ایران باستان
-
نگاهی به روایتهای باستانی درباره اقدام عجیب اسکندر
آیا در به آتش کشیدن تختجمشید پای یک زن در میان بود؟
تاریخ ایراندر سال ۳۳۰ پیش از میلاد، اسکندر مقدونی پرسپولیس را نابود کرد. دلایل این کار شامل انتقام، ملاحظات راهبردی، راضی نگه داشتن متحدانش، مستی، و هوسِ یک روسپیِ آتنی بود...
-
مُهری از خزانه تخت جمشید که از خلیجفارس میگوید
تاریخ ایرانموزه ملی ایران تصویری از مُهر ویژهای از خزانه تختجمشید منتشر کرد.
-
از شبکه راهها تا باغهای تزئینشده
پنج دستاورد ایران باستان که جهان مدرن بر مبنای آن شکل گرفت
تاریخ جهاناز باغهای تزیین شده تا شبکههای جادهای، ایرانیان باستان از نخستین کسانی بودند که بسیاری از چیزهایی را آفریدند که امروز همچنان از آنها لذت میبریم.
-
چرا نیاکان باستانی ما مردگان خود را در برجها دفن میکردند، نه در گورها؟
تاریخ ایراندفن تنها عمل ممنوعه نبود، سوزاندن نیز ممنوع بود. آتش نیز به عنوان یکی از مقدسترین عناصر جهان تلقی میشد، و سوزاندن جسد آن را در معرض ناپاکی قرار میداد. به همین دلیل، رسوم جدیدی برای برخورد با مردگان باید توسعه مییافت.
-
درباره زرتشت، دهقانزادهای از شمال غرب ایران
تاریخ ایرانتحلیل خطشناسی الفبای اوستایی نشان میدهد که این خط در زمان ساسانیان اختراع شده است
-
الگویی برای همه جهان
چگونه کوروش بزرگ نخستین سامانه پستی در سراسر یک امپراتوری را ایجاد کرد
تاریخ ایرانسامانه پیامرسانیِ ایرانی که به فرمان کوروش بزرگ شکل گرفت، الگویی برای ارتباطات کارآمد در سرزمینهای پهناور شد و الهامبخش خدمات پستی در دورههای بعدی گردید.
-
از ایران باستان تا عصر فناوری؛ هویت ایرانی چگونه دوام آورده است؟
تاریخ ایرانایرانیان از یک سو ملتی هستند با میراثی بسیار غنی و از سوی دیگر در مرحلهای سرنوشتساز از تاریخ خود قرار دارند. کوشش آنها در دو دهه گذشته در دموکراسیسازی و گسترش مشارکت عمومی دلالت بر این دارد که میخواهند سرنوشت خود را به دست بگیرند و در جهان امروز ایفای نقش کنند. راست این است که برای بازیگری در روند تمدنسازی، نخست باید نسبت به این میراث غنی آگاهی داشت و آن هم به دست نمیآید، مگر به این پرسش که «ایرانی کیست؟»
-
تاریخ گمشده ایران؛ از ساسانیان تا صفویه
تاریخ ایرانمجموعه «تاریخ ایران» تاریخ ایران را از پایان دوره ساسانی تا پایان دوره صفوی روایت میکند. «رستاخیز ایران»، «ایران سلجوقی»، «مغولان در ایران» و «ایران صفوی» جلدهای ۵ تا ۸ از این مجموعه را در بر میگیرد.
-
شاپور ساسانی از سربازان و اسیران رومی برای ایجاد یک مرکز علمی بهره گرفت
تاریخ ایراننظام دیوانسالاری که پیش از حمله اعراب در ایران شکل گرفته و کارآمدی خود را نشان داده بود، در دوره اسلامی به کار گرفته شد؛ چراکه اعراب تجربه، دانش و سازوکار لازم برای اداره سرزمینهای گسترده فتحشده را نداشتند و این ایرانیان بودند که با ورود به ساختار قدرت، اداره امور را به دست گرفتند. این روند درواقع نوعی «سازگاری و نفوذ در ساختار قدرت» را رقم زد که در پی آن، بازسازی و حتی غلبه فرهنگی ایرانی نیز اتفاق افتاد. این به معنای آن بود که فرهنگ ایرانی نهتنها حفظ شد، بلکه در تعامل با فرهنگ جدید، به آن شکل داد و با آن درآمیخت.
-
از هجوم اسکندر تا بحرانهای امروز؛ تابآوری تمدن ایرانی چگونه ممکن شد؟
تاریخ ایرانیکی از نمونهها جهانگشای جوینی است که زمانی که چنگیز مغول به بخارا میرسد و آن جمله معروف که «سامان سخن گفتن نیست» یعنی نیاکان ما براساس خرد سنتی میدانستند که چه زمانی باید سخن بگویند و چه زمانی باید شمشیر به دست بگیرند و چه زمانی بدهند و چه زمانی بستانند.
-
میراث ماندگار یک شاهراه جهانی
جاده ابریشم چگونه تاریخ جهان را تغییر داد؟
تاریخ جهان«سِنِکای جوان»، فیلسوف رومی، لباسهای ابریشمی را به دلیل نپوشاندن کامل بدن و «تشویق به لذتگرایی» نکوهش میکرد.
-
هویت جدید ایرانی چگونه ساخته شد؟
تاریخ ایرانایرانیان پیش از قرار گرفتن در گردونه مدنیت جدید اروپایی، صاحب صورتهای متعدد و مختلف هویت جمعی بودند. وجود اشکال گوناگون هویت جمعی، ریشه در ساختار موزاییکی جامعه ایران و رابطه تعارضآمیز قطعات موزاییکهای اجتماعی و ساختار پراکنده قدرت سیاسی ایرانزمین با یکدیگر داشت.
-
سنگ نگارههایی درباره قدمت تنگه هرمز
تاریخ ایرانبرخی برای تعریف اهمیت هرمز در جهان امروز، وجود نفت و سهم مبادلههای نفتی از این آبراهه را دلیل میدانند. بعضی به سهم هرمز از داد و ستد جهانی اشاره میکنند؛ اما مهمتر از هر چیز، خود تاریخ است که اصلیترین دلیل اهمیت این تنگه است. قدمت تمدنهای این منطقه از جهان و اهمیتشان باعث برجسته شدن این تنگه در طول تاریخ شده است
-
ایزدی که نگاهبان شاهراه نفت شد
راز نام هرمز؛ روایتی از دل اسطوره تا قلب سیاست
تاریخ ایراندادههای تاریخی به ما میگوید اولین گزارشها به مکانی به نام هرمز در دوران پادشاهی ایران ساسانی بازمیگردد آن هم نه برای جزیرهای که امروز نام آن هرمز است! بلکه بر بندرگاهی باشکوه در دهانه رود «انامیس» کنار ساحل مکران (منطقه میناب فعلی) اطلاق میشد.
-
دوازده پادشاه هخامنشی که امپراتوری ایران را ساختند
تاریخ ایرانپادشاهان هخامنشیِ ایران بیش از ۲۰۰ سال بر بزرگترین امپراتوریِ خاور نزدیک فرمانروایی کردند. در اینجا ۱۲ پادشاه ایرانی از آغاز تا سقوط معرفی شدهاند.
-
چرا نبرد امروز با غرب «بدشانسی» تاریخی ماست؟
سقوط از قله ارسطو به دره ترامپ!
تاریخ ایراندر جهانِ باستان، حتی در میانه خون و خنجر بارقههای حکمت خاموش نمیشد. اما امروز در این نبرد نابرابر ایران با میراثی از مانی و شاپور، در برابر غربِ «پساحقیقت» ایستاده است که میان فیلسوف و قمارباز، دومی را به سردمداری برگزیده است!
-
تصویری که رهبر شهید ایران در سفرش به شیراز تأکید بر نشاندادنش به غربیان داشت
پیشنهاد اعطای یک یادبود تاریخی به طرف آمریکایی در مذاکرات اسلامآباد
تاریخ ایرانتوصیه بنده به دستگاه دیپلماسی این است که هدیهای مخصوص و ارزشمند در پیشاپیش دوربینها و خبرنگاران جهان که این رویداد را پوشش میدهند به سفرای آمریکا داده شود که به رئیسجمهورشان برسانند! و آن هدیه...
-
تخریب و آسیب به آثار تاریخی در حکم کشتن چندین نسل بشر است
تاریخ ایرانآثار تاریخی و فرهنگی در حصر و قصر یک ملت و کشور نیست. این آثار متعلق به جهان بشری بوده و هویت انسانی دارند. چه نسلهای متفاوت و متمادی از نوع بشر در ایجاد آنها کوشیده و هر کدام تکهای افزودهاند. انسانهای بیشماری در ایجاد این آثار رنج برده و حتی جان سپردهاند. از همین رو آثار تاریخی و فرهنگی حاصل ذهنیت اندیشمندان و تلاش انسانهایی است که در این راه کوشیدهاند.
-
جدال تاریخی باستانشناسان، ملیگرایان و دیپلماتها بر سر میراث خاورمیانه
تاریخ ایرانچهار کشور مورد مطالعه در این کتاب، همچنین در مقیاسی کوچکتر فلسطین و سوریه نه از آنچه در سایر کشورها میگذشت بیاطلاع بودند و نه بیخبر از هم دست به عمل میزدند؛ آنها از تجربهها، شکستها و پیروزیهای یکدیگر آگاه بودند و از هم میآموختند. به علاوه، باستانشناسی بر حوزه مهم دیگری از فعالیت ملیگرایانه یعنی تاریخنگاری نیز تأثیر بسزایی داشت.
-
درگذشت بیهیاهوی مردی که اوِستا را برای ایرانیان دوباره خواند
تاریخ ایرانپژوهشها و تحقیقات ارزنده و ماندگار جلیل دوستخواه در معرفی و روشنگری اوستا و فرهنگ و ادبیات و تاریخ ایران باستان، چراغ راهی برای علاقهمندان به ایران است، راهنمایی برای شناخت ریشهها و خاستگاههای فرهنگ ایرانی و عناصر آن که در تار و پود فرهنگ و زبان ایرانیان امروز تنیدهاند و در طول هزارهها، دوام آوردهاند.
-
معمای کشفنشده خارگ؛ یکی از کهنترین جزایر ایرانی
تاریخ ایرانپژوهشها نشان میدهد جزیره خارگ بیش از ۱۴ هزار سال است که بر سطح دریا آشکار شده است. شواهد باستانشناسی نیز تأیید میکند که این جزیره از حدود پنج هزار سال پیش جزو قلمرو تمدن ایران باستان بوده است.
-
آقای رئیسجمهور آمریکا، من از عصر حجر ایران با تو سخن میگویم!
تاریخ ایرانبه وزیر جنگت که روی جیب کتش دستمالی با طراحی پرچم کشور سیصدساله نشدهات را گذاشته بگو این بار به جای جُستار پلها و زیر ساختهای مدرن در ایران کمی بگردد حتماً موقعیتهای تپه سراب، تپه گوران، تپه سیلک و چشمهعلی را خواهد یافت...
-
جهانگیرانی چون اسکندر آمدند، کَندند و سوزاندند اما رفتند و ایران و ایرانی باقی ماند/ فرهنگ ایرانشهری قابل بازگشت به عصر حجر نیست
تاریخ ایرانفرهنگ ایرانشهری توسط وزیران و دبیران ایرانی در دربار خلفای عرب و سلاطین ترک احیا شد و استمرار یافت. زبان و ادبیات پارسی مهمترین ابزار انتقال این فرهنگ بود. خودآگاهی ایرانیان به فرهنگ و پیشینه ملیشان، آنان را از دیگر ملتهای جهان اسلام متمایز ساخت. از همین رو حتی مورخی مانند ابوحنیفه دینوری در «اخبارالطوال» که به زبان عربی نگاشته، تاریخ بشر را از کیومرث آغاز میکند.
-
مرمت آرامگاه باباطاهر پس از حمله دشمن با سرعت انجام میشود
همداناستاندار همدان در بازدید از آرامگاه باباطاهر با اشاره به آسیبهای واردشده به این بنای تاریخی در جریان حملات اخیر، از آغاز بررسیها و برنامهریزی برای مرمت و بازسازی سریع این اثر ارزشمند خبر داد.
-
تعبیر احمد اشرف از هویت ایرانی از باستان تا پایان پهلوی
تاریخ ایرانهویت ملی و قومی، مانند دیگر پدیدارهای اجتماعی، مقولهای تاریخی است که در سیر حوادث و مشی وقایع تاریخی پدیدار میشود، رشد میکند، دگرگون میشود و معانی گوناگون و متفاوت پیدا میکند.
-
چگونه کتیبههای اشکانی را بخوانیم؟/ گویشهای ایرانی که به پارتی شبیهاند
تاریخ ایرانزبان پارتی یکی از زبانهای ایرانی میانه غربی است. از لحاظ ویژگیهای آوایی زبان پارتی اندکی متفاوت بوده نسبت به زبان فارسی میانه. مثلاً صامتهای ž (ژ) و γ (غ) تنها در پارتی آمده و در فارسی میانه در واژههای دخیل مشاهده میشود.
-
از ساسانیان تا امروز؛ هویت ایرانی چگونه شکل گرفت؟
تاریخ ایراناز دوران ساسانیان که به دلیل بازماندههای تاریخی مانند خداینامهها، مورخان صدر اسلام و دسترسی به اسناد دقیق، ما را در معرفی و تحلیل دورانهای گذشته یاری رساندهاند، به ویژگیهای این دوران آگاهی پیدا کردهایم. این اطلاعات بر وقایع زمان اشکانیان نیز نور افکندهاند.
-
ششم فروردین، زادروز زرتشت/ روز برگزاری جشن نوروز بزرگ و روز شکفتن دوباره امید
تاریخ ایراننکته جالب این است که در باور زرتشتیان، نهتنها زرتشت در ششم فروردین متولد شده، بلکه در ۳۰ سالگی نیز در همین روز به پیامبری برگزیده شده و با اهورامزدا ارتباط یافته است.
-
در چند روز اول سال جدید، ۳۵۰ هزار نفر از مسافران نوروزی در استان همدان اقامت داشتهاند
همداناستاندار همدان در بازدید از ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و دبیرخانه ستاد خدمات سفر استان، از ثبات روند ورود گردشگران، فعال بودن کامل زیرساختهای اقامتی و ثبت روزانه صدها هزار تردد در محورهای مواصلاتی استان خبر داد.
-
نوروز از هخامنشیان تا صفویان چگونه در میان ایرانیان برگزار میشد؟
تاریخ ایرانبرخی میگویند در اوج شکوفایی امپراتوری هخامنشی پارسی پایتخت شکوهمند پرسپولیس، جایگاه برگزاری جشنهای نوروز بوده است.