به گزارش خبرآنلاین،ایمان سیحون رئیس شبکه فراهمآوری اعضا و نسوج دانشگاه علوم پزشکی تهران به مناسبت روز ملی اهدای عضو با حضور در استودیو خبر ایسنا و در گفتوگوی تفصیلی، درباره چرایی ناشناختهبودن مرگ مغزی برعلوم پزشکیای جامعه توضیح داد: تعداد مرگ مغزی در جامعه محدود است و به همین دلیل چندان شناخته شده نیست. ۹۹ درصد مرگها، قلبی است و به دلیل توقف قلب ایجاد میشوند؛ این در حالی است که فقط یک درصد مرگها به دلیل مرگ مغزی است. اغلب مرگهای مغزی در بیمارستانها اتفاق میافتد و به ندرت در جامعه دیده میشود.
ایسنا در خبری نوشت:او درباره دیدگاه جامعه در ارتباط با مرگ مغزی گفت: جامعه مرگ مغزی را به عنوان مرگ قطعی نپذیرفته است. اگر جامعه بپذیرد که مرگ مغزی به معنای مرگ قطعی است، بسیاری از چالشها در حوزه اهدای عضو برطرف میشود.
تاثیر پذیرش مرگ مغزی بر فرآیند اهدای عضو
این استاد دانشگاه علومپزشکی تهران ادامه داد: جامعه، مرگ قلبی را به طور کامل پذیرفته اما مرگ مغزی را همچنان نپذیرفته است. هنگامی که مرگ مغزی اتفاق میافتد، قفسه سینه به صورت مصنوعی بالا و پایین میرود و افراد تصور میکنند که تنفس وجود دارد و قلب در حال تپیدن است؛ به همین دلیل باورپذیری برای جامعه وجود ندارد که فرد فوت کرده است. در حالی که فرد فوت کرده و به صورت مصنوعی زنده نگه داشته شده است.
رئیس شبکه فراهمآوری اعضا و نسوج دانشگاه علومپزشکی تهران درباره اهمیت موضوع پذیرش مرگ مغزی اظهار کرد: اگر جامعه مرگ مغزی را به عنوان مرگ قطعی بپذیرد، پذیرش اهدای عضو نیز راحتتر میشود.
مرگ مغزی چیست؟
این استاد دانشگاه علومپزشکی تهران درباره مرگ مغزی توضیح داد: ارتباط خونرسانی بین مغز و سایر ارگانها با مرگ مغزی قطع میشود. هنگامی که خونرسانی به مغز انجام نشود و به طور کامل قطع شود، عملا اکسیژن و غذا به مغز نمیرسد. در چنین شرایطی سلولهای عصبی داخل مغز شروع به مرگ میکنند. پس از اینکه سلولهای عصبی از بینرفتند، با ساختاری در مغز مواجه میشویم که حالت خمیری دارد و بوی متعفن میدهد و هیچ سلول زندهای وجود ندارد.
او با بیان اینکه طی سه تا ۵ روز پس از مرگ مغزی با چنین فرایندی مواجه میشویم، خاطرنشان کرد: در این شرایط عملاً هیچ مغزی در جمجمه وجود ندارد تا فرماندهی بدن را انجام دهد. به دلیل اینکه هیچ مغزی در جمجمه وجود ندارد، بازگرداندن آن به بدن با درمان و دعا بیمعنا است.
مرگ مغزی و از بین رفتن فرماندهی بدن
رئیس بانک فرآوردههای پیوندی دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: یک شاخه گل را در نظر بگیرید، هنگامی که ارتباط شاخه گل با ریشه قطع میشود در ساعات اولیه بسیار شاداب است اما پس از چند ساعت پژمرده میشود. بدن انسان هم چنین شرایطی دارد، یعنی وقتی که ارتباط مغز که فرماندهی بدن را بر عهده دارد با سایر ارگانها قطع میشود، سایر ارگانها از کار میافتند.
او گفت: اگر یک میوه فاسد را در کنار چند میوه قرار دهیم، پس از چند ساعت سایر میوهها نیز فاسد میشوند؛ این موضوع به دلیل «قانون انتشار سم» است. پس از اینکه مغز از بین میرود و بوی تعفن میگیرد، بیش از ۸۰۰ نوع سم از طریق غدد و مسیر لنفاوی به بدن وارد میشود. در واقع، تمام ارگانهای سالم در حوضچهای از سم قرار میگیرند.
مدتزمان ماندگاری ارگانها پس از مرگ مغزی
سیحون درباره مدت زمان از بینرفتن ارگانهای بدن پس از مرگ مغزی به ایسنا تصریح کرد: ریهها طی کمتر از ۲۴ ساعت و قلب نیز کمتر از ۴۸ تا ۷۲ ساعت از بین میرود. سپس، کبد کلیهها از بین میروند و دیگر ارگانی برای فعالیت در بدن وجود ندارد. در نهایت، فردی که دچار مرگ مغزی شده در واقع زنده ماندن او به طور کامل از بین رفته و حیات سایر ارگانها و تپیدن قلب در نهایت تا ۱۴ روز ادامه مییابد.
هر ۲ساعت یک فوت در صف انتظار پیوند عضو؛ چرا هنوز مرگ مغزی را نمیپذیریم؟
زمان طلایی برای اهدا و پیوند عضو
او درباره ضرورت اهدای عضو اظهار کرد: خداوند فقط به یک درصد انسانها این فرصت و شانس را داده که با مرگ خود به دیگران حیات ببخشند و از این فرصت طلایی برخوردار باشند و باقیات و صالحات برای خود ایجاد کنند. از طرفی هم فرصت تصمیمگیری برای اهدای عضو بسیار کوتاه است و اگر زمان طلایی برای پیوند عضو را از دستدهیم، ارگانها از دست خواهندرفت.
تفاوت کما و مرگ مغزی
این استاد دانشگاه علومپزشکی تهران با بیان اینکه کما با مرگ مغزی متفاوت است، توضیح داد: ساختار مغز در کما حفظ شده و سلولهای مغز حیات دارند، اما ارتباط مغز با بقیه ارگانها قطع شده است. به دلیل اینکه مغز و سلولهای مغزی نیز سالم هستند، امکان بازگشت هوشیاری و برقراری ارتباط میان مغز و ارگانها وجود دارد.
سیحون با بیان اینکه موارد بازگشت از کما زیاد است، تصریح کرد: اما هیچ موردی در جهان درباره بازگشت مرگ مغزی به زندگی در جهان گزارش نشده است. هنگامی که مرگ مغزی تایید شود، امکان بازگشت به زندگی به هیچوجه وجود ندارد.
سالانه حدود ۳۵۰۰ مرگ مغزی در کشور
رئیس شبکه فراهمآوری اعضا و نسوج دانشگاه علومپزشکی تهران با بیان اینکه آمار و ارقام رسمی و دقیق درباره میزان مرگ مغزی کشور در دسترس نداریم، اظهار کرد: براساس پیشبینیها، حدود ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ نفر در ایران طی هر سال مرگ مغزی میشوند. اعداد نشان میدهند که حدود ۱۲۰۰ نفر از افراد مرگ مغزی اهدای عضو دارند؛ به عبارت دیگر، بیش از ۲۰۰۰ نفر را در فرایند شناسایی، رضایت و اهدا از دست میدهیم. اگر این افراد را به پروسه اهدا وارد کنیم، صف انتظار پیوند عضو به شدت کاهش مییابد.
۷هزار ارگان مناسب پیوند در هر سال به زیر خاک میرود
این استادیار علوم سلولی کاربردی دانشگاه علومپزشکی تهران گفت: برخی آمار و ارقام نامناسب در ارتباط با پیوند عضو مطرح است؛ متاسفانه سالانه ۷هزار ارگان مناسب پیوند به زیر خاک میرود. اگر این ارگانها حفظ شوند، میتوانیم جان حداقل ۷۰۰۰ انسان را نجات دهیم. همچنین میتوانیم صفهای انتظار پیوند عضو که در حال حاضر طولانی شدهاند را کاهش دهیم.
هر ۱۰ دقیقه یک نفر جدید/ هر ۲ ساعت یک فوت
سیحون با بیان اینکه حدود هر ۱۲ ساعت یکبار یک اهدا در کشور انجام میشود، خاطرنشان کرد: آمار و ارقام نشان میدهد که هر ۱۰ دقیقه یکبار، یک نفر به لیست انتظار پیوند عضو اضافه میشود. همچنین هر دو ساعت یکبار یک نفر به علت نبودن ارگان فوت میکند.
میانگین سنی مرگ مغزی کشور کمتر از ۵۰ سال
۵هزار نفر در لیست انتظار
او با بیان اینکه متوسط سن مرگ مغزی در کشور کمتر از ۵۰ سال است، اظهار کرد: مرگ مغزی در ایران برخلاف برخی کشورها در سنین پایین اتفاق میافتد. به دلیل اینکه متوسط مرگ مغزی در کشور کمتر از ۵۰ سال است، ارگانهای افراد مرگ مغزی به طور معمول با کیفیت هستند و قابلیت اهدا دارند. بر اساس این شرایط، اگر فرایند شناسایی افراد مرگ مغزی به درستی انجام شود، میتوان گفت تعداد افرادی که نیازمند اهدای عضو هستند بسیار کاهش مییابد. این درحالیست که اکنون بیش از ۵۰۰۰ نفر در صف انتظار پیوند قرار دارند.
پیوند عضو در ایران در رتبه نخست آسیا
سیحون با بیان اینکه رتبه نخست اهدای عضو در آسیا را از آن خود کردهایم، گفت: اگرچه جایگاه ایران در آسیا مناسب است اما جایگاه مناسبی در سطح جهانی ندارد و در جایگاه ۳۵ تا ۳۶ قرار دارد. جایگاه کنونی کشور در سطح جهانی قابلیت ارتقا دارد اما این موضوع مستلزم اقدامات متعدد است. اسپانیا، رتبه نخست فرایند اهدای عضو را در اختیار دارد.
چرا اسپانیا در اهدای عضو موفق است؟
این استاد دانشگاه درباره چرایی آمار بالای اهدای عضو در اسپانیا گفت: من بر این باور هستم که جایگاه ایران با اسپانیا در فرایند اهدای عضو را نمیتوان مقایسه کرد. تمام افراد مرگ مغزی در کشور اسپانیا کاندید اهدای عضو در نظر گرفته میشوند؛ مگر اینکه به صورت کتبی اعلام کرده باشد که برای اهدای عضو رضایت ندارند. این شرایط در کشور ما وجود ندارد، اهدای عضو افراد مرگ مغزی در کشور مستلزم رضایت خانواده آنها است. بنابراین آمار اهدای عضو اسپانیا بر اساس قوانین این کشور افزایش مییابد. اگرچه قانون کشور اسپانیا سبب افزایش اهدای عضو میشود، اما نباید تصور کنیم که تنها ملاک برای این موضوع نیست بلکه اقداماتی در زمینه فرهنگسازی نیز انجام دادهاند.
ماجرای کارت اهدای عضو
سیحون با بیان اینکه داشتن کارت اهدای عضو در ایران ملاک اهدا به حساب نمیآید، توضیح داد: فرایند اهدای عضو با رضایت افراد مرگ مغزی در کشور انجام میشود؛ در عین حال کارت اهدای عضو میتواند یک دلیل باشد تا بگوییم فرد مرگ مغزی برای اهدای عضو رضایت دارد. به دلیل اینکه فرایند اهدای عضو در کشور با رضایت خانواده انجام میشود، آمار و ارقام ایران و اسپانیا چندان قابلمقایسه با یکدیگر نیستند.
فرصت طلایی کسب رضایت برای اهدای عضو
او با بیان اینکه «دقایق» نقش مهمی در رضایت برای اهدای عضو دارند، تصریح کرد: به دلیل اینکه انتشار سم با مرگ مغزی در بدن آغاز میشود، اگر فرایند کسب رضایت ۲۴ ساعت زمان ببرد، ریهها قابلیت پیوند نخواهند داشت. اگر فرایند کسب رضایت ۴۸ تا ۷۲ ساعت زمان برد قلب نیز قابلیت اهدا ندارد. پس از این، کبد و کلیهها نیز کمکم قابلیت اهدا نخواهند داشت.
کسب رضایت در مدتزمان کوتاه
رئیس شبکه فراهمآوری اعضا و نسوج دانشگاه علومپزشکی تهران با بیان اینکه رضایت برای اهدای عضو را میبایست در مدت زمان کوتاهی بهدست بیاوریم، گفت: کسب رضایت در مدت زمان کوتاه کار بسیار سختی است؛ فرایند کسب رضایت میبایست در شرایطی انجام شود که خانواده فرد مرگ مغزی از لحاظ روحی در شرایط سختی قرار دارد و میبایست تصمیمی سختتر بگیرد. تصمیمی که شاید مهمترین تصمیم زندگی آنها باشد.
نجات ۸ بیمار با هر مرگ مغزی/ ضرورت تکریم اهداکنندگان
او با بیان اینکه تکریم خانوادههای اهدا کننده بسیار ضرورت دارد، خاطرنشان کرد: تصمیمگیری طلایی در شرایط مرگ مغزی، کاری بسیار سخت است. افرادی که به اهدای عضو رضایت میدهند، روح بسیار بزرگی دارند. خانوادههای افراد مرگ مغزی داغدار هستند اما تلاش میکنند که با کار خود یک خانواده دیگر داغدار نشود. خانوادههای افراد مرگ مغزی با پذیرش مرگ عزیزان خود، حیات را به ۸ نفر دیگر اهدا میکنند. تصمیم و اقدام خانوادههای اهداکننده عضو به هیچوجه قابلجبران نیست. ما در جلساتی که با خانوادههای اهدا کنندگان برگزار میکنیم، به آنها میگوییم اگرچه یک عضو از خانواده خود را از دست دادهاید اما به خانواده بزرگ اهدای عضو ایران پیوستهاید.
اهداکنندگان در قطعه نامآوران بهشت زهرا دفن میشوند
سیحون با با بیان اینکه تمام هزینههای درمانی اهداکنندگان رایگان میشود، گفت: اهداکنندگان در قطعه نامآوران بهشت زهرا دفن میشوند. همچنین تیم مددکاری هر دو هفته یک بار در قطعه نامآوران بهشت زهرا حاضر میشوند و با خانوادههای اهدا کنندگان ارتباط میگیرند. تیم روانشناسان و روانپزشکان به خانوادههای اهدا کنندگان خدمات ارائه میدهند تا بتوانند دوران سوگ را تحمل کنند. همچنین تلاش میکنیم که در ایام مختلف سال مانند لحظه تحویل سال دور یکدیگر جمع شویم و خدمات حقوقی و مشاورهای را برای خانوادههای اهدا کنندگان ارائه دهیم. خانواده اهداکنندگان را رها نمیکنیم و تلاش میکنیم اگر مشکلی برای آنها به وجود آمد، آن را برطرف کنیم. همواره تلاش کردهایم که قدردان ایثار خانواده اهدا کنندگان باشیم.
چالشهای اهدای عضو در جنگ/ محدودیتهای هوایی و زمینی
رئیس مرکز تحقیقات و بانک فرآوردههای پیوند ایران درباره فرایند اهدای عضو در دوران جنگ نیز گفت: شرایط جنگی کار کردن را سخت میکند و بسیاری از فرایندها مختل میشود. فرایند انتقال عضو پیوندی به وسیله موتورلانس، آمبولانس و پروازها انجام میشود و همچنین ۸ مورد حمل ارگان با جنگنده را در کشور داریم.
این استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه در فرایند اهدا و پیوند عضو، راههای هوایی را در جنگ اخیر از دستدادیم، ادامه داد: به عنوان مثال در یک مورد، ۱۰ دقیقه پس از اینکه آمبولانس ما از جاده زنجان عبور کرد، این جاده مورد اصابت دشمن قرار گرفت. در ایام تمام پرسنل جان خود را کف دست گرفتند و کار کردند. شرایط این جنگ به نحوی بود که حمله به بیمارستانها نیز اتفاق میافتاد و بسیاری از بیمارستانها در این جنگ آسیب دیدند.
فعالیت تیم ۲۶۰ نفره در فرایند اهدای عضو
سیحون با بیان اینکه یک تیم ۲۶۰ نفره در فرایند اهدا دخیل هستند، توضیح داد: برخی از اعضای این تیم جزو کادر درمان نیستند. فرایند اهدای عضو، بسیار مهم است و تمام امور میبایست به دقت انجام شود. تمام تیم فرایند اهدای عضو میبایست مانند یک ارکست سمفونیک به درستی در کنار هم بنوازند تا فرایند اهدا انجام شود.
خطر قطع برق در جنگ و فعالیت دو شیفت تیم اهدا
او با بیان اینکه فرایند اهدا در جنگ بسیار سخت میشود، گفت: فرایند اهدای نسوج نیز در کشور انجام میشود و شرایط جنگی کار را برای اهدای نسوج سختتر میکند. نسوج اهدایی در یخچالهای با دمای منفی ۸۰ درجه یا منفی ۱۸۰ درجه نگهداری میشوند؛ میبایست به فکر راهکاری بودیم تا در صورت قطع برق در دوران جنگ از این نسوج نگهداری کنیم.
رئیس مرکز تحقیقات و بانک فرآوردههای پیوند دانشگاه علومپزشکی تهران با بیان اینکه فرایند اهدای عضو در دوران جنگ تعطیل نشد، ادامه داد: نه تنها فعالیتهای خود را متوقف نکردیم بلکه دو شیفت در شبانهروز فعال بودیم تا امانتدار خانوادههایی باشیم که ارگان یا نسوج را به امانت در اختیار ما قرار داده بودند. در واقع، با چندین برابر کردن کار پرسنل، کار را به مرحلهای رساندیم که اگر یخچالها از مدار خارج میشدند در واقع چالشی ایجاد نمیشد. شرایط جنگی، کار پرسنل را چندین برابر کرد.
اهدای عضو یک شهید جنگ
سیحون درباره اهدای عضو یکی از شهدای جنگ نیز گفت: یک پدر ۳۰ ساله که برای تهیه شیرخشک فرزند دو ساله خود به بیرون میرود و مورد ترکش موشکی قرار میگیرد که در نزدیکی میدان فردوسی اصابت میکند. عمل اهدای عضو این شهید در ۸ فروردین ماه انجام شد. اگرچه جنگ سبب کاهش فرایند اهدا میشود اما ارائه خدمات اهدای عضو در کشور متوقف نشد.
۳ ضلع اهدای عضو
این استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه اهدای عضو ۳ ضلع دارد، اظهار کرد: «نیروی انسانی»، «تجهیزات» و «فرهنگسازی» اضلاع فرایند اهدای عضو را تشکیل میدهند. سهم نیروی انسانی و تجهیزات به ترتیب ۲۰ و ۳۰ درصد است و ۵۰ درصد باقیمانده نیز سهم فرهنگسازی است. هیچ کمبود و چالشی در زمینه نیروی انسانی متخصص نداریم.
رتبه نخست ایران در پیوند کبد در جهان
سیحون همچنین با اشاره به توانمندیهای ایران در حوزه پیوند عضو، با بیان اینکه بالاترین آمار پیوند کبد متعلق به ایران است، ادامه داد: یک بیمارستان در شهر شیراز، بیشترین میزان پیوند کبد در سطح جهان را انجام میدهد.
ضرورت بروزرسانی تجهیزات
او با بیان اینکه محدودیتهایی در حوزه تجهیزات داریم، تصریح کرد: هرچقدر در زمینه تجهیزات بهروزتر شویم، میتوانیم میزان نگهداری ارگان را افزایش دهیم. هنگام مرگ مغزی، فرمان مرگ صادر میشود؛ حفظ فرد مرگ مغزی به صورت پایدار تا زمان گرفتن رضایت به دانش فنی بسیار بالا و تجهیزات پیشرفته نیاز دارد. نیازمند اقداماتی در زمینه تجهیزات هستیم.
رئیس شبکه فراهمآوری اعضا و نسوج دانشگاه علومپزشکی تهران درباره ضرورت توجه به فرهنگسازی گفت: فرهنگسازی در زمینه اهدای عضو به اقدامات بسیار زیادی نیاز دارد. چالشهای کلیدی اهدای عضو به مسائل فرهنگی مربوط میشود.
۱۴ ماه انتظار برای کارانه
رئیس مرکز تحقیقات و بانک فرآوردههای پیوند ایران درباره مطالبات پرستاران فعال در زمینه اهدای عضو تصریح کرد: حدود ۱۴ ماه است که وزارت بهداشت هیچ کارانهای در حوزه فراهمآوری ارگان و نسوج به پرستاران پرداخت نکرده است. اگرچه پرستاران با تمام وجود به پای کار آمدهاند اما نپرداختن کارانه برای مدت ۱۴ ماه میتواند فرایند کار را مختل کند. اگرچه چنین شرایطی وجود دارد اما شاخص PMP به هیچ وجه کاهش نیافته است.
سیحون ادامه داد: هفته اهدای عضو را سپری میکنیم و امیدوارم در هفته اهدای عضو به افرادی که در این حوزه فعالیت میکنند این نوید را دهیم که قدردان زحمات آنها هستیم. فکر میکنم ۱۴ ماه به تعویق افتادن پرداخت میتواند فرایندها را در آینده دچار چالش کند؛ چالشی که بابت کاهش اهدای عضو داشتیم، بیش از اینکه مربوط به جنگ باشد به مطالباتی بازمیگردد که زمان طولانی از عدم پرداخت آن میگذرد.
تغییر تعرفهها پس از ۳ سال/ بر زمین ماندن اجرای تعرفههای جدید
او با بیان اینکه تعرفهها حدود ۳ سال هیچ تغییری نکرده بود، گفت: عدم تغییر تعرفهها و تغییرات قیمتها سبب بروز چالشهای بسیار زیاد شد. تعرفههای جدید در سال جاری تصویب شد و اگر این تعرفهها اجرایی شود، میتواند چالشهای مرتبط با تعرفهها را برطرف کند. متاسفانه، تعرفههای جدید هنوز اجرایی نشدهاند. تیم اهدا، تیم بسیار بزرگ و پیچیده است و به همین دلیل نمیتوان گفت که تعرفهها چند درصد افزایش یافته است؛ در واقع، عددها بهروز و منطقیتر شدهاند. اگر تعرفهها به معنای واقعی اجرا نشده و منجر به پرداخت نشوند، چالشها حل نمیشوند.
رئیس شبکه فراهمآوری اعضا و نسوج دانشگاه علومپزشکی تهران خطاب به سیاستگذاران گفت: درخواستمان آن است که فرایند اهدا به صورت ویژه دیده شود. پیوند عضو، نشانی از پیشرفت حوزه سلامت به حساب میآید؛ حدود ۲۰۰ کشور در سطح جهان قرار دارند که فقط ۷۹ کشور توانستهاند به دانش فنی اهدای عضو دست یابند.
زنگ خطر تهدید جایگاه کشور در آسیا
سیحون با بیان اینکه ایران در رتبه نخست آسیا در زمینه اهدای عضو قرار دارد، گفت: اگر به حوزه فرهنگسازی، تجهیزات و حمایت از کادر درمان توجه نکنیم، کشورهای دیگر گوی سبقت را خواهند ربود. کشورهای حاشیه خلیجفارس با سرعت بسیار بالایی رشد میکند و اگر خواهان حفظ جایگاه خود در منطقه هستیم، میبایست به حوزه فرهنگسازی، تجهیزات و حمایت از کادر درمان توجه کنیم.
کاهش هزینههای درمانی با اهدای عضو
این استادیار دانشگاه علومپزشکی تهران اظهار کرد: هنگامی که فرآیندهای اهدای ارگان اتفاق میافتد، هزینههای سلامت را به شدت کاهش میدهد. به طور مثال، بیماری که دیالیز میشود، هزینه چند میلیاردی برای کشور دارد اما وقتی که اهدا انجام میشود این هزینهها به شدت کاهش مییابد.
شرایط بیماران نیازمند پیوند عضو را درک کنیم
او گفت: فردی که درگیر یک ارگان نامناسب هست، شاید فقط آرزو کند مانند افراد سالم نفس بکشد. توجه به فرایند اهدای عضو میتواند جان انسانهایی را نجات دهد که زندگی سختی دارند و همواره در انتظار عضو پیوندی مناسب هستند. باز هم تاکید میکنم که فرایند اهدای عضو نیازمند اقدامات در حوزه فرهنگ، پرسنل و تجهیزات است.
جایگاه کنونی کشور ماحصل تلاش کادر درمان
رئیس شبکه فراهمآوری اعضا و نسوج دانشگاه علومپزشکی تهران گفت: قدردان کادر درمان هستم که با تمام وجود در سختترین روزهای سال کار کردند. اگر زحمات آنها نبود، اهدای عضو انجام نمیشد و رتبه نخست آسیا در زمینه اهدای عضو را به دست نمیآوردیم.
۲۳۳۲۱۷
نظر شما