به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، اظهارات اخیر محمدرضا عارف، معاون رئیس‌جمهور، درباره ضرورت انتخاب نامی واحد برای دریای شمال ایران، بار دیگر بحث درباره نام این پهنه آبی را پیش کشیده است. نام‌های جغرافیایی صرفاً تصمیماتی اداری نیستند، بلکه بخشی از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی ملت‌ها به شمار می‌روند؛ از این رو پرسش اساسی این است که چرا میان عناوین گوناگون، باید نامی را برگزینیم که بیشترین تناسب را با پیشینه تاریخی و اعتبار بین‌المللی ایران دارد؟
در میان نام‌های رایج، عنوان «خزر» که در قرون میانه بر این دریا نشست، یادآور قدرت سیاسی قوم ترک‌زبان خزر در شمال قفقاز است و نام «مازندران» نیز تنها به ناحیه‌ای مشخص در جنوب دریا اشاره دارد. در مقابل، «کاسپی‌ها» قومی باستانی بودند که از روزگاران کهن در نواحی جنوبی و جنوب غربی این دریا می‌زیستند و نام‌شان در آثار تاریخ‌نگارانی چون هرودوت ثبت شده است. نام شهر قزوین نیز بازمانده‌ای از همین ریشه تاریخی در جغرافیای ایران است. ریشه نام بین‌المللی این پهنه آبی یعنی Caspian Sea نیز در واقع به همین قوم باستانی بازمی‌گردد و نامی بیگانه ساخته غربی‌ها نیست.
از این رو، علی نیکویی، دکتری پژوهش هنر و کارشناس ارشد تاریخ ایران باستان، در یادداشتی با عنوان لزوم تغییر نام دریای شمال کشور/ کاسپین؛ نامی که جهان می‌شناسد و ایران باید به آن توجه کند خود پیشنهاد می‌کند که ایران در مناسبات رسمی، نقشه‌ها، کتاب‌های درسی و مکاتبات اداری، عنوان «دریای کاسپیان» را به عنوان نام معیار فارسی برگزیند. این انتخاب تلاشی برای بازگرداندن پیوند میان نام دریا و پیشینه تاریخی آن است؛ نامی که هم با واژه جهانی‌اش هم‌آوایی دارد و هم ادای دینی به میراث کهن ایرانی است.
۲۵۹
نظر شما