جامعهشناسی
-
درباره پییر بوردیو ساختارگرای برساخت گرا
ثمربخش ترین نقدها چه نوع نقدهایی هستند؟ / جامعهشناسی که تقسیمبندیهای علوم انسانی را به چالش کشید
اخبار اندیشه بهگفته ناصریراد: «بسیاری از سردبیران و اعضای تحریریه مجلات علمی و پژوهشی گاه با زیر پا گذاشتن اخلاق علم و پژوهش و بدون ارزیابیهای درست و صرفاً بر اساس سفارشها و فرمایشها، مجموعهای از مقالات مرتبط با مفاهیم و نظریههای بوردیو را منتشر کردهاند که به فهم عجولانه و تا حدی نادرست از مفاهیم و نظریههای بوردیو دامن زدهاند.»
-
ایدئولوژی و سلطه / روشنفکران چگونه ایدئولوژی را در دنیای ایماژینر روایت میکنند؟
اخبار اندیشه باید بین ایده و ایدئولوژی تفکیک قائل شد. ایده جزئی از هستی بشر است زیرا اگر نیندیشد پس نیست. یعنی وارونه ی کوژیتو. این سیاست است که ایده ها را به ایدئولوژی تبدیل می کند. ایده های بزرگ زائیده آزمون های بزرگ تاریخ است. تمام نظام های ارزشی که ایماژینر سیاسی معاصر را رقم زده اند مانند لیبرالیسم، ناسیونالیسم، دموکراسی، جمهوریت، مساوات، سوسیالیسم، زیست بوم وغیره در لحظات بنیانی تاریخ معاصر شکل گرفته اند.
-
چگونه زیستجهان را بشناسیم و بهبود بخشیم؟/ معماران فلسفه علوم اجتماعی درسنت آلمانی
اخبار اندیشهسنت آلمانی در فلسفه علوم اجتماعی، یک گفتوگوی مداوم در مورد مرزها و اهداف دانش است. این سنت به ما میآموزد که فلسفه علوم اجتماعی، صرفاً بازی با کلمات یا آمار نیست؛ بلکه تلاشی است عمیق برای فهم اینکه «ما چگونه در کنار هم زندگی میکنیم» و «چگونه میتوانیم این زیستجهان را بشناسیم و بهبود بخشیم.»
-
جامعه شناسان نمی توانند مردم را قانع کنند؛ شکاف میان فهم کنشگران با صورتبندی جامعه شناسان / چرا دانش اجتماعی، کممایه به نظر میرسد؟
اخبار اندیشهشاید مساله اصلی نه این باشد که چرا تحلیلهای جامعهشناختی، کممایه به نظر میرسند؛ بلکه این پرسش مهمتر است که چرا بخشی از توده مردم، از دیدنِ نظاممندِ همان واقعیتی که هر روز تجربه میکنند، احساس ناامیدی میکنند؟ و پاسخ نیز آن باشد که نارضایتی از تحلیلهای جامعهشناختی در بسیاری موارد ناشی از آشنایی و نزدیکی بیش از حد تصویر ارائه شده است.
-
سه هزار سال دولت و حکومت در ایران / انتشار کتاب «تاریخ حکومتهای ایرانی و اسلامی»
اخبار اندیشهکتاب «تاریخ حکومت های ایرانی و اسلامی»، پژوهشی نوآورانه برای تحلیل ساختارهای دولتی و حکومتی ایران از روزگار باستان تا دوران اسلامی بر مبنای دادههای آماری است.
-
گفتاری از رضا ماحوزی درباره ایده دانشگاه علوم انسانی
چرا متخصصان، حوزه تخصصی و دانشگاهی شان را به درستی نمی شناسند؟ / از انزوا تا گفتوگوی نظامهای دانشی
اخبار اندیشهرضا ماحوزی با نقد تخصصگرایی جزیرهای در آموزش عالی ایران، بر ضرورت بازتعریف نسبت علوم انسانی با دیگر حوزههای دانش تأکید میکند و گفتوگوی میانرشتهای را شرط احیای نقش تاریخی و اجتماعی دانشگاه علوم انسانی میداند. دانشگاه علوم انسانی، اگر بخواهد دارای ایدهای فلسفی باشد، نمیتواند به انزوا و خودبسندگی بسنده کند.
-
راهکار یک جامعهشناس برای عبور از شرایط کنونی / آزاد ارمکی: قبلا جنبش اجتماعی هر ۱۰ سال یک بار شکل میگرفت، اکنون سالی سه بار
مجلسعضو هیات علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه تهران گفت: اکنون نیازمند ورود به جمهوری سوم هستیم که مشکلات جمهوری دوم را ندارد و با انجام تغییرات اساسی، جلوی فروپاشی را میگیرد.
-
فلسفه و تاریخ انتقادی روانشناسی
اخبار اندیشهکتاب «فلسفه و تاریخ انتقادی روانشناسی» میکوشد تا با اتخاذ موضعی انتقادی و غیرتجلیلگرا، رشتهی روانشناسی را در بستر اجتماعی شکلگیریاش قرار دهد، مبانی فلسفی آن را بررسی و نقد کند و در نهایت، بدیلی را برای روانشناسی ارائه کند.
-
تحلیل و بررسی نسلی که میراثدار بحرانها است، اما تصمیم نه
نسل معلق، بی آینده و معترض/ هیچ جامعه ای بدون دادن سهم به نسل زنده اش پایدار نمی ماند / غفلت بزرگ نهادهای حاکمیتی از نسل زد
اخبار اندیشهنسل زد توانایی ارتباط، سازماندهی و فهم پیچیدگیها را دارد، اما اختیار متناسب با آن ندارد. به ما مسوولیت اخلاقی دادهاند، اما قدرت نهادی نه. گفتهاند مطالبهگر باشید، اما کانال مطالبه را بستهاند یا بیاثر کردهاند. در چنین وضعیتی، نسل زد نه میتواند کاملا کنار بکشد و نه میتواند کاملا وارد شود؛ پس معلق میماند. نسل زد معلق است، چون هنوز جایی برای ایستادن ندارد. نه به این دلیل که نمیخواهد بایستد، بلکه چون زمینی که روی آن بایستد یا خالی است یا لغزان. تعلیق ما یک وضعیت موقت نیست؛ هشداری است درباره شکافی که اگر پر نشود، به گسست تبدیل میشود. ما نه نسل بیتفاوتیم و نه نسل ویرانگر؛ ما نسلی هستیم که بین دانستن و نداشتنِ حق تصمیم، در هوا ماندهایم.
-
ریشه یابی ها و راهکارها برای عبور از مشکلات موجود
فراستخواه: نیازمند تجدید نظر در حکمرانی هستیم / حضور اپوزیسیون شریف ایرانی افشاگر اپوزیسیون ضد ملی / به یک وحدت و توافق تازه میان دولت - ملت نیازمندیم
اخبار اندیشهاجازه داده نمیشود سازمانهای مردمنهاد و مدنی با یک قانون منصفانه و دموکراتیک و آزادمنشانه کار کنند. فرصتهایی برای گفتمان اجتماعی آن ها فراهم نشده است تا صدای بیصدایان باشند و زبانبخشی کنند. وقتی صدای مردمان شنیده نمیشود و نهادهای مدنی به عقب رانده میشود شرایط به سمت و سویی میرود که بحرانها از پی هم از راه میرسند، خسارت میآفرینند و دوباره به ناخودآگاه جمعی جامعه رانده میشوند تا روزی دوباره که به شکل بحران و اعتراض و تجمع اعتراضی ظهور و بروز یابند.
-
امید آنجاست که ابهام و تنشی در کار است / «مسئلهی ایران» و دشواری امید / طرح ناتمام جامعۀ ایرانی
اخبار اندیشهامید آنجاست که ابهام و تنشی در کار است. امید «مفهومی جدلی است» و در آن عنصر دیالکتیک است، در امید رنجی است و «باور زخمهایی که جنبشی از ترمیم در خود انتظار میکشد». دست بر قضا، امید بنا بر سرشتِ خود در موقعیتهایی موضوعیت پیدا میکند که تنشی وجود دارد و تردید و ابهامی ایجاد شده و شواهد نگرانکنندهای در کار است. وقتی همه چیز روشن و بر روال و قابل پیشبینی است دیگر امید معنایی ندارد. اما مفهومِ امید در جامعه ما با بحران مواجه شده است.
-
دلسرد شدن طبقه متوسط میتواند فضای سیاسی را به نفع جریانهای تندرو باز کند
آسیبپذیری شدید طبقه متوسط در برابر تورم/ اقشار برخوردار فشار را منتقل میکنند، طبقه متوسط قربانی میشود
احزاب و شخصیتهاتحلیلگر سیاسی اصولگرا با تشریح مکانیزم اثرگذاری تورم بر اقشار مختلف، طبقه متوسط را اصلیترین قربانی نوسانات شدید قیمتها دانست.
-
یک جامعه شناس: ایران اینترنشنال دنبال نابودی نظام است حتی به قیمت نابودی ایران/ صداوسیما فقط دنبال اقناع مخاطبان خود است / اطلاع رسانی غایب بزرگ است
احزاب و شخصیتهایک جامعه شناس نوشت: آنچه در این چند روزه غایب است، تایید اطلاعرسانهای مهم (informant) است. مردم طی سالها به تدریج به برخی از افراد، گروهها، شبکهها، و کانالها اعتماد کرده بودند و تایید آنها بر اخبار، موجب پذیرش مردم میشد. در تکثر رسانهای موجود هر بخشی از جامعه به یک یا چند اطلاعرسان مهم اتکا میکرد ولی در نهایت، آنچه پذیرفته میشد برآیندی از اخبار و تحلیلها بود. ممنوعیت یا محدودیت منجر به عدم اطلاعرسانی این گروههای مرجع رسانهای باعث شده تا مردم در سردرگمی و بیاطلاعی و بیرسانگی، به شبکههای ماهوارهای واگذار شوند.
-
جامعه شناسی ایرانی و مشکلات آن در نگاه محمدحسین علایی
سیاست گوش به حرف جامعهشناسان نمی دهد / برخی جامعه شناسان در حد کارمند دانشگاه تنزل پیدا کرده اند / جامعهشناسی باید نقاد بماند
اخبار اندیشهعلایی تأکید میکند جامعهشناسی آینده، بالقوه و آیدهآل ایرانی، بایستی قادر باشد ایران را به مثابه یک پروبلماتیک صورتبندی کند و بکوشد برای مسائل عدیده و چندوجهی آن با اتکا به توان خویش چارهجویی کند. و این کارویژه نسل جدیدی از جامعهشناسان جوان ایرانیست....در برخی موارد بله جامعهشناس تا سرحد کارمند دانشگاه تنزل پیدا کرده است و هیچ بروز و ظهوری در صحنهی حیات اجتماعی، کنشگری اجتماعی ندارد و اساساً واجد هیچ ایده و طرحی در حوزهی عمومی نیست ولی همه به یک میزان چنین نیستند.
-
از «تحقیقِ محققانه» تا «نقلِ مقلدانه»؛ تبیینِ مرزِ دانش و توهمِ دانش در مطالعاتِ اسلامشناسی
از محقق تا مقلد فرقهاست / سایه سنگینِ «شرقشناسیِ دستدوم» / چرا محققانِ ایرانی باید از تقلید به مساهمت بازگردند؟
اخبار اندیشهاز دور نمی توان دستی بر آتش برد و درباره آن اظهار نظر کرد. باری راهش مساهمت در این سنت است. ابزارها و شرایط مشارکت را به دست آوردید. در غنای معرفتی و علمی و پژوهشی خود بیافزایید و آنگاه سعی کنید در ادبیات اسلامشناسی در غرب مساهمتی کنید. تنها در مواجهه و گفتگوی علمی و پژوهشی در این نوع مساهمت هاست که با مراتب و نقاط ضعف و قوت سنت های اسلامشناسی در غرب محققانه و نه مقلدانه آشنایی حاصل می کنید…
-
زیباکلام: هسته اولیه انقلاب را طبقه تحصیلکرده شکل داد، نه حاشیهنشینان
احزاب و شخصیتهااستاد علوم سیاسی دانشگاه تهران با ارائه تحلیلی متفاوت از خاستگاه طبقاتی انقلاب ۵۷، معتقد است که برخلاف تصور رایج، موتور اولیه این خیزش، اقشار مرفه و تحصیلکرده بودند.
-
عبور از مرزهایِ سنتیِ پژوهش؛ چالشهایِ اخلاقی و تکنیکهایِ کارآگاهی در نفوذ به فرقهها
فهم سازوکارِ «لجاجتِ مقدس» در آستانه شکست / اتخاذ روش های پلیسی در تحقیق دانشگاهی / تولد رویکرد مردمنگاری در روانشناسی اجتماعی
اخبار اندیشهاین متن نشاندهنده تولد رویکرد مردمنگاری (Ethnography) در روانشناسی اجتماعی است. نویسندگان (فستینگر و همکاران) صادقانه اعتراف میکنند که برای رسیدن به «حقیقتِ رفتار» مجبور شدند قوانین سفتوسخت آکادمیک (مثل پرسشنامه و رضایت آگاهانه) را زیر پا بگذارند و مانند کارآگاهان عمل کنند تا بفهمند سازوکار لجاجت در فرقه های مذهبی بنیادگرا به ویژه آن هایی که در آستانه شکست هستند، چگونه استمرار می یابد.
-
بررسی سینمای داریوش مهرجویی در انجمن جامعه شناسی ایران
اخبار اندیشه گروه علمی تخصصی جامعه شناسی ادبیات انجمن جامعه شناسی ایران، نشست مجازی « تاملی بر اقتباس در سینمای داریوش مهرجویی با تمرکز بر مفهوم معنای زندگی» را برگزار می کند.
-
انتقاد آزاد ارمکی از شیوه مواجهه با اعتراضات معیشتی/ مدیران اساساً درک درستی از ماهیت اعتراض اجتماعی ندارند
احزاب و شخصیتهاآزاد ارمکی، جامعهشناس، با انتقاد از شیوه مواجهه با اعتراضات معیشتی گفت تبدیل مسائل اجتماعی به بحرانهای امنیتی، باعث تغییر ماهیت اعتراضات میشود و تأکید کرد اعتراض اجتماعی امری مستمر برای بهبود کیفیت زندگی است، نه پدیدهای که بتوان آن را یکبار برای همیشه حذف یا حل کرد.
-
روایت زیباکلام از اشتباه برجستهسازی سیاسی مفهوم «مستضعفین» بعد از انقلاب؛ فقر به ارزش و ثروت به ضد ارزش تبدیل شد
احزاب و شخصیتهایک استاد علوم سیاسی معتقد است که پس از انقلاب، با برجستهسازی سیاسی مفهوم «مستضعفین»، فقر به ارزش و ثروت به ضد ارزش تبدیل شد که این تغییر رویکرد فرهنگی، تبعات اقتصادی سنگینی به همراه داشته است.
-
رابطه متناقض حاکمیت با طبقه متوسط ایران؛ «آمال دموکراتیک طبقه متوسط از بین رفت»
آسیبهاکارشناس اقتصاد سیاسی میگوید حاکمیت با وجود تقویت رفاهی طبقه متوسط، با سیاستهای بعدی آمال دموکراتیک آن را تضعیف کرده و به فروپاشی بخش بزرگی از این طبقه انجامیده است.
-
رشته ای نوپا در تقاطع رشته های علوم انسانی / علوم اجتماعیِ محاسباتی منتشر میشود
اخبار اندیشهکتاب «علوم اجتماعیِ محاسباتی» نوشته کلودیو چیوفی-رِویلا و ترجمه علیرضا حدادی به زودی توسط انتشارات مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی منتشر میشود.
-
عباس نعیمی جورشری و واکاوی هشت دهه حیات متلاطم علوم اجتماعی در ایران؛ از تقلید نظری تا بنبستهای نهادی
جامعه شناسی ایرانی دانش بی خطر / محافظهکاری جامعهشناسی دانشگاهی / چرا جامعهشناسی در ایران به «سنت» تبدیل نشد؟
اخبار اندیشه نعیمی جورشری گفت: محافظهکاری جامعهشناسی دانشگاهی در ایران واقعیتی انکارناپذیر است، اما باید آن را نه فقط به ضعف اخلاقی افراد، بلکه به محدودیت ساختاری میدان دانشگاه و نسبت آن با قدرت نسبت داد. علت ترکیبی است. مسئله اصلی این است: جامعهشناسی تا زمانی که نتواند دوباره با میدان اجتماعی زنده تماس بگیرد، در خطر تبدیل شدن به دانشی «بیخطر، بیاثر و بیاعتبار» است.
-
ببینید | آزاد ارمکی: اعتراضات اخیر نشان میدهد جامعه ایران زنده است
فیلمتقی آزاد ارمکی جامعهشناس گفت: ما با یک جامعه منزوی، منفعل و بیاراده که هر کاری بخواهید با آن بکنید طرف نیستیم. این جامعه منطق عمل و زیست اجتماعی دارد، زنده است. دقیقاً به همین دلیل است که اعتراض میکند. چون توانش را دارد. چون جان دارد. جامعهای که جان نداشته باشد، اصلاً اعتراض هم نمیکند. جامعه وقتی میخواهد یک حرکت بنیادین انجام دهد، خودش را جابجا میکند، اعتراض میکند. اگر جان نداشت که اعتراض نمیکرد. جامعه ما منتظر نیست که یکی از جهان ماورا ایران را نجات دهد، یا یکی از بیرون بیاید مشکلات را حل کند./ایرنا
-
مسیر سی سالهای که طبقه متوسط را فرسوده کرد/ معلم و استاد دانشگاه راننده تاکسی اینترنتی شدند
آسیبهابه گفته یک کارشناس اقتصاد سیاسی، سیاستهای سه دهه گذشته با تضعیف نیروهای مولد و تقویت ثروت نامولد، به فروپاشی طبقه متوسط و جامعهزدایی انجامیده است.
-
طبقه متوسط فروپاشیده، اما جامعه زخم خوردهی ایران هنوز امید دارد
آسیبهایک جامعهشناس با پذیرش افول طبقه متوسط معتقد است جامعه ایران بهواسطه پویایی تاریخی و ظرفیت انسان ایرانی همچنان توان بازسازی و تداوم حیات اجتماعی را دارد.
-
در قم نشست «بررسی جامعه شناختی نسل زد نشست اول در بستر آموزش» برگزار می شود
اخبار اندیشه انجمن جامعه شناسی ایران دفتر قم با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم و موسسه فرهنگی هنری اندیشه و هنر فاخته نشست «بررسی جامعه شناختی نسل زد نشست اول در بستر آموزش » را در شهر قم برگزار می کنند.
-
پژوهش دانشگاهی- چرخش پارادایمی در ماهیت اعتراضات معاصر؛ جایی که زندگی روزمره به میدان نبرد تبدیل میشود.
کالبدشکافی جنبشهای نهفته و گذار به «سیاستِ زندگی» / از طبقه به تَن؛ جنبشهای جدید به دنبالِ تسخیرِ «خیابان» نیستند / در جستجوی معنا
اخبار اندیشهدر روند جهانی شدن و پسامدرنیته جنبش های اجتماعی، فضاهای ادراکی جدیدی همچون فردی شدن و فرهنگی شدن را پدید آورده اند. این فرایند به چالش کشیدن سنت ها و کلان روایت ها را تسریع کرده و به ظهور فهم جدیدی از سیاست و زندگی روزمره انجامیده است. این تغییرات منجر به نوعی گسست و ناهمخوانی میان امر اجتماعی و امر سیاسی شده است.
-
روایت دو جامعهشناس از فروپاشی طبقه متوسط:
۸میلیون راننده اینترنتی؛این بود سرنوشت طبقه متوسط؟/ فراستخواه: حکمرانی خوب در ایران شکل نگرفته و عقلانیت کنار رفته است/ فرزانه: ستون فقرات جامعه شکسته
آسیبهااین گفتوگو به وضعیت امروز طبقه متوسط ایران میپردازد؛ طبقهای که زیر فشار سنگین بحرانهای اقتصادی، تورم و ناامنی شغلی، بهتدریج از نقش تاریخی خود فاصله گرفته است. فروپاشی مسیرهای تحرک اجتماعی و تضعیف نیروهای مولد، طبقه متوسط را از کنشگری اجتماعی و فرهنگی به تلاش برای بقا سوق داده است. مقصود فراستخواه و احسان فرزانه با دو رویکرد متفاوت، از فرسایش این طبقه و چشمانداز مبهم آینده آن در جامعه ایران سخن میگویند.
-
نقش معنویت در پیشگیری از جرم
منطقه آزاد کیشدر مطالعات جرم شناسی و جامعه شناسی انحرافات، همواره بر نقش عوامل فرهنگی و معنوی در پیشگیری از بزهکاری تأکید شده است. معنویت به مثابه یک نیروی درونی، توانایی مهار هیجانات و بازسازی وجدان اخلاقی را در افراد تقویت می کند.