به گزارش خبرآنلاین، ریچارد جواد حیدریان در پایگاه اطلاعرسانی اندیشکده لووی نوشت: این هفته، دو متحد بسیار نزدیک آمریکا در بزرگترین سازمان بیندولتی جهان، متحمل شکستی غافلگیرکننده شدند.
آلمان، سومین اقتصاد بزرگ جهان، در آخرین تلاش خود برای بازگشت به شورای امنیت سازمان ملل متحد به عنوان عضو غیردائم برای یک دوره دو ساله ناکام ماند.
در واکنش به این رویداد، یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان (که شخصاً رایزنیهای کشورش را با حدود ۸۰ وزیر یا سفیر پیش برده بود) به طور علنی روسیه را مقصر دانست و این «شکست تلخ» را به حمایت تزلزلناپذیر کشورش از اوکراین و اسرائیل در بحبوحه مناقشات جاری نسبت داد. در سالهای اخیر، این کشور اروپایی بهویژه تحت دولت «مرتس»، به دلیل آنچه ناسازگاری یا استانداردهای دوگانه خوانده میشود، در سراسر جهان مورد انتقاد شدید قرار گرفته است.
با این حال، ناکامی فیلیپین در تصاحب تنها کرسی گروه آسیا-اقیانوسیه در شورای امنیت نیز به همان اندازه دراماتیک بود. قرقیزستان، کشور کوچک آسیای مرکزی، پس از چهار دور رأیگیری مخفی در این نهاد بینالمللی، با کسب ۱۴۲ رأی در برابر ۴۹ رأی، فیلیپین را بهسختی شکست داد.
ماریا ترزا لازارو، معاون وزیر امور خارجه فیلیپین که او نیز سرمایهگذاری زیادی روی این کارزار کرده بود، تلاش کرد تا با حفظ ظاهر در برابر این ناکامی، اعلام کند که کشورش «به تصمیم کشورهای عضو سازمان ملل احترام میگذارد و تبریکات خود را به جمهوری قرقیزستان ابراز میدارد.»
هم فیلیپین و هم آلمان پیش از این در چندین نوبت در شورای امنیت خدمت کرده بودند، اما این نخستین تلاش ناموفق مانیل بود؛ شکستی که با توجه به تلاشهای گسترده این کشور برای بازپسگیری صدای خود در یکی از مهمترین نهادهای تصمیمگیری جهان، به شکل ویژه تحقیرآمیز به نظر میرسید.
شخص فردیناند مارکوس جونیور، رئیسجمهور فیلیپین، با وعده تبدیل شدن به صدای بیطرفی ژئوپلیتیک و «صدای صلحی اصولی»، شخصاً برای کسب عضویت موقت کشورش تبلیغ کرده بود. رهبر فیلیپین پیش از این شکست، با برجسته کردن «مزیت» کشورش به عنوان یک قدرت متوسط نوظهور و «پیشینه بسیار قوی در همکاری با سازمان ملل در طول سالها»، خوشبینی زیادی از خود نشان داده بود.
فیلیپین نه تنها از موقعیت فعلی خود به عنوان رئیس دورهای اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآان) در سال جاری بهره برد، بلکه انریکه مانالو، وزیر امور خارجه سابق و دیپلمات کهنهکار خود را به عنوان رئیس نمایندگی در سازمان ملل منصوب کرد. این کشور جنوب شرقی آسیا همچنین در مسائل کلیدی سازمان ملل مواضعی تا حد زیادی غیرمتعهد اتخاذ کرده بود؛ از جمله حمایت از راهکار دو کشوری در فلسطین، فراخوان برای حل مسالمتآمیز جنگ ایران در عین تعامل مستقیم با تهران جهت تأمین امنیت شهروندان و منابع انرژی خود در خلیج فارس، و حتی از سرگیری قراردادهای بزرگ انرژی با روسیه در ماههای اخیر. در «گفتگوی شانگریلا» که اخیراً پایان یافت، گیلبرتو تئودورو، وزیر دفاع فیلیپین که معمولاً مواضع تند و ستیزهجویانه دارد، علناً کشورش را به عنوان یک ائتلافساز سازنده و متعهد به نظم بینالمللی قانونمحور معرفی کرد.
برخی از کارشناسان شکست مانیل را به موفقیت بیشکک نسبت میدهند؛ یعنی سیاست خارجی غیرمتعهد قرقیزستان، برندسازی ملی قوی آن به عنوان صدای آسیای مرکزی و اهمیت رو به رشد منطقه گستردهتر اوراسیا در بحبوحه درگیریهای جاری در خاورمیانه و اوکراین. در همین حال، تحلیلگران فیلیپینی مانند جاستین باکیسال، این نتیجه را به تمایل مجمع عمومی سازمان ملل به رای دادن به کشورهای «کمتنشتر» نسبت میدهند؛ کشورهایی که «از نظر قدرتهای بزرگ و دولتهای محافظهکار در جنوب جهانی، گزینههای امن و بیخطری به شمار میروند.»
برخلاف آلمان، مانیل انگشت اتهام را به سمت هیچ طرفی نشانه نرفت، اما واضح است که موضع سرسختانه و پر سر و صدای آن در مناقشات دریای جنوبی چین علیه پکن، در شکستش مقابل بیشکک (که روابط بسیار گرمی با چین و روسیه دارد) نقش داشته است.
همانند برلین، مانیل نیز به دلیل همکاریهای دفاعی گسترده خود با دولت ترامپ (که این روزها در سازمان ملل بهشدت نامحبوب است) جایگاه خود را در میان کشورهای جنوب جهانی از دست داده است. ماه گذشته، مانیل بزرگترین رزمایش نظامی مشترک تاریخ خود را با متحدان غربی برگزار کرد، در حالی که مارکوس جونیور علناً اعلام کرد که کشورش در صورت حمله چین به تایوانِ همسایه، بیطرف نخواهد ماند.
گزافه نیست اگر بگوییم فیلیپین زیادهروی کردهاست؛ چرا که مانیل با پیوستن به ابتکار عمل «پاکس سیلیکا» (Pax Silica) به رهبری آمریکا، همسویی خود با غرب را دوچندان کرده است؛ ابتکاری که هدف آن ایجاد یک زنجیره تأمین جهانی جایگزین و «عاری از چین» برای مواد معدنی حیاتی و نیمههادیهاست. اسرائیل نیز که روابط گرمی با دولت مارکوس دارد، برای گسترش سرمایهگذاریهای فناوریهای پیشرفته در فیلیپین تحت این ابتکار جدید ابراز تمایل کرده است. بنابراین تعجبی ندارد که فیلیپین اغلب از سوی کشورهای منطقهای بیطرفتر و همچنین کشورهای دوستِ پکن، به عنوان «معاون کلانتر آمریکا در جنوب شرق آسیا» تختهبند و طرد میشود.
۴۲/۴۲
نظر شما