جستجویِ شادیِ شخصی، ما را به «دیگردوستی» می‌رساند؟ / فیلسوفان دوران باستان درباره شادی و خوب زندگی کردن چه می‌گفتند؟ 

اخبار اندیشهتمام این بحث‌ها به این معنی نیست که آیین‌های کهنِ فوق قادر نیستند نوع‌دوستی را تبیین کنند؛ بلکه به این معناست که این کار را فقط به صورت غیرمستقیم انجام می‌دهند، به مثابه نوعی محصول جانبی جستجوی خوشبختی برای خویش. در مقابل، نظریه‌های اخلاقی رقیب، نوع‌دوستی را در اولویت می‌گذارند. مثلاً نتیجه‌گرایان پیشنهاد می‌کنند که به نتایج اعمالمان برای همگان فکر کنیم، نه شخص خودمان. وظیفه‌گرایان نیز قواعد فراوانی را برای نحوه برخورد با دیگران وضع می‌کنتد. این ویژگی از نظر فلسفی مزیت چنین نظریه‌هایی محسوب می‌شود؛ اما نقطه ضعفشان چیست؟

پایانِ دورانِ حکومت‌داری کاغذی؛ توسعه به شرطِ واقعیت

اخبار اندیشهبررسی آخرین داده‌های شاخص FSI  در سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که ایران با امتیاز ۸۲.۹ در مقیاس ۰–۱۲۰ در طبقه «High Warning / هشدار بالا» قرار دارد؛ یعنی ریسک‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به اندازه‌ای هستند که احتمال بحران یا ناکارآمدی نهادی بالاست. این وضعیت اهمیت نگاه واقع‌گرایانه و مبتنی بر داده به عملکرد حکومت را یادآوری می‌کند.

فراخوان مشارکت در نظرسنجی‌های پژوهشی همایش ملی «بازنگری برنامه درسی حقوق در ایران؛ ضرورت‌ها، الزامات و راهکارها»

اخبار اندیشهگروه حقوق و گروه علوم تربیتیِ خانه اندیشمندان علوم انسانی، با همکاری معاونت پژوهشی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، انجمن علمی حقوق دانشگاه شهید بهشتی و انجمن حقوق‌شناسی، فراخوان مشارکت در نظرسنجی‌های پژوهشی همایش ملی «بازنگری برنامه درسی حقوق در ایران؛ ضرورت‌ها، الزامات و راهکارها» داده اند. 

درباره کتاب «ذهن‌های پراکنده» اثر گبور مته

پشتِ ذهنِ آشفته: جنگ برای بقا / ذهن‌هایی که از مسیر دیگری رشد کرده‌اند / ذهنِ آشفته؛ ویترینِ سخت‌جانی

اخبار اندیشهگبور مته، پزشک و نویسنده کانادایی، در کتاب «ذهن‌های پراکنده (خاستگاه‌ها و التیام ای‌دی‌اچ‌دی)» با نگاهی انتقادی به روایت‌های رایج پزشکی، اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی را نه نقصی ژنتیکی و ثابت، بلکه تأخیری رشدی و قابل‌فهم در بستر تجربه‌های عاطفی اولیه و فشارهای زندگی مدرن می‌داند.

بازشناسی نظریه عصبیت و چرخه تمدنی ابن‌خلدون از منظر مدیریت سازمان‌های امروزی

شبح ابن‌خلدون در بازار تکنولوژی؛ پیشگوی سقوط نوکیا / راز بقای غول‌های تکنولوژی در «عصبیت» استارت‌آپی/ ضرورت مطالعه ابن خلدون توسط مدیریت هوشمند

اخبار اندیشهابن‌خلدون بیش از ۶۰۰ سال پیش دقیقا همان چیزی را در سطح تمدن‌ها و نظام‌ها دیده بود که ما امروز در سطح سازمان‌ها و نمونه‌های کامیابی مثل مایکروسافت و گوگل یا نمونه‌های ناکامی و سقوط مانند نوکیا، بلک‌بری، یاهو، کداک، یا بسیاری از شرکت‌ها می‌بینیم. اما او فقط این پدیده‌ها و بسیاری پدیده‌های مشابه را توصیف نکرده بود بلکه قانون‌های عام و راه‌حل‌هایی را هم ارائه داده بود. مدیران هوشمند قرن بیست‌ویکم اگر مقدمه ابن‌خلدون را بخوانند، می‌توانند مرگ سازمان خود را به تأخیر بیندازند یا حتی آن را بازتعریف و احیا کنند و از بروز بسیاری عوارض و کاستی‌ها در سازمان‌شان جلوگیری کنند؛ به شرطی که قوانین عصبیت  و چرخه تمدنی  را جدی  بگیرند.

علیرضا بهشتی در نشست بحث و نظر در باب «همزیستی به رغم تمایز»

اخبار اندیشهنشست بحث و نظر در باب «همزیستی به رغم تمایز» به مناسبت انتشار کتاب «سرمایه جوانمردی در دوران میانه»، در پژوهشکده مطالعات خاورمیانه برگزار می شود.

بررسی علمی «تعیین کننده های اجتماعی و روانشناختی خودکشی در لرستان»

اخبار اندیشهانجمن جامعه شناسی ایران شعبه لرستان با همکاری گروه روانپزشی دانشگاه علوم پزشکی لرستان، نشست « تعیین کننده های اجتماعی و روانشناختی خودکشی در لرستان: نیاز به رویکردی بین رشته ای» را برگزار می کند.

تأملی درباره مفهوم «خود» در تاریخ فلسفه؛

صعود و سقوط «خود» در فلسفه غربی / روایتِ سقوطِ انسانی که می‌خواست خدای جهان باشد

اخبار اندیشه علی اصغر اسلامی تنها نوشت: مفهوم «خود»، اگرچه در بستر غربی دستاورد بزرگی برای فلسفه این تمدن محسوب می‌شود، اما هنگامی که به عنوان چهارچوبی جهان‌شمول برای تحلیل همه فرهنگ‌ها به کار می‌رود، به ابزاری برای قوم‌مداری علمی تبدیل می‌شود. انسان‌شناسی معاصر باید این پرسش اساسی را طرح کند: آیا می‌توان مفاهیمی که ریشه در تاریخ فکری غرب دارند را بدون بازبینی انتقادی و ترجمه تاثیلی، به عنوان ابزار تحلیل فرهنگ‌های دیگر به کار برد؟

برگزاری نشست «هم افزایی علمی در تاریخ»

اخبار اندیشهخانه اندیشمندان علوم انسانی و انجمن ایرانی تاریخ، نشست «هم افزایی علمی در تاریخ؛ راه های عملی همکاری بین گروه های تاریخ دانشگاه ها» را برگزار می کند.

بازخوانی میراثِ احیاگرِ تفکرِ انتقادی در حکمتِ شرق؛ به مناسبت سالروز درگذشت عبدالجواد فلاطوری

انقلابِ فلاطوری در قلبِ حکمت؛ چگونه اندیشۀ قرآنی، استخوان‌بندی فلسفۀ یونان را درهم شکست؟ / روایتِ فلاطوری از احیای تفکر انتقادی شرق

اخبار اندیشهمیلاد نوری گفت: این کتاب با دقت و ظرافت نشان می‌دهد که متفکران مسلمان نه فلسفه یونانی را به‌طور مطلق پذیرفتند و نه به‌طور کامل رد کردند، بلکه آن را در افق اندیشۀ قرآنی بازخوانی کردند. نکته‌ای که برای من جالب بوده است، تحلیل فلاطوری از مفاهیمی مانند فیض و علت فاعلی است؛ او نشان می‌دهد که فیض در فلسفه اسلامی دیگر جریان درون‌بود مبدأ در معلول نیست، بلکه به شکل جود و اراده الهی فهم می‌شود...از منظر فلاطوری... در قرآن، موجودات و جهانِ مشهود نه در ارتباط با زمان سامان‌بخش و فرآیند تدریجی، بلکه به صورت مکان‌گونه و مستقیم از فعل خداوند پدید می‌آیند؛ «کون» نشان‌دهنده موجودیت مکانی هر شیء است و «هلک» نقطه پایان آن. علم نیز محصول تعلیم و فعل الهی است و انسان یا فرشته به طور مستقل قادر به تولید آن نیستند.

الهیات در عصر لایک و دیس لایک / زلزله ای که فناوری اطلاعات در مرجعیت های سنتی ایجاد کرد / دموکراتیزه شده بخش های سنتی با فناوری اطلاعات

اخبار اندیشهفضای مجازی زمینه‌ای فراهم کرده است که باورهای الهیاتی و دینی به شیوه‌های جدیدی منتقل شوند و در این روند، پلتفرم‌های چندرسانه‌ای نقش بسزایی در ایجاد و تقویت تجربه‌های معنوی دارند. اما این تأثیرات، با وجود مزایای فراوان، چالش‌هایی نیز به همراه دارد، از جمله افزایش شک و تردید در منابع دینی و تغییرات سطحی در باورهای فردی. در نهایت، باید به یاد داشت که با توجه به رشد سریع فناوری‌های دیجیتال، جوامع دینی باید به‌طور هوشمندانه‌تری با این تحولات روبه‌رو شوند و ضمن بهره‌برداری از ظرفیت‌های مثبت آن، به چالش‌ها و خطرات آن نیز توجه داشته باشند.

تازه‌ترین مصاحبه با جوستین هاوگه در باره این سوال که چرا بعضی کشورها در سیاست‌ توسعه صنعتی موفق می‌شوند؟

پایانِ افسانه‌ی بازارِ آزاد؛ بازگشت پرقدرت دولت به عرصه توسعه و تولید / خط بطلان بر دست پنهان آدام اسمیت

اخبار اندیشهمصاحبه کیت یپ با جوستین هاوگه نشان می‌دهد که سیاست صنعتی مؤثر دیگر به معنای حمایت بی‌قید و شرط نیست؛ بلکه ترکیبی هوشمند از بسیج مالی، شرط ‌بندی هوشمند و مکانیسم‌های کنترلی است که باید با شرایط نهادی و ژئوپلیتیک هر کشور سازگار شود. تجربه‌های موفق (ببرهای آسیایی، چین) و تلاش‌های تازه (آمریکا) درس‌های متعددی برای کشورهایی دارند که می‌خواهند دوباره یا برای اولین‌بار مسیر صنعتی‌سازی با ارزش‌افزوده بالا را طی کنند. در نهایت، کلید کار، داشتن چشم‌اندازِ ملی، ابزارهای مالی مؤثر و سیستم‌های یادگیری از شکست است.

مقدمه ای بر کتاب "دیالکتیک و امید"، نوشته ارنست بلوخ

شکست رویای لیبرال دموکراسی / آیا از بیداری مطلقِ بشر خبری هست؟ / کابوسِ پوزیتیویسم و شبحِ ارنست بلوخ؛ چرا مارکسیسم به «امید» مجبور است؟

اخبار اندیشههستی شناسی مارکسی نمی تواند عنق و بدبین باشد. چرا؟ زیرا بنا به منطق درون ماندگار خود، هیچ لحظه ای خارج از تاریخ وجود ندارد و مسیر تاریخ نیز به تداوم امکان های تحقق نیافته در درون خود وابسته است ،بنابراین هستی پویا همیشه به آینده ای نه هنوز محقق شده وابسته است. نیرویی که میراث خود را در نوعی نه هنوز آگاهی منقوش می کند.

برگزاری نشست «سیری در جهان یون فوسه؛ گفت‌وگوهایی درباب ادبیات، فلسفه، و الهیات»

اخبار اندیشه«جمهوری فلسفه و ادبیات» با همکاری نشر برج نشست «سیری در جهان یون فوسه؛ گفت‌وگوهایی درباب ادبیات، فلسفه، و الهیات» را با تاکید بر هفت‌کتاب و نقد و بررسی رمان آن نام دیگر برگزار می کند.

نگاهی به «هوسرل در جست‌وجوی قطعیت» اثر فیلسوف لهستانی

هوسرل به روایت کولاکوفسکی

اخبار اندیشهکتاب «هوسرل در جست‌وجوی قطعیت» نوشته فیلسوف لهستانی، لشک کولاکوفسکی به عنوان اولین کتاب از مجموعه سخنرانی‌های کاسیرر به زبان فارسی ترجمه می‌شود.

 هوش مصنوعی و ترجمه: جایگزینی یا مشارکت؟ 

اخبار اندیشهکارگاه هوش مصنوعی و ترجمه: جایگزینی یا مشارکت؟ با موضوع «ترجمه در عصر هوش مصنوعی» از سوی مرکز نشر دانشگاهی به صورت همزمان حضوری و مجازی برگزار می شود.

اژدهای اقتصاد جهان چگونه راه رشد را پیدا کرد؟

اخبار اندیشه«فرهیختگان» در ویژه‌نامه «ققنوس توسعه چین» باتکیه‌بر گفت‌وگوهای عمیق با کارشناسان، چین‌شناسان و تحلیل داده‌های معتبر، به بررسی چهارچوب‌های نظری، روندهای کلان تحول چین و پیامدهای راهبردی آن برای منافع ملی ایران می‌پردازد.

تحلیلی بر فرایند ملی‌سازی ایران از از اواخر قاجار تا پایان دوره رضاشاه،

استاد دانشگاه کالیفرنیا از تولد دولت‌ملت در ایران می‌گوید / روایتی از دگرگونی هویت ایرانی در آستانه مدرنیته / روند تبدیل «سایه‌ی خدا» به «معمارِ ملت»

اخبار اندیشهافشین مرعشی در «ملی‌سازی ایران» روایتی جذاب، مستند، و عمیق از تولد دولت‌ملت در ایران ارائه می‌دهد. او با پیگیری ردپای این فرایند از اواخر قاجار تا پایان دوره رضاشاه، نشان می‌دهد که چگونه نمایش‌های عمومی، بازخوانی تاریخ باستان، آموزش ملی، و آیین‌های یادبود، در کنار نوسازی نهادهای دولتی، «ایران» را به عنوان یک کل یکپارچه (هم در ذهن شهروندان و هم در ساختار حکومت) خلق کردند.

برگزاری نشست آیین بزرگداشت عبدالله گیویان، به همراه رونمایی از کتاب دوجلدی راهنمای پژوهش کیفی

اخبار اندیشهانجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات با همکاری دانشگاه امام صادق، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، و پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، آیین بزرگداشت عبدالله گیویان را به همراه رونمایی از کتاب دوجلدی راهنمای پژوهش کیفی برگزار می کند. 

 کتاب فلسفه آزادی منتشر شد / آرمان‌شهرها هیچ جایی برای افرادی ندارند که ایدئال را برآورده نکنند

اخبار اندیشهکتاب فلسفه آزادی، اثر لارس اسونسن، ترجمه نوید رشیدیان از سوی انتشارات نشرنو منتشر شد. این کتاب به ویژگی های جامعه آرمانی می پردازد.

عبور از کلان‌روایت‌های رسمی، و بررسی ریشه‌های «بی‌خردی» و «عدالت ابزاری»

داریوش رحمانیان و تبیین انواع مستی قدرت و چالش مهار آن / توسن خودکامگی و توهم پند و اندرز

اخبار اندیشهاز زبان مبارک حضرت علی (ع) اگر حافظه من هم درست یاری بدهد، نقل است که قدرت یک توسن سرکش است. مرکبی است که سوار خودش را بر زمین می‌زند.... اندرزنامه نویسی در ایران بر خلاف پندار خیلی‌ها اندرزنامه‌ها و نصایح ساده نیست. یک نوع متن انتقادی هم هست. قائنی در این کتاب در مقام یک منتقد ظاهر می‌شود و خواسته‌های معینی دارد و زبانش هم تیز و برنده است. مثلاً اینکه خواسته تا بعضی از رسم و رسوم ناهنجار ضد شرعی و ضد مردمی مثلاً در حوزه مالیات‌ها بر افتد. بنابراین اینکه ما سنت اندرزنامه نویسی‌مان را فکر کنیم منفعل بوده است و فقط اندرز می‌کردند و پند می‌دادند این ظلم به این سنت فخیم، فاخر و ارجمند است.

نشست «اعتماد دیجیتال، زیرساخت ناپیدای کسب‌وکارهای امروز» در اتاق بازرگانی برگزار می شود

اخبار اندیشهانجمن مدیریت کسب و کار ایران با همکاری نهادها و سازمان های مرتبط، همایش تخصصی «اعتماد دیجیتال و امنیت سایبری در کسب و کارهای ایران» را با موضوع «الزامات حقوقی و اجرایی برای فعالان اقتصادی، از پیشگیری از کلاهبرداری تا تاب آوری کسب و کار» را برگزار می کنند.