شاهنامه

جلال خالقی شیفتگی به شاهنامه را مدیون پسردایی‌اش بود

ادبیات«شب شاهنامه و جلال خالقی‌مطلق» در قالب نهصد و چهل و دومین شب از شب‌های مجله بخارا، عصر پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ در سالن استاد شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد.

شب شاهنامه و جلال خالقی‌مطلق برگزار می‌شود

ادبیاتنهصدوچهل‌ودومین شب از شب‌های مجله بخارا به شاهنامه و یادی از دکتر جلال خالقی‌مطلق اختصاص یافته است که در ساعت پنج بعدازظهر پنجشنبه دهم اردیبهشت ۱۴۰۵ در تالار استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود.

رستم را به بهانه رد خون پسر بر دستانش، تنها رها کردند/ پرویز پرستویی از «راز رستم» نوشت

سینماپرویز پرستویی بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون با انتشار ویدئویی از علیرضا شجاع‌پور (۱۴۰۲- ۱۳۲۱) شاعر و شاهنامه‌خوان در حال خواندن اثر معروفش «راز رستم»، در صفحه اینستاگرامش چنین نوشت: «... امروزه اما در نبرد ایرانیان و اهریمنان، رستم را به بهانه رد خون پسر بر دستانش، تنها رها کرده و دور از معرکه، خاموش ایستاده‌اند!»

میهن‌دوستان علیه ویرانی‌طلبان؛ بازخوانیِ خیزشِ تمدنیِ نخبگان ایرانی علیه تهدیدهای وجودی

حماسه مقاومت در روایت سروش و ولی‌نصر تا دباشی و انصاری/«وجدان تمدنی» روشنفکران/ شاهنامه رود خروشان فرهنگ ایران زمین، مرزهای جغرافیایی را درنوردید

اخبار اندیشهآرش رئیسی نژاد: ایران، هم سرزمین است، و هم جان. و پاسداشت آن، یعنی پاسداشت هر دو. بیاد آوریم که، ایران خانه ماست و ایرانیان، خانواده ما، خانه بدون خانواده، ویرانه است و متروکه، خانواده بدون خانه، آواره است و درمانده. از این رو، یگانه اصل رهنمای ایران‌دوستان، بر تلاش و کوششی پایان‌ناپذیر استوار است: تلاش برای رفاه، آزادی و عزت ایرانیان؛ کوشش برای قدرت، ثروت و اعتبار ایران‌زمین.

فراخوان «حماسه جاری» منتشر شد/ دعوتی برای روایت دوباره شاهنامه

ادبیاتوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای روایت دوباره شاهنامه از اقشار مختلف جامعه دعوت کرد.

«با کودکان شاهنامه بخوانیم» منتشر شد

ادبیاتکتاب «با کودکان شاهنامه بخوانیم» به قلم جواد رنجبر درخشیلر از سوی نشر همرخ منتشر شد.

بیانیه شناخت مردم مقاوم ایران در اشعار فردوسی

اخبار اندیشهفردوسی در مقدمه شاهنامه، پس از گفتار در ستایش خرد و داستان آفرینش، به «گفتار در ستایش مردم» پرداخته است. سخن سرشار از خردمندی و استوار او بیانیه شناخت ملت ایران است. هیچ‌کس همانند فردوسی به روشنی از نقش مردم سخن نگفته است.

شهرام قدیری، کارگردان و تهیه‌کننده مجموعه تلویزیونی خوان هفتم:

«خوان هفتم» را با روایت کودکانه از داستان‌های شاهنامه می‌سازیم

تلویزیونمجموعه تلویزیونی «خوان هفتم» به کارگردانی شهرام قدیری و با حضور گسترده دانش‌آموزان، با روایتی نو از شاهنامه فردوسی و به یاد دانش‌آموزان شهید میناب در حال تولید است

توصیف شاعرانه یک شاهنامه پژوه از بیانیه های سخنگوی قرارگاه خاتم/ آیه ای که او می خواند چقدر شبیه است به اشعار فردوسی

ادبیاتدر روزهای جنگ تلویزیونم همیشه روشن، و روی شبکه خبر است، به‌خلاف گذشته که همیشه خاموش بود. صدای تلویزیون جز به گاه اعلام خبر بسته است. گاهی که سربلند می‌کنم که زیرنویسی بخوانم تا او را می‌بینم، مثل آتش‌گرفته‌ها شتابان ریموت‌کنترل را پیدا، و صدا را بلند می‌کنم تا از گفته‌هایش حتی یک کلمه را هم از دست ندهم.

واکاوی مؤلفه‌های ماندگاری فرهنگ ایرانی

ققنوس ایران در آیینه‌ جهانگشا / شاهنامه نبض تپنده هویت ایرانی

اخبار اندیشه هویت ایرانی همواره ضامن بقای این سرزمین در تلاطم‌های تاریخی بوده است. عطاملک جوینی در «تاریخ جهانگشا» با رویکردی زیرکانه، عناصر هویت‌ساز ملی را در بحبوحه تهاجم مغول بازتولید کرد. این یادداشت نشان می‌دهد که او چگونه با بهره‌گیری از حماسه شاهنامه، تأکید بر دین‌مداری و استراتژی غلبه فرهنگی، روح ایرانی را در کالبد حکمرانی بیگانگان دمید و از زوال تمدنی ایران جلوگیری کرد.

پیوندهای تاریخی و اسطوره‌ای مردمان دو سوی خلیج‌فارس به روایت شاهنامه

تاریخ ایرانشاهنامه تنها بازگوکننده یک نقشه جغرافیایی نیست، بلکه می‌توان آن را گونه‌ای «نقشه فرهنگی ـ روایی» دانست که در آن، فضاها نه فقط نشان‌دهنده مکان، بلکه دارای معنا و پیوند هستند.

به یاد استاد دکتر جلال خالقی‌مطلق

دریغا تهی از تو ایران‌زمین / استقامت در زمانه شاهنامه زدایی

اخبار اندیشهاو در زمانه‌ای شاهنامه‌پژوهی و تصحیح آن را آغاز کرد که شاهنامه در میهن خویش بسیار غریب بود و زمامداران فرهنگ، نام و نشان شاهنامه را به محاق برده بودند و از نام‌های کوی و برزن تا نگاشته‌ها، شاهنامه‌زدایی هویدا بود. دکتر جلال خالقی‌مطلق در چنین فضایی همچون خود فردوسی، پیکاری فرهنگی را برای رهایی فرهنگ ایرانی با چنین تلاشی آغازید و از جان و دل برای پیشبرد آن همت گماشت. از سرزنش خار مغیلان‌ و از نهیب کژاندیشان نهراسید و با تمام وجود اشتیاق خود را به این مهم معطوف کرد و تا پایان زندگانی به بارورسازی این مسیر پرداخت.

روایتی از «چو ایران نباشد تن من مباد»

ادبیاتبیت «چو ایران نباشد تن من مباد/ بدین بوم و بر زنده یک تن مباد» شهرت عام و خاص دارد. بیتی که در هیچ یک از نسخه‌های شاهنامه به این ترتیب نیامده است؛ این بیت را شاعری ملی‌گرا در بحبوحه جنگ جهانی دوم به این شکل منتشر کرد و شهرت عام یافت.

نگاه های ساده انگارانه ما ایرانی ها / شاهنامه بخوانیم این مظهر ایرانیت / خردمند همچون فردوسی

اخبار اندیشهشاهنامه حس ملیت را در ما تقویت می‌کند و پشتوانه بزرگی برای زبان فارسی ماست. این امور نشان‌دهنده اهمیت شاهنامه است، منتها اگر کسی بخواهد زیاده‌روی کند و مثلا با استناد به داستان کیکاووس بگوید ما در هزار سال پیش یا دو هزار سال پیش یا شش هزار سال پیش پرواز می‌کردیم و سخنان ابلهانه بزند، ارج و ارزش شاهنامه و افسانه‌های آن را نادیده انگاشته است. ... البته این نگاه‌های ساده‌انگارانه تنها در ما نیست.

جلال خالقی‌مطلق درگذشت

ادبیاتجلال خالقی‌مطلق در ۸۸ سالگی در آلمان درگذشت.

فردوسی معیار ارزش را «انسانیت» می‌داند نه جنسیت/ جایگاه زنان در تحولات

اخبار دیندر نگاه فردوسی معیار ارزش «انسانیت» است نه جنسیت و زنان همچون مردان در شکل‌دهی به سرنوشت تاریخی و اخلاقی جامعه نقش‌آفرین‌اند.

دوره «دیدار با زنان شاهنامه» برگزار می‌شود / واکاوی جایگاه و کهن‌الگوهای زنان شاهنامه در هفت نشست تخصصی

ادبیاتمرکز کودک و نوجوان سازمان هنری رسانه‌ای اوج با هدف ترویج ادبیات فارسی و تعمیق شناخت فعالان حوزه هنرهای نمایشی از متون کلاسیک، دوره آموزشی «دیدار با زنان شاهنامه» را برگزار می‌کند.

درس‌های شاهنامه برای جامعه‌ای که میان حق و باطل مردد است

اخبار دینبسیاری می‌پرسند چرا در غبارِ رسانه‌ها، تشخیص حق از باطل دشوار شده است؟ سیدیاسر موحدفرد در این گفت‌وگو با بازخوانی شاهنامه، از استراتژی فریب اهریمن، ضرورت بازگشت به «آیین شهریاری» و نقش حیاتی پهلوانان در شکستن دیوار میان مردم و حاکمیت برای عبور از بحران‌های امروز می‌گوید.

چرا دشمن از اتحاد «رستم و سهراب»‌ها می‌ترسد؟

اخبار دیندر روزگاری که تفرقه‌های افراسیابی پیوند میان ملت را هدف گرفته، بازخوانی شاهنامه ضرورت می‌یابد. مرشد میرزاعلی با تطبیق حماسه‌های فردوسی بر تحولات امروز، از رمز و راز نفوذ، بصیرت سیاسی و ایستادگی در برابر دشمنان داخلی و خارجی پرده برمی‌دارد.

شاهنامه چه رازهای پزشکی را در خود نهفته دارد؟ / کتاب نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی منتشر شد

اخبار اندیشهکتاب نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی، نوشته محمد رسولی، شاهنامه‌پژوه معاصر، از سوی نشر سبزان منتشر شد؛ اثری که برای نخستین‌بار تاریخ پزشکی ایران را با تکیه بر متن شاهنامه به‌صورت مستقل و منسجم بررسی می‌کند.

فردوسی و معجزه حفظ زبان فارسی / نبوغ در تلفیق ملیت و دین / معنای «نام» در شاهنامه

اخبار اندیشهبه همت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با همکاری خانه علوم انسانی ایران نشست فردوسی شناسی با حضور استادان ادبیات برگزار شد.

در شب سی سخت مطرح شد

نمایش مستند شهر شاهنامه برای اولین بار/ شما از فرهنگ مردم لر زبان چه می دانید؟

سینماشب «سی‌سخت» در قالب شب‌های بخارا برگزار شد. در این برنامه سخنرانان از پیوند تاریخی و فرهنگی این شهر با شاهنامه فردوسی گفتند و مستند «شهر شاهنامه» برای نخستین بار به نمایش درآمد.

شاهنامه فردوسی پس از صد سال به زبان ایتالیایی منتشر شد

ادبیاتشاهنامه فردوسی پس از گذشت حدود صد سال، با ترجمه‌ کامل، یکپارچه و بازنگری‌شده، پس از صد سال، بار دیگر به زبان ایتالیایی منتشر شد.

شب «سی‌سخت» با پخش مستند «شهر شاهنامه» برگزار می‌شود

ادبیاتنشست «شب سی سخت» با سخنرانی فرهاد ورهرام، نیکنام حسینی‌پور، اردشیر صالح‌پور و علی دهباشی سه‌شنبه شانزدهم دی‌ماه ۱۴۰۴ در خانهٔ هنرمندان ایران برگزار می‌شود.

از چاپ رایگان شاهنامه تا برنامه‌های سه‌ساله؛ مسیر تازه همکاری‌های فرهنگی ایران و تاجیکستان

مدیریت فرهنگیوزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تأکید بر ظرفیت‌های مشترک فرهنگی ایران و تاجیکستان گفت: شاهنامه به‌عنوان یک ریشه هویتی مشترک، می‌تواند محور برنامه‌ریزی‌های منسجم و بلندمدت فرهنگی میان دو کشور قرار گیرد.

«شب بلخ» در خانه هنرمندان ایران

ادبیاتنهصد و سی و سومین شب از شب‌های بخارا به شهرِ ایرانِ شاهنامه، یعنی شهر کهن و باستانی بلخ اختصاص دارد.

سیاست در ایران باستان به معنای رام کردن قدرت است/ «دادگری»؛ تمنای تاریخی ایرانیان

تاریخ ایراندر «عهد اردشیر»، سیاست دقیقا به همان معنای رام‌کردن اسب و مهار قدرت به‌کار رفته است. شکل‌گیری نهاد دولت، هم‌زمان با سامان‌ دادن و مهار قدرت صورت می‌گیرد. در واقع، تاریخ ایران با دو پروژه درهم‌تنیده شناخته می‌شود

عقد آریایی از کجا آمده است؟

میراث فرهنگی و گردشگریدانشیار پژوهشکده مردم‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی با اشاره به رواج «عقد آریایی» تأکید کرد «هیچ سند و پشتوانه‌ای در متون فقهی، حقوقی، ادبی و فلسفی ایرانِ باستان و دوره تاریخی اسلامی برای چنین آیینی وجود ندارد» و این پدیده را «واکنشی فرهنگی و معاصر در برابر نادیده‌گرفتن بخش‌هایی از هویت تاریخی ایرانی» دانست.

نگاهی انتقادی به بازیگران عرصه فرهنگ به مناسبت برگزاری یکصدمین سالروز تولد مرحوم استاد ایرج افشار

چرا متصدیان مراسم ایرج افشار سخنان امیدسالار را پخش نکردند/ به‌جای فردوسی‌بازی، فردوسی را عمل کنیم / فاصله جامعه از ستایش مفاخر تا عمل به اندیشه‌شان

اخبار اندیشهاستاد امیدسالار با تأسی از حکیم طوس متذکر شد که تقاضای آتش‌بس امریکایی‌ها در جنگ ۱۲ روزه تاثیر «گرز» نیروهای مسلح‌مان بود و این ‌بار لازم است قبل از اقدام دشمن با حمله‌ای پیشگیرانه، امنیت کشور تضمین شود. این اظهارات حتما می‌تواند محل مناقشه باشد و متخصصان امر در امور نظامی و دیپلماسی جا دارد با توجه جدی و بررسی دقیق له یا علیه آن موضع بگیرند. اما اینکه گردانندگان یک نشست فرهنگی که به نام یاد یکی از برجسته‌ترین خادمان فرهنگ ایران برگزار شد از پخش سخنرانی‌ای که وعده‌اش را داده بودند، انصراف بدهند، حقا جای هیچ توجیهی ندارد.