازه‌ی مارتا بک استدلال می‌کند که اضطراب پیام‌رسانی است که جامعه‌ی مدرن آن را خاموش کرده، و آن اختلالی نیست که باید سرکوب شود.

سیدلطف الله جلالی و تبیین مقطعی مهم در کلام اهل سنت

از شرقی‌ترین نقطۀ جهان اسلام تا غربی‌ترین آن

اخبار اندیشهبه‌گفته مولف: «در عصر کنونی نزدیک به نیمی از مسلمانان در جهان اسلام، تابع مذهب حنفی ـ ماتریدی‌اند. مذهب ماتریدیه از شرقی‌ترین نقطۀ جهان اسلام تا غربی‌ترین آن، از هند تا مصر، از آسیای میانه، تا ترکیه و منطقه بالکان، در کشورهای مختلف اسلامی، پیروان بسیار دارد و این امر، لزوم پژوهش دربارۀ اوضاع کنونی و نیز تاریخ گذشته آن را آشکار می‌سازد.»

در نشست تخصصی دائرةالمعارف بزرگ اسلامی بررسی شد؛ «مشروطه و اندیشه توسعه در ایران»؛ بازخوانی یک پرونده ۱۲۰ ساله

محقق داماد از شیخ انصاری تا مونتسکیو گفت؛ آیا ریشه مشروطیت و تفکیک قوا در فقه شیعه بود؟ / معمای ۱۲۰ ساله؛ چرا قطار توسعه ایرانیان هنوز به مقصد نرسیده

اخبار اندیشهداریوش رحمانیان: تاریخ جریان تنظیمات و اصلاح‌گرایی، دولت‌زده است و با غیبت مردم همراه است و تجدد ایرانی گرفتار یک آفت مهلک شده است که همانا گرفتاری در کلان‌روایت دولت است. مصلحان ما در فکر ساختن دولت نیرومند هستند و نه مردم نیرومند. چرا برنامه‌های توسعه ما باید دولت‌زده باشد؟ بنیاد و بیخ توسعه یک کشور مردم‌اند و مردم‌محوری و مردم‌بنیادی و مردم‌پایه‌ای باید در اندیشه توسعه ایران جای می‌گرفت چنانکه انقلاب مشروطه گفتمان مردم‌باور و مردم‌گراست.

ادامه منازعه کلامی رسانه ای بر سر حمله و حمایت از علی شریعتی

حمله شدیداللحن عبدالکریم سروش به محمد قوچانی و موسی غنی نژاد / گناه کبیره به نام خدا

اخبار اندیشهو در باب مرگ روشنفکری دینی هم از زبان مولانا به آن قلم به مزد تصیری منش و ازغدی صفت می گویم: چون تو خفاشان بسی بینند خواب که جهان ماند یتیم از آفتاب

نقدی بر اندیشه اقتصادی-سیاسی دکتر عبدالکریم سروش/ لیبرالیسم نقابدار

روایت قوچانی از غروب ستاره روشنفکری دینی و پدیدار شدن سروش در لباس سردمدار توتالیتاریسم/ درباره افول یک رؤیای ۴۰ ساله

اخبار اندیشهیک دهه قبل در گزارش‌های روزنامه‌نگارانه‌ام از تاریخ اندیشه سیاسی به این نتیجه رسیده بودم که راه اصلاح دینی سرانجام از بیراهه استبداد دینی سر بر می‌آورد و از اصلاح‌طلبی به بنیادگرایی می‌رسیم...آن روز فکر می‌کردم عبدالکریم سروش مارتین لوتر اسلام است، ازاین‌رو از جلد چهارم آن مجموعه از مصائب لیبرالیسم اسلامی نوشتم. اکنون اما می‌فهمم که او خود ژان کالون است؛ مردی که از اصلاح دینی به استبداد دینی رسید. ما در چهره عبدالکریم سروش بر خلاف علی شریعتی و در پی آن مهدی بازرگان لیبرالیسم دینی می‌دیدیم و گرچه در تداوم راه با ناسازه لیبرالیسم و اسلام‌گرایی مواجه شدیم، اما نقش او را در معرفت‌شناسی لیبرال نادیده نمی‌گرفتیم. اما فقر اندیشه اقتصادی و اندیشه سیاسی درنهایت سبب شد پرده برافتد و نقاب برداشته شود و زیر این لیبرالیسم نقابدار، توتالیتریسمی پنهان پدیدار شود...