به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیات ۱۷ تا ۲۵ سوره غافر، تصویری روشن از عدالت الهی، سرنوشت دشمنان حق و عاقبت قدرتهای پوشالی ارائه میدهد. این آیات، هم هشداری برای ستمگران و مدعیان قدرت است و هم مایه آرامش و اطمینان برای اهل ایمان، چراکه خداوند در نهایت میان جبهه حق و باطل داوری میکند و هیچ ظلمی را بیپاسخ نمیگذارد.
بنابر روایت فارس، علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، این آیات را بیانگر سنت همیشگی خدا در تاریخ میداند؛ سنتی که بر اساس آن، طغیانگران هرچند مدتی قدرتنمایی کنند، سرانجام گرفتار نابودی و عذاب خواهند شد.
روزی که هیچ ظلمی پنهان نمیماند
آیات با توصیف روز قیامت آغاز میشود، روزی که همه انسانها در پیشگاه خدا حاضر میشوند و هیچ چیز از اعمال آنان پوشیده نمیماند. خداوند تأکید میکند که در آن روز، فرمانروایی مطلق تنها از آنِ اوست و قضاوتی کاملاً عادلانه میان بندگان انجام میدهد. در این دادگاه الهی، نه ظلمی صورت میگیرد و نه حقی ضایع میشود.
علامه طباطبایی ذیل این آیات توضیح میدهد که تأکید بر عدالت مطلق خدا، پاسخی به توهم ستمگران است؛ کسانی که در دنیا به پشتوانه قدرت، ثروت یا حکومت، خود را فراتر از حسابرسی میبینند. قرآن یادآوری میکند که ساختار قدرتهای دنیایی موقتی است و در نهایت، همه در برابر دادگاه الهی قرار خواهند گرفت. به همین دلیل، دشمنان حق هرچند در ظاهر مقتدر باشند، نمیتوانند از مجازات الهی فرار کنند.
هشدار به دشمنانی که فریب قدرت را خوردهاند
بخش دیگری از آیات، هشداری جدی به کسانی است که در برابر حق ایستادگی میکنند و از قدرت ظاهری خود دچار غرور شدهاند. قرآن از «روز نزدیک» سخن میگوید، روزی که ترس و اضطراب سراسر وجود ظالمان را فرا میگیرد و هیچ پناهگاهی برای آنان باقی نمیماند.
این هشدارها تنها مربوط به قیامت نیست، بلکه سنت الهی در دنیا نیز همینگونه است. بسیاری از حکومتها و جریانهای ظالم، در اوج قدرت تصور میکنند شکستناپذیرند، اما ناگهان با فروپاشی و رسوایی روبهرو میشوند. قرآن با یادآوری این حقیقت، مؤمنان را از ترسیدن در برابر جبهه باطل بازمیدارد؛ زیرا قدرت حقیقی در اختیار خداست، نه طاغوتها.
فرعون، هامان و قارون؛ نمادهای همیشگی جبهه باطل
در ادامه، خداوند به ماجرای حضرت موسی(ع) و رویارویی او با فرعون، هامان و قارون اشاره میکند. موسی با دلایل روشن و معجزات الهی به سوی آنان فرستاده شد، اما سران جبهه باطل به جای پذیرش حقیقت، او را ساحر و دروغگو معرفی کردند.
قرآن با کنار هم قرار دادن نام فرعون، هامان و قارون، سه ضلع قدرت طاغوتی را معرفی میکند، فرعون نماد قدرت سیاسی، هامان نماد دستگاه تبلیغاتی و مدیریتی حکومت و قارون نماد ثروت و سرمایهای است که در خدمت ظلم قرار میگیرد. این سه جریان، در طول تاریخ همواره در برابر پیامبران و جبهه حق صفآرایی کردهاند.
اما نکته مهم آن است که با وجود این قدرت گسترده، آنان نتوانستند نور حق را خاموش کنند. قرآن نشان میدهد که دشمنان حق معمولاً به جای پاسخ منطقی، به جنگ روانی، تحقیر مؤمنان و ایجاد رعب و وحشت روی میآورند؛ زیرا در برابر منطق الهی، استدلالی ندارند.
گمراهی دشمنان حق، نتیجه تکبر و دنیاپرستی
آیات سوره غافر، ریشه اصلی دشمنی با حق را نیز آشکار میکند. فرعون و اطرافیانش حقیقت را میشناختند، اما تکبر، دنیاطلبی و وابستگی به قدرت مانع پذیرش حق شد. آنان تصور میکردند حکومت و ثروتشان همیشگی است و همین توهم، آنان را به گمراهی کشاند.
گمراهی دشمنان حق، صرفاً یک اشتباه فکری نیست، بلکه نتیجه لجاجت در برابر حقیقت است. وقتی انسان منافع و قدرت خود را اصل قرار دهد، کمکم قدرت تشخیص حق را از دست میدهد و به مقابله با حقیقت میرسد. به همین دلیل، قرآن بارها طاغوتها را افرادی معرفی میکند که در اثر غرور، راه نابودی خود را هموار میکنند.
سنت الهی، پیروزی نهایی حق بر باطل
یکی از پیامهای اصلی این آیات، اطمینانبخشی به جبهه حق است. هرچند در مقاطعی، دشمنان با تکیه بر قدرت سیاسی، اقتصادی یا رسانهای پیشروی کنند، اما سنت الهی بر ماندگاری باطل بنا نشده است. همانگونه که فرعون با آن همه ادعا و قدرت نابود شد، همه جریانهای ظلم نیز سرانجامی مشابه خواهند داشت.
قرآن با یادآوری سرنوشت فرعون و یارانش، به مؤمنان میآموزد که معیار موفقیت، قدرت ظاهری نیست. چهبسا جبهه باطل در برههای دست بالا را داشته باشد، اما پایان تاریخ متعلق به حق است. خداوند در نهایت میان حق و باطل داوری میکند و هیچ ظلمی بیپاسخ نمیماند.
آیات ۱۷ تا ۲۵ سوره غافر، در حقیقت دعوتی به بصیرت و مقاومت است، هشداری به دشمنان مغرور و دلگرمی برای اهل ایمان که بدانند قدرتهای پوشالی رفتنیاند و آنچه باقی میماند، اراده و عدالت الهی است.
تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۶۹ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
نظر شما