به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، شامگاه سهشنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۵۸ دکتر مرتضی مطهری هنگام خارج شدن از خانه دکتر یدالله سحابی هدف گلوله گروه فرقان قرار گرفت و به شهادت رسید. گفته میشد علت حضور ایشان در خانه سحابی شرکت در جلسه مکتب متاع [۱] بوده است؛ مخفف مکتب تربیتی اجتماعی عملی که در سال ۱۳۳۶ به ابتکار مهندس بازرگان تشکیل شد.
روزنامه کیهان فردای آن روز درباره جزئیات ترور نوشت: «مرتضی مطهری یکی از رهبران سیاسی و مذهبی انقلاب اسلامی ایران دیشب ترور شد. حادثه در ساعت ده و نیم دیشب هنگام خروج مرتضی مطهری از خانه یدالله سحابی مشاور نخستوزیر و سیاستمدار قدیمی ایران در خیابان فخرآباد تهران رخ داد. مرتضی مطهری که به همراه حاج تلخانی رئیس کمیته اتاق بازرگانی بعد از یک گفتوگوی خصوصی با یدالله سحابی از خانه خارج شده بود، هنگام سوار شدن به اتومبیل حاج تلخانی هدف یک گلوله قرار گرفت و بهشدت مجروح شد. افراد ناشناس بعد از شلیک این گلوله که به پیشانی مرتضی مطهری اصابت کرد از محل حادثه گریختند. با صدای گلوله یدالله سحابی و ساکنان خانه و چند نفر از همسایگان به کمک آمدند و مرتضی مطهری را که از ناحیه پیشانی هدف قرار گرفته بود به بیمارستان طرفه رساندند. به دنبال انتقال مرتضی مطهری به بیمارستان پزشکان تلاش خود را برای نجات جان استاد مرتضی مطهری آغاز کردند اما این تلاش به جایی نرسید و مرتضی مطهری در ساعت ۲۴ دیشب در بیمارستان به شهادت رسید...»
خبرنگار روزنامه اطلاعات نیز که دقایقی بعد خود را به محل این رویداد رساند، فردای آن روز ماجرای ترور را اینطور در روزنامه شرح داد:
ساعت حدود ۲۲ و ۴۰ دقیقه شب گذشته [شامگاه سهشنبه ۱۱ اردیبهشت ۵۸] هنگامی که استاد مرتضی مطهری از منزل دکتر سحابی در خیابان فخرآباد خارج میشد از فاصله بین دو تا سه متری از ناحیه سر هدف گلوله قرار گرفت و نقش بر زمین شد. لحظاتی بعد از شلیک گلوله، یک اتومبیل پیکان استیشن سفیدرنگ که به نظر میرسد مهاجمان از آن استفاده میکردهاند بهسرعت محل حادثه را در ادامه خیابان فخرآباد به سمت شرق تهران ترک کرد.
وقتی استاد مطهری از خانه دکتر سحابی خارج میشد مهندس کتیرایی، وزیر مسکن و شهرسازی همراه وی بود و ظاهرا او دیده است که چگونه به طرف استاد مطهری شلیک شده است.
چگونگی ترور
خبرنگار اطلاعات در ادامه چگونگی ترور را اینطور شرح داد: مهاجمان که هنوز تعداد آنان بهدرستی مشخص نشده ولی گفته میشود ۳ نفر بودهاند، پیش از این خانه دکتر سحابی را شناسایی کرده بودند و ظاهرا یکی از آنها که عامل اصلی ترور بوده پشت دیوار خانه کمین کرده است. این شخص پس از شلیک یک تیر، که از پشت (ناحیه زیر گوش) به استاد مطهری اصابت کرد بهسرعت خود را به اتومبیل که آن سوی خیابان قرار داشت رساند و با اتومبیل از محل حادثه دور شد. استاد مطهری بیدرنگ به وسیله اطرافیان به بیمارستان طرفه انتقال یافت و چون حالش وخیم بود تحت شوک الکتریکی قرار گرفت اما متاسفانه مداوا اثری نبخشید.
همزمان با اعزام استاد مطهری به بیمارستان، چند تن از وزرای کابینه بازرگان به بیمارستان رفتند اما موفق نشدند از استاد عبادت کنند.
اظهارات همسایگان
یکی از ساکنین محل در مورد این حادثه گفت: «ساعت از ده و نیم گذشته بود که صدای تیر شنیدم، پنجره را باز کردم و دیدم یک پیکان استیشن سفیدرنگ بهسرعت از محل حادثه دور شد.» (اطلاعات، چهارشنبه ۱۲ اردیبهشت ۵۸، ص ۲)
یکی دیگر از همسایگان گفت: «چند دقیقه قبل از حادثه از محل میگذشتم و دیدم که یک پیکان استیشن سفیدرنگ کنار خیابان پارک است که چند سرنشین دارد. من چون به آنها مشکوک نشدم، نفهمیدم چند نفر هستند.» (همان)
جوانی که استاد مطهری را پس از مجروح شدن به بیمارستان رساند و به قید ضمانت آزاد شد، اظهار داشت: «هنگامی که از خیابان فخرآباد میگذشتم، متوجه شدم مجروحی کنار خیابان افتاده است بیدرنگ او را سوار اتومبیل کردم و به بیمارستان طرفه رساندم اما در اطراف مجروح کسی را ندیدم و در بیمارستان نیز کسی او را نشناخت. ولی یکی از کسانی که بیمار بود و به بیمارستان مراجعه کرده بود استاد مطهری را شناخت و به مسئولان معرفی کرد.» (همان) این اظهارات در تناقض با گزارش روزنامه کیهان است که نوشته بود: «با صدای گلوله یدالله سحابی و ساکنان خانه و چند نفر از همسایگان به کمک آمدند و مرتضی مطهری را که از ناحیه پیشانی هدف قرار گرفته بود به بیمارستان طرفه رساندند.»
صبح چهارشنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ خبرنگاران روزنامه اطلاعات حادثه ترور استاد مطهری را دنبال کردند. یکی از خبرنگاران که از محل حادثه بازدید کرده بود نوشت: «نحوه ساختمان منزل دکتر سحابی طوری است که بدون شناسایی قبلی ساختمان، پیاده کردن چنین برنامهای امکان ندارد. به همین لحاظ نزدیکان حادثه معتقدند که قاتل نهتنها از وضعیت خانه اطلاع دقیق داشته بلک میدانسته که عدهای از شخصیتهای سیاسی و مذهبی در خانه دکتر سحابی هستند. اظهارات مهندس کتیرایی وزیر مسکن و شهرسازی که ناظر حادثه بود این مسئله را به تعبیری تایید میکند.» (همان)
اظهارات کتیرایی
مهندس کتیرایی که در منزل دکتر سحابی بود و از نزدیک چگونگی ترور را دیده بود به خبرنگار اطلاعات گفت: «من به اتفاق چند نفر از خانه دکتر سحابی بیرون آمدیم. آقای مطهری حدود ده پانزده قدم از ما جلوتر بود. او منتظر رسیدن اتومبیل یکی از همراهان ما بود تا او را به خانه برساند. در همین هنگام جوانی در تاریکی به آقای مطهری نزدیک شد و بیدرنگ به سویش شلیک کرد. گلوله به سر ایشان خورد. جوان پس از شلیک یک تیر، چابک و فرز در تاریکی از کوچه جنب خانه دکتر سحابی فرار کرد. معلوم نشد که بعدا با اتومبیل از محل دور شده یا بیاتومبیل. استاد مطهری هرگز احساس خطر نمیکرد و بدون محافظ بود. او با آنکه از ابتدا در متن مبارزه بود ولی چون از این جهت سعی میکرد ناشناخته بماند معلوم نیست جوان ترورکننده او از کجا اطلاع یافته که وی در متن مبارزه بوده است...» (همان)
اظهارات فرزند استاد مطهری
مجتبی مطهری فرزند آیتالله مطهری در گفتوگویی که صبح روز چهارشنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ با گزارشگر اطلاعات انجام داد، اظهار داشت:
«شب گذشته ساعت ۸ بعدازظهر بود که برای آخرین بار پدرم را دیدم، وقتی پدرم از منزل خارج میشدند من مشغول خواندن نماز بودم، ولی شنیدم که ایشان گفتند من به منزل آقای سحابی میروم و چند ساعتی در آنجا هستم. صبح روز گذشته [سهشنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۵۸] یکی از پاسداران جلوی منزل ما به من گفت چند نفر ناشناس را دیده که از روی پشتبام منزلی که روبهروی خانه ما است مراقب رفت و آمدهای منزل ما هستند. یک شب قبل از حادثه وقتی که این پاسدار برای دومین بار چند ناشناس را میبیند به سراغشان میرود که از آنها بازجویی کند ولی آنها بهسرعت فرار میکنند.
اظهارات علی لاریجانی داماد استاد
آقای علی لاریجانی داماد آیتالله مطهری به خبرنگار اطلاعات اظهار داشت: «من از این حادثه شوم نیم ساعت پس از وقوع آن اطلاع پیدا کردم. آخرین بار ساعت هفت استاد مطهری را دیدم و راجع به برنامههای مختلف و درسهای فلسفی با ایشان صبحت کرد. آیتالله مطهری به من گفتند که امشب جلسهای با هیأت دولت در منزل آقای سحابی خواهند داشت. شب گذشته وقتی من به منزل آقای سحابی رسیدم، پاسداران تعدادی اعلامیه از گروه فرقان پیدا کردند که این گروه در متن اعلامیه خود نوشته بودند: اعدام انقلابی مرتضی مطهری به دست گروه فرقان و سپس مقداری بدگویی نسبت به ایشان کرده بودند. قبلا هم این گروه در آخرین بیانیه خود حملات شدیدی به مهندس بازرگان و آیتالله مطهری کرده بودند. (همان)
پینوشت
۱- متاع مخفف کلمات «مکتب تربیتی اجتماعی عملی» و هدف آن هم انجام یک سری فعالیتهای اجتماعی بود که شکل سیاسی نداشت، اما شکل مذهبی داشت. فعالیتهای آن غیرعلنی بود و اساسنامه آن هم مکتوب نشد. حتی اعضای متاع هم که گردانندگان این تشکل بودند، تقریباً مخفی و ناشناخته بودند. بعد از انقلاب در پی مصاحبههای مختلفی که انجام شد، یک عده از اعضای سرشناس «متاع» شناخته شدند که مهمترین آنها آقای مهندس بازرگان، آقای مطهری، حاج کاظم حاج طرخانی، مهندس سحابی در دورانی که زندان نبود – چون قبل از انقلاب ایشان مدت زیادی در زندان بود - و آقای مهندس تاج بودند که بعدها عضو کابینه دولت مهندس بازرگان شد. البته افراد دیگر هم بودند که بهتدریج شناخته شدند. (نقل از مهندس مصطفی کتیرایی، پژوهشکده تاریخ معاصر)
۲۵۹
نظر شما