ایران باستان
-
گزارشی از ثروت افسانهای ساسانیان
تاریخ ایرانپژوهشی تازه با روشی نوآورانه نشان میدهد شاهنشاهی ساسانی، برخلاف تصورات رایج، از نظر توان اقتصادی رقیبی بهمراتب نیرومندتر از بزرگترین امپراتوریهای جهان باستان و میانه بوده است
-
حکایت نبرد «کاره»
حماسه سورنا / روزی که امپراتوری روم بر زمین ایران زانو زد
تاریخ ایرانعبور لژیونهای پرشمار روم از رود فرات، آغازی بر بزرگترین اشتباه محاسباتی کراسوس بود؛ جایی که ارتش پرآوازه جمهوری روم در برابر تاکتیک فرسایشی سواران اشکانی زمینگیر شد.
-
خبرآنلاین گزارش میدهد:
زیر «تختجمشید» چه خبر است؟/ رازهای مهندسی یک بنای ۲۵۰۰ ساله؛ از کانالهای زیرزمینی تا ستونهای ۲۰ متری
میراث فرهنگی و گردشگریبرای شگفتزده شدن از تخت جمشید لازم نیست سراغ پادشاهان و جنگهای هخامنشی برویم. کافی است به خود ساختمان نگاه کنیم؛ به سکویی عظیم که بخشی از کوه و بخشی ساخته دست انسان است، سنگهایی که بدون ملات کنار یکدیگر قرار گرفتهاند، شبکهای پنهان برای هدایت آب باران و تالارهایی که سقفشان بر ستونهایی نزدیک به ۲۰ متر ارتفاع قرار میگرفت. حدود ۲۵۰۰ سال گذشته، اما مهندسی تخت جمشید هنوز سؤالبرانگیز است: سازندگان آن با فناوری زمان خود چگونه چنین مجموعهای ساختند؟
-
شاهزادگان هخامنشی از نگاه سقراط
تاریخ ایرانسقراط در گفتوگویی درباره شایستگی آلکیبیادس برای ورود به سیاست، ناگهان از شاهزادگان ایران هخامنشی سخن میگوید؛ شاهزادگانی که بنا بر روایت «آلکیبیادس اول»، از کودکی برای فرمانروایی تربیت میشدند و چهار فضیلتِ خرد، عدالت، خویشتنداری و شجاعت را میآموختند.
-
کشف بازی فکری ۴۶۰۰ ساله در شهرسوخته
تاریخ ایرانسرپرست هیأت کاوش شهرسوخته گفت: کشف این بازی فکری، در کنار سایر شواهد بهدستآمده از گورستان، نشان میدهد که زندگی در شهرسوخته صرفاً به فعالیتهای معیشتی، تولیدی و تأمین نیازهای اولیه محدود نبوده، بلکه این جامعه باستانی از ابعاد پیچیده و متنوعی از زندگی اجتماعی و فرهنگی نیز برخوردار بوده است.
-
جهان در اندیشه ایرانیان باستان چگونه آغاز شد؟
تاریخ ایرانبررسی کیهانزایی در عصر ساسانی مستلزم توجه همزمان به ساختار این روایتها و نسبت آنها با مفاهیم بنیادین سنت زرتشتی است. پرسش اصلی این یادداشت این خواهد بود که کیهانزایی در اندیشه زرتشتی عصر ساسانی چه ساختاری داشت و روایت آفرینش چگونه با دوگانهانگاری، پیدایش شر، آفرینش انسان و سرانجام جهان ارتباط پیدا میکرد؟
-
یونان یکی از ساتراپیهای دوردست امپراتوری هخامنشی
تاریخ ایرانکوش نوبه به عنوان یکی از ساتراپیهای دوردست امپراتوری هخامنشی شناخته میشد. داریوش یکم در کتیبههای خود ازجمله کتیبههای بیستون و شوش، به سرزمین کوش اشاره کرده و آن را بخشی از قلمرو خود ذکر میکند.
-
خبرآنلاین گزارش میدهد:
شهر سوخته؛ تمدنی که ۵ هزار سال جلوتر از زمان خود بود/ رازهای تمام شهر؛ از پروتز چشم تا جراحی مغز
میراث فرهنگی و گردشگری«شهر سوخته» سالهاست با عنوان «شهری که از زمان خود جلوتر بود» معرفی میشود؛ اما آیا این توصیف واقعاً بر پایه شواهد علمی است یا حاصل بزرگنمایی رسانهای؟ برای پاسخ باید به حدود پنج هزار سال پیش، در حاشیه دلتای رود هیرمند بازگردیم.
-
آیا اولین جنگ تاریخ بشر در ایران روی داد؟
تاریخ ایراناین متن با واکاوی درگیریهای نخستین دولتشهرهای سومری، چگونگی تکامل فنون نظامی و تولد نخستین ارتشهای تاریخ بشر را روایت میکند.
-
مرا عقیق تو باید، شکر چه سود کند؟
اخبار دینفراوانی عقیق و کاربردهای بسیار آن جهانی از معنا و نماد را نمایندگی میکند که نازک خیالی های شاعران و ادیبان ادب فارسی در این ساحت جلوه و بروز مییابد.
-
مردم ری در برابر لشکر اسکندر مقدونی/ نخستین نبرد شهری سازمانیافته مقابل قدرتمندترین لشکر جهان باستان
تاریخ ایراندر پاییز سال ۳۳۰ پیش از میلاد، همزمان با فروپاشی تدریجی ساختار سیاسی شاهنشاهی هخامنشی، شهرری به یکی از کانونهای حساس تحولات نظامی ایران بدل شد.
-
درباره گارد جاویدان ایران، نیروی نخبه دنیای باستان
تاریخ ایرانروایت جاویدانهای ایرانی نشان میدهد که چگونه گزینش دقیق، سلاحهای گوناگون و دشوارترین مأموریتهای پادشاه، ۱۰٬۰۰۰ سرباز را به افسانهای نظامی در دنیای باستان بدل ساخت.
-
چگونه ایرانیان هزاران سال پیش ملت سازی را قبل از غرب شروع کردند
اخبار اندیشهدیالکتیک پریشانی و جمعیّت تنها از ویژگیهای ادب عرفان ایرانی نیست بلکه یکی از اساسیترین درونمایههای همهی ادب ایران نیز هست. این دیالکتیک بازتاب روح وحدت ملّی ایرانی در سرزمینی است که چنانچه پیشتر بارها گفتهام «در معرض وزیدن باد بینیازی خداوند» قرار داشت اما اجازه نمیداد حتی آن باد، وحدت آن را بر هم بزند. هیچ کشوری جایگاه استراتژیک خود را انتخاب نمیکند، چنانچه ایران نیز انتخاب نکرده است. باری، تاریخ ایران تاریخ خلاف آمد عادتهاست و همین امر موجب شده است در وضع و جایی که ایرانشهر قرار دارد، در جایگاهی خلاف آمد عادت و به نوعی «قافله سالار» باشد.
-
چگونه ایران ساسانی در دل بدترین خشکسالی تاریخ به اوج قدرت رسید؟
تاریخ ایراندوره دوم رشد، درست همان زمانی است که بدترین و طولانیترین خشکسالی ثبتشده در تاریخ امپراتوری ساسانی (حدود ۴۹۰ تا ۵۵۰ میلادی) رخ داده است! یعنی امپراتوری ساسانی، دقیقاً در بحرانیترین شرایط اقلیمی خود، به اوج قدرت و رونق رسید.
-
بینالنهرین چگونه به مهد تمدن تبدیل شد؟
تاریخ جهانزبان نوشتاری و گِل همچنین امکان توسعه نظام عددی را فراهم کردند؛ نظامی که قرار بود پایه و اساس درک انسان مدرن از زمان و مکان شود. در همین سرزمین عراق بود که مردم به این ایده رسیدند که زمان را به ساعتهای ۶۰ دقیقهای، دقیقهها را به ۶۰ ثانیهای، هفته را به هفت روز و دایره را به ۳۶۰ درجه تقسیم کنند.
-
۵ شهر افسانهای هخامنشی که هنوز هم زنده هستند
تاریخ ایراندنیای هخامنشی اگرچه مربوط به ۲ هزار سال قبل است اما هنوز میراث آن را در گوشه و کنار جهان می توان یافت. زندهترین میراث این پادشاهی عظیم شهرهایی هستند که هنوز بعد از ۲ هزار سال مسکون و پرجمعیت هستند.
-
دوام زندگی، در گروی پاسداشتِ آن چیزی است که زندگی را میآفریند
جشن اَمُردادگان؛ از نیایش طبیعت تا مسئولیت زیستمحیطی
تاریخ ایراننیاکان باستانی ما برخلاف ذهنیتِ مصرفزده امروز، طبیعت را صرفاً منبع بهرهبرداری نمیدیدند، بلکه آن را ساحتی مقدس و نیازمندِ پاسداری میدانستند
-
گنجینه ۳۰۰۰ ساله ایران، زندیا را به تیتر اول رسانهها تبدیل کرد
تاریخ ایراناین ستاره سینما، برای تبلیغ حماسه سینمایی کریستوفر نولان، از آثار طلایی استفاده کرد که قدمت آنها به حدود ۳۰۰۰ سال میرسد.
-
نگاهی به کتاب «دینهای ایران باستان» اثر ریچارد فولتس؛
چند هزار سال دینداری ایرانیان
اخبار دین«دینهای ایران باستان» اثری است که میکوشد تاریخ دین ایرانی را از محدوده شناختهشده زرتشتیگری فراتر ببرد و آن را در افقی چند هزار ساله و اوراسیایی قرار دهد. ارزش اصلی کتاب در این است که خواننده را با این واقعیت روبهرو میکند که بسیاری از عناصر فرهنگ ایرانی، از اسطورهها و آیینها گرفته تا مفاهیم مربوط به نظم، قهرمانی و آخرالزمان، حاصل فرایندی طولانی از مهاجرت، اختلاط فرهنگی و تحول تاریخیاند.
-
کتیبه دومتری «آشوربانیپال» در شهر باستانی «نینوا» پیدا شد
تاریخ جهاناین سنگنوشته حدود دو متر ارتفاع و ۱.۵۵ متر عرض دارد و از یک قطعه سنگ مرمر تراشیده شده است. بخش بالایی آن به شکل نیمدایره و بدنه آن مستطیلشکل است.
-
نخستین عکسهای گرفتهشده از تختجمشید
تاریخ ایرانپاییز ۱۲۳۶ خورشیدی (۱۸۵۷ میلادی)، یک افسر ایتالیایی با دوربینی سنگین روی دوشش از دشت مرودشت بالا رفت و روبهروی ستونهایی عظیم تخت جمشید ایستاد. لوئیجی پِشِه، کسی که به ایران آمده بود تا به ارتش ایران آموزش نظامی بدهد، توانست قدیمیترین عکس شناختهشده از تخت جمشید را ثبت کند
-
واکاویِ شواهدِ علمی و تاریخی در جستوجویِ گهواره بشریت
باغ عدن کجا بوده؟ / پنج مکانِ احتمالی در دنیای واقعی
تاریخ جهانبا بهرهگیری از منابع جغرافیایی، باستانشناسی و کتاب مقدس، نظریههای گوناگونی درباره مکانِ واقعیِ باغ عدن مطرح شده است.
-
جنجال بر سر گوشوارههای سه هزارساله ایرانی در فوتوکال فیلم جدید نولان
تاریخ ایران«زندایا» در مراسم فوتوکال فیلم جدید «کریستوفر نولان» با گوشوارههایی دیده شد که از مدالهای طلای ایرانی ساخته شدهاند که براساس اظهارات اولیه، قدمتشان احتمالا به هزاره نخست پیش از میلاد بازمیگردد و حدود سه هزار سال قدمت دارند.
-
زنان؛ پاسداران گمشده تاریخ ایران
تاریخ ایراندر تاریخ و فرهنگ ایرانزمین، زنان همواره حضوری پررنگ و نقشی درخشان داشتهاند. نگاهی به یادگارهای برجایمانده از ادوار گوناگون، همچون کتیبهها، سفالینهها، نگارهها و کتابهای کهن نشان میدهد که زنان در پهنه جامعه، بهویژه در عرصههای فرهنگ و تمدن بسیار نقشآفرین بودهاند.
-
ریشه بارعام هخامنشی به ایلام میرسد؟
تاریخ ایرانیک پژوهشگر، با مقایسه جام ارجان و نقشبرجسته بارعام کاخ آپادانای تخت جمشید، این فرضیه را مطرح کرد که بخشی از زبان تصویری قدرت و آیینهای درباری هخامنشی، ریشه در سنتهای سیاسی و هنری عیلام/ ایلام نو داشته و در قالب شاهنشاهی هخامنشی بازتعریف شده است.
-
چهرهای که ایران باستان را به اوج رساند
۹ حقیقت درباره داریوش بزرگ هخامنشی
تاریخ ایرانداریوش بزرگ یکی از مشهورترین پادشاهان امپراتوری هخامنشی است. او سرزمینهای جدیدی را فتح کرد و زیرساختها و اقتصاد ایران را بازسازی نمود و با این کار، دوران طلایی empire (امپراتوری) را رقم زد.
-
در نسبت سوگ ایرانی با معماری
آیا تعزیه محصول دوران صفوی است؟
تاریخ ایراندر پاسخ به فرضیه گروهی که تعزیه را محصولی فرهنگی از دوران صفوی و اوج رواج تشیع در ایران میدانند، بزرگانی چون احسان یارشاطر به پاسخ برخاستهاند...
-
بررسی یک فرضیه جنجالی
آیا سوگواری در ایران، میراث پس از اسلام است؟
تاریخ ایراندر یادداشت پیش رو بر آنیم تا پاسخ این سؤال که آیا آئینِ سوگواری در ایران پیش از اسلام در میان ایرانیان بوده یا خیر پاسخ دهیم.
-
از «بزغالهپارتی» تا «خوراک لوبیای اشکانی»؛ نگاهی به خوراک ایرانیان باستان
تاریخ ایراندر مواردی نیز محدودیتهایی نسبت به خوردن برخی مواد غذایی دیده میشود. در متون مذکور به مواد غذایی گیاهی و لبنی بیش از مواد غذایی گوشتی توجه شده است.
-
قانون حمورابی چگونه بر نظامهای حقوقی مدرن تأثیر گذاشت؟
تاریخ جهانحمورابی از طریق این قانونها این پیام را منتقل میکرد که او پادشاهی است که میخواهد اطمینان حاصل کند که هر کسی - نه فقط ثروتمندان و قدرتمندان، بلکه حتی فقرا - میتوانند به عدالت دست یابند. این ایدهای است که عدالت مدرن هنوز هم برای دستیابی به آن تلاش میکند، حتی اگر همیشه موفق نشود.