حقیقت شاهنامه در وجود ملت ایران جاری است/ تجلی حماسه در تجمع‌های مردمی

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از آنا، هفته گذشته رهبر انقلاب اسلامی به مناسبت «روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی» پیامی منتشر کردند.

حضرت آیت‌الله سیّد مجتبی خامنه‌ای در پیام خود با اشاره به این که زبان فارسی علاوه بر ابزار گفتار و نوشتار، قالب شناخت و رشته‌ی اتّصال اندیشه و مرزهای هویتی ایرانیان را تشکیل می‌دهد افزودند: زبان و ادب فارسی یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌ها برای ترویج فرهنگ و تمدّن غنی ایرانِ اسلامی در گستره جهانی است؛ و توصیه رهبر حکیمِ شهیدمان اعلی‌الله مقامه‌الشریف به قدرتمند شدن زبان فارسی، چراغ راه اقتدارِ «تمدن ایرانی ـ اسلامی» می‌باشد.

ایشان در ادامه فرمودند: ملت عزیز ایران در دفاع مقدس سوم نیز همچون دو جنگ تحمیلی قبلی ثابت کردند که داستان‌های اسطوره‌ای فردوسی، واقعیت زندگی و شخصیت قهرمانانه آنان بوده و مفاهیم انسانساز، سلحشورانه، و قرآنیِ شاهنامه، همه اقوام و اقشار ایران را در حفظ هویت، اصالت و استقلال خود و مبارزه با «ضحّاک‌وَشانِ» متجاوز، همدل و همراه و همساز می‌کند. این حماسه حضور و دفاع و پیروزی، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر می‌گذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتداد بعثت مردم رقم زنند؛ فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ، ماندگار کنند.

در همین ارتباط، محسن میرزاعلی، مرشد و نقال شناخته شده کشورمان در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری آنا عنوان کرد: رهبر انقلاب با درایت و حکمتی که یادگار رهبر شهید انقلاب اسلامی است، پیام مهمی را در مقطعی حساس منتشر کردند؛ پیامی که به‌نظر من تنها خطاب به ایرانیان و فارسی‌زبانان نبود، بلکه هشداری آشکار برای دشمنان متجاوز، به‌ویژه سران آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز به‌شمار می‌رفت. محور اصلی این پیام، تأکید بر هویت ایرانی و ریشه‌های فرهنگی و تاریخی ملت ایران بود؛ این‌که مردم ایران شاگردان مکتب حکیم ابوالقاسم فردوسی‌اند، زبانشان پارسی است و در کنار هویت ایرانی، به آیین اسلام نیز افتخار می‌کنند.

میرزاعلی گفت: نباید فراموش کنیم که حکیم ابوالقاسم فردوسی، ارادتی عمیق به امیرالمؤمنین حضرت علی بن ابی‌طالب (ع) داشت و در شاهنامه می‌گوید: «بر این زادم و هم بر این بگذرم / چنان دان که خاک پی حیدرم». مردمی که تربیت‌یافته مکتب امیرالمؤمنین (ع) و حضرت سیدالشهدا (ع) باشند، در برابر ظلم ایستادگی می‌کنند و هرگز تسلیم نمی‌شوند. همین روحیه را امروز نیز می‌توان در رفتار و حضور مردم ایران مشاهده کرد.

تجلی روح حماسی ملت ایران در تجمع‌های مردمی

این هنرمند نقال اظهار کرد: شاهنامه فردوسی پس از هزار سال همچنان در جان و روح مردم ایران زنده است. این روزها وقتی مردم با پرچم ایران در میدان حضور پیدا می‌کنند؛ زن و مرد، پیر و جوان، کودک و بزرگسال، با هر نوع پوشش و هر سلیقه و تفکری، این همبستگی و اتحاد ملی بیش از هر زمان دیگری نمایان می‌شود. به‌گمان من، این صحنه‌ها نشان می‌دهد که شاید گاهی گرد و غبار زمان بر روی شاهنامه بنشیند، اما حقیقت شاهنامه در وجود مردم ایران جاری است؛ در رگ‌ها و سلول‌های آنان حضور دارد. کافی است لحظه‌ای این غبار کنار برود تا چهره واقعی ایران و اندیشه اصیل ایرانی آشکار شود. آنچه امروز در جامعه مشاهده می‌کنیم، تجلی همان روح حماسی و هویت تاریخی ملت ایران است.

وی افزود: هزاران سال از سرایش شاهنامه گذشته، اما شاید هیچ‌گاه به اندازه امروز، مردم ایران به هویت ایرانی خود افتخار نکرده بودند. این شهامت، حماسه و دلاوری را می‌توان در حضور مردم، از زن و مرد گرفته تا کوچک و بزرگ، به‌روشنی مشاهده کرد. پیام اخیر رهبر انقلاب نیز دقیقاً در همین مسیر بود؛ پیامی که به‌نوعی بعثت فرهنگی و هنری را یادآوری می‌کرد و نشان می‌داد هنر و ادبیات می‌توانند در بزنگاه‌های تاریخی، نقش‌آفرین باشند.

میرزاعلی گفت: اگر به تاریخ انقلاب اسلامی نگاه کنیم، می‌بینیم که حتی در سال‌های ابتدایی انقلاب نیز شخصیت‌های دلسوز و مخلص، با درک اهمیت جایگاه فردوسی، مانع برخی رفتارهای نادرست نسبت به آرامگاه این شاعر بزرگ شدند. رهبر انقلاب نیز امروز همان نگاه را دنبال می‌کنند؛ نگاهی که شاهنامه و فرهنگ ایرانی را بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت ملی و دینی ما می‌داند. به‌نظر من، پس از این پیام، نگاه جامعه به شاهنامه، نقالان، شاهنامه‌خوانان و روایتگران این حوزه باید تغییر کند. مدارس، آموزش‌وپرورش، سینما، تئاتر و سایر نهادهای فرهنگی باید با نگاهی تازه به این میراث ارزشمند بنگرند.

وی افزود: من به‌عنوان یک نقال که سال‌ها در خانواده‌ای اهل روایتگری و شاهنامه‌خوانی رشد کرده‌ام، این سخنان را از سر درد دل بیان می‌کنم. پدران و نیاکان ما سال‌ها در مسیر روایت حماسه‌های ایرانی تلاش کردند؛ نه برای منافع مالی و نه برای دیده‌شدن، بلکه تنها برای زنده نگه‌داشتن هویت ایرانی، زبان پارسی، فرهنگ جوانمردی، فضایل اخلاقی، میهن‌دوستی و یکتاپرستی که در شاهنامه موج می‌زند. با این‌حال، در تمام این سال‌ها بی‌مهری‌های فراوانی نسبت به نقالان و شاهنامه‌خوانان صورت گرفته است.

این هنرمند نقال گفت: امروز جای آن بود که در بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، نهادهایی مانند شهرداری، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان میراث فرهنگی، که متولیان این حوزه هستند، در سراسر تهران و ایران پرچم شاهنامه و هویت ایرانی را برافراشته‌تر از همیشه به نمایش بگذارند. با این‌حال، حتی در برنامه‌های رسمی مرتبط با پاسداشت زبان و ادب پارسی نیز جای نقالان خالی بود. اگر شاهنامه را اقیانوسی عظیم بدانیم، نقالان و شاهنامه‌خوانان همان رودهایی هستند که این اقیانوس را به مردم رسانده‌اند. اگر شاهنامه تنها بر طاقچه‌ها باقی می‌ماند، هرگز چنین جایگاهی در میان مردم پیدا نمی‌کرد. این نقالان و پرده‌خوانان بودند که فردوسی را به جهان معرفی کردند و اشعار او را نسل به نسل منتقل ساختند.

وی افزود: متأسفانه در برخی مراسم رسمی، افرادی حضور دارند که ارتباطی با شاهنامه ندارند، اما کسانی که سال‌ها عمر خود را در این مسیر صرف کرده‌اند، حتی جایگاهی برای حضور ندارند. خود من شاهد بودم که بسیاری از پیشکسوتان این عرصه، با وجود سال‌ها تلاش و تجربه، پشت در مراسم ماندند و حتی امکان نشستن برایشان فراهم نشد. این موضوع، نقدی جدی به مدیریت فرهنگی کشور است.

پیام دلگرم کننده‌ای برای علاقه‌مندان به شاهنامه 

میرزاعلی عنوان کرد: با وجود تمام این بی‌مهری‌ها، ما هرگز از ایران، فرهنگ ایرانی و زبان پارسی دست نخواهیم کشید. شاید عده‌ای تمایل داشته باشند که نام و هویت ایران کمرنگ شود، اما پیام رهبر انقلاب بار دیگر نشان داد که پرچم شاهنامه، نقالان و روایتگران این سرزمین همچنان برافراشته است. ما نیز امروز، بیش از هر زمان دیگری، با استواری در کنار کشورمان خواهیم ایستاد و برای حفظ فرهنگ، زبان و هویت ایرانی تلاش خواهیم کرد.