به گزارش خبرآنلاین، مهرداد ناظری، جامعهشناس، معتقد است تجربه رویدادهای اخیر جامعه را به وضعیتی رسانده که در آن مردم در عین ادامه زندگی روزمره، با نوعی رنج و فرسودگی درونی مواجهاند؛ رنجی که در عین حال میتواند به آگاهی و شکلگیری کنشهای تازه اجتماعی منجر شود.
او به خبرآنلاین میگوید: «اگر بخواهم برای این وضعیت نامی خلاقانه انتخاب کنم، از تعبیر «لبخندهای ترکخورده» استفاده میکنم. در جامعه امروز نیز وضعیتی شبیه به همین شکل گرفته است؛ مردم میخندند، در خیابانها حضور دارند و با یکدیگر تعامل میکنند، اما در لایههای عمیقتر زندگی اجتماعی، ترکهایی از رنج و فرسودگی باقی مانده است. رویدادهای اخیر نیز بر عمق این شکافها افزوده است؛ مردم همچنان کار میکنند و در عرصه عمومی حضور دارند، اما نوعی خستگی روانی و رنج تهنشینشده در رفتارهای آنان قابل مشاهده است.»
او ادامه میدهد: «تحلیل من از این وضعیت حالتی دیالکتیکی دارد. از یک سو میتوان از همگرایی در جامعه سخن گفت، اما از سوی دیگر باید توجه داشت که این همگرایی بیش از هر چیز در بستر یک رنج مشترک شکل گرفته است. در واقع ما از طریق تجربه و درونیکردن همین رنجها به یکدیگر نزدیکتر شدهایم.»
این جامعه شناس بیان میکند: «با این حال، نکته مهم آن است که این رنج حالتی منفعل ندارد. مردم به این پرسش میرسند که «چه باید کرد؟». امروز نیز این پرسش در جامعه ما برجسته شده است؛ اکنون که این اتفاقات رخ داده، چه کنشها و اقداماتی ممکن است؟»
ناظری ادامه میدهد: «نکته مهمی که بر آن تأکید دارم، رسیدن جامعه به چیزی است که میتوان آن را «فضیلت درد» نامید. این تعبیر به این معناست که جامعه میآموزد درد تنها مصیبت یا سوگواری نیست، بلکه میتواند نقش معلم را ایفا کند و از دل آن آگاهی زاده شود. به نظر میرسد جامعه ما مسیری را برگزیده که در این داغشدن تاریخی، به جای فروپاشی، در حال شکلگیری دوباره است. در این وضعیت، درد به جای آنکه به نابودی جامعه بینجامد، در حال تبدیل شدن به آگاهی است. مجموعه کنشهایی که در این فضا شکل میگیرد، در نهایت میتواند به «خود خلاق» منجر شود؛ نوعی دگرگونی جمعی که جامعه را وارد مرحله تازهای از تعامل و ارتباط میکند، مرحلهای که پیش از این تجربه نشده است.»
متن کامل این گفتوگو را اینجا بخوانید.
۲۳۳۲۳۳
نظر شما