فقر نظریه، کتابی برای توجه به تجربه انسان ها

اخبار اندیشهکتاب فقر نظریه یک جنگ تمام‌عیار فکری است. یک جدال هیجان‌انگیز بر سر معنای مارکسیسم و معنای واقعی انسان در تاریخ. تامپسون، مورخ پرشور بریتانیایی، در این جستار طولانی و کوبنده، به نبرد با یکی از تاثیرگذارترین نحله‌های فکری دهه‌ی ۷۰ میلادی می‌رود: مارکسیسم ساختارگرای لویی آلتوسر فرانسوی.

اولین همایش ملی «اصلاح نظام اداری» با رویکرد تعامل دولت و دانشگاه برگزار می شود

اخبار اندیشهمرکز آموزش مدیریت دولتی با هدف ایجاد زمینه‌ای برای تبادل نظر، هم‌افزایی و ارائه راهکارهای علمی و عملی در حوزه اصلاح نظام اداری، اولین همایش ملی «اصلاح نظام اداری» را در ۳ بخش نمایشگاه کار، پنل‌های تخصصی و بخش ایده محصول و فناوری برگزار می‌کند.

در پیش نشست «رسانه، نسل و فناوری» مطرح شد

زنگ خطرِ جامعه‌پذیری معکوس؛ پایانِ دوران اقتدار والدین در خانه‌های دیجیتال / کودکی در مسلخِ رسانه؛ «الگوریتم» جایگزینِ «والدین» شد

اخبار اندیشهنشست «رسانه، نسل و فناوری» با همکاری پژوهشگاه علوم انسانی و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد. این برنامه چهارمین پیش‌نشست از سلسله نشست‌های دومین همایش ملی «فرهنگ، رسانه و تحولات نسلی در ایران: از جهان واقعی تا جهان مجازی» بود که در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ توسط پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می‌شود.

واکاویِ ریشه‌های آزادمنشی و ستیز با ایران‌ستیزی در بیستمین سالگرد تأسیس خردسرای فردوسی

فردوسی، فریادگر ایران در زمانه خفقان/ از نکوهش جنگ تا آزادی عقیده؛ شاهنامه یا مرام‌نامه صلح؟

اخبار اندیشهبه گزارش شاهنامه بزرگ‌ترین گناه در فرهنگ ایران، آزار دیگران می‌داند «به نیکی گرای و میازار کس.. رهِ رستگاری همین است و بس»،پاسداری از فرهنگ ایران کار سترگی بوده که فردوسی انجام داده، پرنده همای به این علت نماد ایران است که آزارش به هیچ حیوانی نمی‌رسد و استخوان‌خوار است، ایرانیان پرنده‌ای را نماد ایران کرده‌اند که بی‌آزار است. ایرانیان حتی با حیوانات هم با مهربانی برخورد می‌کردند. در فرهنگ ما آزار دیگران و ترساندن حیوانات، شکستن برگ درختان و آلوده کردن عناصر چهارگانه نظیر آب، باد، خاک و آتش بسیار نکوهیده بوده و کیفر داشته است و برعکس حفر قنات، کاشتن درخت، کاشتن گندم، هرس کردن درخت، آبیاری کردن و داد و دهش پاداش داشته است.

برگزاری همایش ملی «فلسفه پزشکی و علوم انسانی سلامت» ۸ و ۹ بهمن‌ماه

اخبار اندیشههمایش ملی «فلسفه پزشکی و علوم انسانی سلامت» ۸ و ۹ بهمن‌ماه ا هدف ایجاد بستری برای گفت‌وگو میان حوزه‌های مختلف علوم انسانی و علوم سلامت برگزار می‌شود.

اعتراض؛ آخرین سنگرِ ارتباط؛ نهیبِ علم به انسدادِ گفت‌وگو

اخبار اندیشهباور ما بر این است که جامعه‌ی ایران، با سرمایه‌های انسانی و فرهنگی خود، نیازمند رویکردهایی است که پیچیدگی‌هایش را به رسمیت بشناسد و به جای انکار یا تقابل، بر فهم و گفت‌وگو تکیه کند.علم اجتماعی قرار نیست نسخه‌های فوری بپیچد، اما می‌تواند چراغی برای دیدن دقیق‌تر واقعیت باشد. ایفای این نقش، کمترین مسئولیتی است که انجمن در قبال جامعه‌ای که از دل آن برآمده، برای خود قائل است. همکاران ما در انجمن هم‌اینک در حال برنامه‌ریزی برای نشست‌های تحلیلی و گفتگویی  در خصوص امور جاری در ایام پرتنش امروز هستند. 

مقدمه ای بر شناخت «دیالکتیک خود» برای رهایی از فرعونیت نوین

کیمیایِ رهایی؛ نقشه راهِ اقبال لاهوری برای شکستِ جنون استعمار / مانیفستِ «بی‌خودی» رمزِ عبورِ شرق از ویرانه‌ی قدرت و ثروت شمال

اخبار اندیشهاو در «جاویدنامه» می نویسد: فنا در او، عین دوام است بدین سان، رابطه ی خود و دیگری در اندیشه اقبال، از سطح روان‌شناختی یا اجتماعی، فراتر رفته و به سطح متافیزیکی ارتقا می یابد: انسان در مواجهه با خدا و جهان «خود» را نه در نفی دیگری، بلکه در تعامل و عشق با او تحقق می بخشد و می توان دید که نسبت خود و دیگری در اندیشه اقبال لاهوری نسبتی دیالکتیکی و تکاملی است. خودی در مواجهه و تعامل با دیگری اعم از خدا، انسان یا جامعه به فعلیت می رسد. عشق، نیروی پیوند دهنده و واسطه این نسبت است. از این رو فلسفه اقبال را می توان نوعی «اگزیستانسیالیسم الهی» دانست که در آن خود و دیگری، در پیوندی عاشقانه و خلاق به سوی کمال الهی حرکت می کنند.

برگزاری کارگاه آموزشی «آسیب های نوپدید و مداخلات مددکارانه ویژه کارشناسان شاغل در اورژانس اجتماعی»

اخبار اندیشهانجمن جامعه شناسی ایران(شعبه لرستان) با همکاری اداره کل بهزیستی لرستان «کارگاه آموزشی: آسیب های نوپدید و مداخلات مددکارانه ویژه کارشناسان شاغل در اورژانس اجتماعی» را برگزار می کند.

پایانِ دورانِ «وفاداری در برابر یارانه»؛ کف‌گیرِ رانت به تهِ دیگِ توسعه و سیاست / رابطه مردم و سیاستمداران در بن‌بست

اخبار اندیشهپرسش اصلی این است که نظام حکمرانی چگونه می‌خواهد بدون منابع همان انتظارات گذشته را حفظ کند؟ آیا ناگزیر باید به سمت الگویی حرکت کند که در آن به جای توزیع رانت بر کارآمدی، عدالت، شفافیت و مشارکت اجتماعی تکیه شود؟ پاسخ به این پرسش، تعیین‌کننده مسیر آینده رابطه حکومت و جامعه است؛ مسیری که اگر به‌درستی انتخاب نشود، هزینه‌های آن تنها متوجه یک طرف نخواهد بود بلکه کل جامعه را دربر خواهد گرفت.

ترجمه انگلیسی کتاب «مناقب اهل‌بیت علیهم‌السّلام» اثر علامه حسینی طهرانی

اخبار اندیشهکتاب «مناقب اهل بیت علیهم السلام» که مشتمل سخنرانی‌های علامه آیت‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی (قدّس‌سرّه) است، در آن با نگاهی عرفانی، روایی و تاریخی، جایگاه ولایت و مناقب اهل‌بیت علیهم‌السّلام بالاخص امیرالمومنین تبیین شده است.

برگزاری نخستین کنفرانس ملی در کسب و کار

اخبار اندیشهنخستین کنفرانس ملی رهبری اثربخش در کسب و کار در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می شود.

نشست گفت و گوی اجتماعی در روابط کار صنعتی ایران برگزار می شود

اخبار اندیشهگروه جامعه‌شناسی اقتصادی انجمن جامعه‌شناسی ایران نشستی با موضوع « گفت‌وگوی اجتماعی در روابط کار صنعتی ایران» را برگزار می کند.

میلاد علی (ع) و بررسی «معماری عدالتِ مهرورزانه»؛ واکاویِ استراتژیِ مودت در منشورِ حکمرانیِ علوی

انقلابی علیه «امارتِ استیلاء»/ وقتی مهرورزی به شهروند، تنها بن‌مایه مشروعیتِ حاکم می‌شود / «مودت» پیش‌نیاز «عدالت» و راهبرد «معنویت» و«حکمت حکومت»

اخبار اندیشهسرسخن فرمان‌ها و دستورات سیاسی اداری آن امام در مکاتبات با کارگزاران – پس از تقوی – فارغ از هر گونه مرزبندی تاکید بر «مهرورزی و دوستی با شهروندان» است . در این بینش و با توجه با این اصل که امارت بر مردم «امارت استکفاء» است و نه «امارت استیلاء» (همان، نامه/۵، ۵۳) نظام سیاسی و کنشگران آن زمانی خواهند توانست گواه اثبات حکمت خویش مبنی بر «رفاه و رضای شهروندان» بوده و از عهده «استکفاء= کارپردازی، ساماندهی و رسیدگی به ناز و نیاز شهروندان بر آیند که روابط ومناسبات شهریاران و شهروندان، انسانی و تنیده از تار و پود «رحمت، محبت و لطف» (همان، نامه/۵۳) باشد

جستجویِ شادیِ شخصی، ما را به «دیگردوستی» می‌رساند؟ / فیلسوفان دوران باستان درباره شادی و خوب زندگی کردن چه می‌گفتند؟ 

اخبار اندیشهتمام این بحث‌ها به این معنی نیست که آیین‌های کهنِ فوق قادر نیستند نوع‌دوستی را تبیین کنند؛ بلکه به این معناست که این کار را فقط به صورت غیرمستقیم انجام می‌دهند، به مثابه نوعی محصول جانبی جستجوی خوشبختی برای خویش. در مقابل، نظریه‌های اخلاقی رقیب، نوع‌دوستی را در اولویت می‌گذارند. مثلاً نتیجه‌گرایان پیشنهاد می‌کنند که به نتایج اعمالمان برای همگان فکر کنیم، نه شخص خودمان. وظیفه‌گرایان نیز قواعد فراوانی را برای نحوه برخورد با دیگران وضع می‌کنتد. این ویژگی از نظر فلسفی مزیت چنین نظریه‌هایی محسوب می‌شود؛ اما نقطه ضعفشان چیست؟

پایانِ دورانِ حکومت‌داری کاغذی؛ توسعه به شرطِ واقعیت

اخبار اندیشهبررسی آخرین داده‌های شاخص FSI  در سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که ایران با امتیاز ۸۲.۹ در مقیاس ۰–۱۲۰ در طبقه «High Warning / هشدار بالا» قرار دارد؛ یعنی ریسک‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به اندازه‌ای هستند که احتمال بحران یا ناکارآمدی نهادی بالاست. این وضعیت اهمیت نگاه واقع‌گرایانه و مبتنی بر داده به عملکرد حکومت را یادآوری می‌کند.

فراخوان مشارکت در نظرسنجی‌های پژوهشی همایش ملی «بازنگری برنامه درسی حقوق در ایران؛ ضرورت‌ها، الزامات و راهکارها»

اخبار اندیشهگروه حقوق و گروه علوم تربیتیِ خانه اندیشمندان علوم انسانی، با همکاری معاونت پژوهشی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، انجمن علمی حقوق دانشگاه شهید بهشتی و انجمن حقوق‌شناسی، فراخوان مشارکت در نظرسنجی‌های پژوهشی همایش ملی «بازنگری برنامه درسی حقوق در ایران؛ ضرورت‌ها، الزامات و راهکارها» داده اند. 

درباره کتاب «ذهن‌های پراکنده» اثر گبور مته

پشتِ ذهنِ آشفته: جنگ برای بقا / ذهن‌هایی که از مسیر دیگری رشد کرده‌اند / ذهنِ آشفته؛ ویترینِ سخت‌جانی

اخبار اندیشهگبور مته، پزشک و نویسنده کانادایی، در کتاب «ذهن‌های پراکنده (خاستگاه‌ها و التیام ای‌دی‌اچ‌دی)» با نگاهی انتقادی به روایت‌های رایج پزشکی، اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی را نه نقصی ژنتیکی و ثابت، بلکه تأخیری رشدی و قابل‌فهم در بستر تجربه‌های عاطفی اولیه و فشارهای زندگی مدرن می‌داند.

بازشناسی نظریه عصبیت و چرخه تمدنی ابن‌خلدون از منظر مدیریت سازمان‌های امروزی

شبح ابن‌خلدون در بازار تکنولوژی؛ پیشگوی سقوط نوکیا / راز بقای غول‌های تکنولوژی در «عصبیت» استارت‌آپی/ ضرورت مطالعه ابن خلدون توسط مدیریت هوشمند

اخبار اندیشهابن‌خلدون بیش از ۶۰۰ سال پیش دقیقا همان چیزی را در سطح تمدن‌ها و نظام‌ها دیده بود که ما امروز در سطح سازمان‌ها و نمونه‌های کامیابی مثل مایکروسافت و گوگل یا نمونه‌های ناکامی و سقوط مانند نوکیا، بلک‌بری، یاهو، کداک، یا بسیاری از شرکت‌ها می‌بینیم. اما او فقط این پدیده‌ها و بسیاری پدیده‌های مشابه را توصیف نکرده بود بلکه قانون‌های عام و راه‌حل‌هایی را هم ارائه داده بود. مدیران هوشمند قرن بیست‌ویکم اگر مقدمه ابن‌خلدون را بخوانند، می‌توانند مرگ سازمان خود را به تأخیر بیندازند یا حتی آن را بازتعریف و احیا کنند و از بروز بسیاری عوارض و کاستی‌ها در سازمان‌شان جلوگیری کنند؛ به شرطی که قوانین عصبیت  و چرخه تمدنی  را جدی  بگیرند.

علیرضا بهشتی در نشست بحث و نظر در باب «همزیستی به رغم تمایز»

اخبار اندیشهنشست بحث و نظر در باب «همزیستی به رغم تمایز» به مناسبت انتشار کتاب «سرمایه جوانمردی در دوران میانه»، در پژوهشکده مطالعات خاورمیانه برگزار می شود.

بررسی علمی «تعیین کننده های اجتماعی و روانشناختی خودکشی در لرستان»

اخبار اندیشهانجمن جامعه شناسی ایران شعبه لرستان با همکاری گروه روانپزشی دانشگاه علوم پزشکی لرستان، نشست « تعیین کننده های اجتماعی و روانشناختی خودکشی در لرستان: نیاز به رویکردی بین رشته ای» را برگزار می کند.

تأملی درباره مفهوم «خود» در تاریخ فلسفه؛

صعود و سقوط «خود» در فلسفه غربی / روایتِ سقوطِ انسانی که می‌خواست خدای جهان باشد

اخبار اندیشه علی اصغر اسلامی تنها نوشت: مفهوم «خود»، اگرچه در بستر غربی دستاورد بزرگی برای فلسفه این تمدن محسوب می‌شود، اما هنگامی که به عنوان چهارچوبی جهان‌شمول برای تحلیل همه فرهنگ‌ها به کار می‌رود، به ابزاری برای قوم‌مداری علمی تبدیل می‌شود. انسان‌شناسی معاصر باید این پرسش اساسی را طرح کند: آیا می‌توان مفاهیمی که ریشه در تاریخ فکری غرب دارند را بدون بازبینی انتقادی و ترجمه تاثیلی، به عنوان ابزار تحلیل فرهنگ‌های دیگر به کار برد؟

برگزاری نشست «هم افزایی علمی در تاریخ»

اخبار اندیشهخانه اندیشمندان علوم انسانی و انجمن ایرانی تاریخ، نشست «هم افزایی علمی در تاریخ؛ راه های عملی همکاری بین گروه های تاریخ دانشگاه ها» را برگزار می کند.

بازخوانی میراثِ احیاگرِ تفکرِ انتقادی در حکمتِ شرق؛ به مناسبت سالروز درگذشت عبدالجواد فلاطوری

انقلابِ فلاطوری در قلبِ حکمت؛ چگونه اندیشۀ قرآنی، استخوان‌بندی فلسفۀ یونان را درهم شکست؟ / روایتِ فلاطوری از احیای تفکر انتقادی شرق

اخبار اندیشهمیلاد نوری گفت: این کتاب با دقت و ظرافت نشان می‌دهد که متفکران مسلمان نه فلسفه یونانی را به‌طور مطلق پذیرفتند و نه به‌طور کامل رد کردند، بلکه آن را در افق اندیشۀ قرآنی بازخوانی کردند. نکته‌ای که برای من جالب بوده است، تحلیل فلاطوری از مفاهیمی مانند فیض و علت فاعلی است؛ او نشان می‌دهد که فیض در فلسفه اسلامی دیگر جریان درون‌بود مبدأ در معلول نیست، بلکه به شکل جود و اراده الهی فهم می‌شود...از منظر فلاطوری... در قرآن، موجودات و جهانِ مشهود نه در ارتباط با زمان سامان‌بخش و فرآیند تدریجی، بلکه به صورت مکان‌گونه و مستقیم از فعل خداوند پدید می‌آیند؛ «کون» نشان‌دهنده موجودیت مکانی هر شیء است و «هلک» نقطه پایان آن. علم نیز محصول تعلیم و فعل الهی است و انسان یا فرشته به طور مستقل قادر به تولید آن نیستند.

الهیات در عصر لایک و دیس لایک / زلزله ای که فناوری اطلاعات در مرجعیت های سنتی ایجاد کرد / دموکراتیزه شده بخش های سنتی با فناوری اطلاعات

اخبار اندیشهفضای مجازی زمینه‌ای فراهم کرده است که باورهای الهیاتی و دینی به شیوه‌های جدیدی منتقل شوند و در این روند، پلتفرم‌های چندرسانه‌ای نقش بسزایی در ایجاد و تقویت تجربه‌های معنوی دارند. اما این تأثیرات، با وجود مزایای فراوان، چالش‌هایی نیز به همراه دارد، از جمله افزایش شک و تردید در منابع دینی و تغییرات سطحی در باورهای فردی. در نهایت، باید به یاد داشت که با توجه به رشد سریع فناوری‌های دیجیتال، جوامع دینی باید به‌طور هوشمندانه‌تری با این تحولات روبه‌رو شوند و ضمن بهره‌برداری از ظرفیت‌های مثبت آن، به چالش‌ها و خطرات آن نیز توجه داشته باشند.

تازه‌ترین مصاحبه با جوستین هاوگه در باره این سوال که چرا بعضی کشورها در سیاست‌ توسعه صنعتی موفق می‌شوند؟

پایانِ افسانه‌ی بازارِ آزاد؛ بازگشت پرقدرت دولت به عرصه توسعه و تولید / خط بطلان بر دست پنهان آدام اسمیت

اخبار اندیشهمصاحبه کیت یپ با جوستین هاوگه نشان می‌دهد که سیاست صنعتی مؤثر دیگر به معنای حمایت بی‌قید و شرط نیست؛ بلکه ترکیبی هوشمند از بسیج مالی، شرط ‌بندی هوشمند و مکانیسم‌های کنترلی است که باید با شرایط نهادی و ژئوپلیتیک هر کشور سازگار شود. تجربه‌های موفق (ببرهای آسیایی، چین) و تلاش‌های تازه (آمریکا) درس‌های متعددی برای کشورهایی دارند که می‌خواهند دوباره یا برای اولین‌بار مسیر صنعتی‌سازی با ارزش‌افزوده بالا را طی کنند. در نهایت، کلید کار، داشتن چشم‌اندازِ ملی، ابزارهای مالی مؤثر و سیستم‌های یادگیری از شکست است.